HALİDE EDİB ADIVAR’IN “HANDAN” ADLI ROMANI VE “İDEAL KADIN” ANLAYIŞI

Halide Edib’in yazarlık çizgisini belirleyen romanlarından biri olan Handan, mutsuz evlilik ve aşk konularına getirdiği cesur bakış açılarıyla yazıldığı dönemde uzun uzun tartışılmış bir eserdir. Meseleyi ele alış şekli ile yazıldığı dönemde var olan kadın algısının çizgisi dışına çıkmış olan roman, pek çok kaynakta da belirtildiği üzere yazarın kendi yaşam öyküsünden izler taşımakla birlikte, Halide Edib’in zihninde yer alan “ideal kadın” imgesinin de temsili olmuştur. Handan, yazılmış olduğu dönem ve yazarın düşünce yapısı göz önüne alındığında bir tür ideolojik tutumla kadının psikolojik özelliklerini gözler önüne sermiştir. Romanda yer alan ideolojik tutumu incelemek üzere ele alınacak yöntem ise John B. Thompson’ın ideoloji analiz yöntemi olacaktır. Bu yöntem, ideolojinin metne yansıması düşüncesinden yola çıkar, sembolik biçimler yoluyla baskın birey ve gruplara hizmet ederek bu doğrultuda bir anlam inşa eder. Bu çalışmada John B. Thompson’ın ideoloji analiz yönteminden hareketle Halide Edib’in Handan adlı romanı incelenerek yazarın zihninde yer alan “ideal kadın” anlayışının romanda hangi yöntemlerle yer edindiği gözlemlenecektir. Çalışmanın sonucunda John B. Thompson’ın ideoloji analiz yönteminden hareketle romanda yer alan ideolojik tutumun çözümlenmesi mümkün olmuştur.

THE NOVEL “HANDAN” BY HALIDE EDIB ADIVAR AND HER UNDERSTANDING OF “IDEAL WOMAN”

Handan, which is one of the novels of Halide Edib that designated her style as a writer, was discussed a lot as it brought brave perspectives to unhappy marriages and love. Due to the fact that it went out of the perspective of woman at the time it was written, the novel became the figuration of “ideal woman” in Halide Edib’s mind and as stated in many sources it carried marks of the writer’s own life story. Handan, when considered the time it was written and the frame of mind of the writer, displayed the psychological characteristics of women with a kind of ideologic manner. The method that will be used to analyse the ideological manner will be John B. Thompson’s ideology analysis method. This method starts with the thought of ideology’s reflection to the text and by symbolic figurations it serves dominant individuals and builds meanings in this direction. In this study how the “ideal woman” perception is established in the writer’s mind in the novel Handan by Halide Edib will be studied and observed using John B. Thompson’s ideology analysis method. The ideological manner in the novel was able to be analysed at the end of this study by using John B. Thompson’s ideology analysis method.

Kaynakça

Adıvar, H. Edib (2018). Handan. İstanbul: Can Sanat Yayınları.

Durakbaşa, Ayşe (2000). Halide Edip Türk Modernleşmesi ve Feminizm. İstanbul: İletişim Yayınları.

Eagleton, Terry (1996). İdeoloji. çev. Muttalip Özcan. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Enginün, İnci (2007). Halide Edip Adıvar’ın Eserlerinde Doğu ve Batı Meselesi. İstanbul: Dergâh Yayınları.

Enginün, İnci (2013). Yeni Türk Edebiyatı Tanzimat’tan Cumhuriyet’e (1839-1923). İstanbul: Dergâh Yayınları.

Thompson, John B. (2013). İdeoloji ve Modern Kültür. çev. İdil Çetin. İstanbul: Dipnot Yayınları.

Kudret, Cevdet (2004). Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman II: 1911-1922 Meşrutiyetten Cumhuriyete Kadar. İstanbul: Dünya Yayıncılık.

Oktay, Ahmet (1993). Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı 1923-1950. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.

Kaynak Göster