COĞRAFYA ÖĞRETMENİ ADAYLARININ COĞRAFYACI ALGISI I: ZİHİNSEL ÖZELLİKLER VE ÇALIŞMA DURUMU

Bu çalışma coğrafya öğretmen adaylarının coğrafyacı algılarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Coğrafya öğretmeni adaylarının coğrafyacının taşıdığı zihinsel özellikler ve çalışma durumuna ilişkin görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Coğrafya öğretmenliği bölümünde okuyan 74 coğrafya öğretmen adayı ile gerçekleştirilen çalışma nitel araştırma modelindedir. Toplanan dokümanlar içerik analizi yöntemiyle tümevarımsal olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda coğrafya öğretmen adaylarının coğrafyacının taşıdığı zihinsel özelliklere ilişkin algıları taşıdığı kişiliksel özellik, düşünme biçimi, coğrafi ilkeler ve zekâ tipleri olmak üzere dört kategoride toplanmıştır. Coğrafya öğretmen adaylarının coğrafyacının yaptığı aktivitelere ilişkin algıları arazi çalışma aktiviteleri, coğrafi sorgulama aktiviteleri, kişisel gelişim aktiviteleri, harita aktiviteleri, grafik ve diyagram aktiviteleri ve eğitsel aktiviteler olmak üzere altı kategoride toplanmıştır. Coğrafyacının çalışma mekânına ilişkin ilk üç sırada doğa ve insanın birlikte olduğu her mekân, bütün dünya ve mekân sınırlandırılamaz şeklinde görüş bildirmişlerdir. Coğrafya öğretmen adayları coğrafyacının kullandığı objeler arasında sırasıyla haritalar, küre, pusula, bilgisayar, atlas, fotoğraf makinesi, jeolog çekici gibi malzemeleri saymışlardır. Aday coğrafya öğretmenlerinin yaklaşık yarısı coğrafyacıların çalışma saatlerine ilişkin herhangi bir saati yok her zaman çalışabilir derken, mutluluklarına ilişkin %63,5'i coğrafyacıların mutlu olduklarını belirtmişlerdir.

This study aims to investigate geographer perceptions of geography teacher candidates. A semistructured interview form was used to teacher candidates' perceptions about cognitive features and studies of geographers. A qualitative method was used in the study that consisted of 74 geography teacher candidates. The data was analyzed by using inductive content analysis method. As a result of the study, geography teacher candidates' perceptions about geographers' cognitive features were divided into four categories as personal characteristics, thinking shape, geographic principles, and mental types. Studies of geographers included six categories that were land studies, geographic inquiry studies, professional development studies, map studies, graphic and diagram studies, and educational studies. Teacher candidates also pointed that geographers' workspaces were mainly places that includes interaction of human and nature, all of the Earth, and no limit. Objects that were used by geographers were maps, sphere, compass, computer, collection of geographic maps, photo camera, and hammer of geologist. Half of the geography teacher candidates pointed that there was no limit of working hours of geographers. Besides, 63.5% emphasized that geographers were happy.

Kaynakça

Altaş, N. T. ve Değirmenci, Y. (2015). "Yükseköğretimde Coğrafya Derslerinin Öğretiminde CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) Kullanımının Öğrenci Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi." Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, Hüseyin Hüsnü Tekışık Özel Sayısı, 2,1-14.

Baloğlu Uğurlu, N. ve Aladağ, E. (2015). "Mekânsal Düşünmenin Türkiye'de Sosyal Bilgiler Öğretim Programındaki Yeri ve Öğretmenlerin Bu Beceri Hakkındaki Görüşleri." Marmara Coğrafya Dergisi. 32, 2147-7825.

Beardslee, D. C. and O'Dowd, D. D. (1961). T"he college-student image of the scientist." Science, 133, 997-1001.

Binbaşıoğlu, C. ve Binbaşıoğlu, E. (1992). Endüstri Psikolojisi. Ankara. Kadıoğlu Matbaası

Buldu, M. (2006). "Young children's perceptions of scientists: a preliminary study." Educational Research, 48(1), 121-132.

Chambers, D. W. (1983). "Stereotypic images of the scientist: The draw-a-scientist-test." Science Education, 67(2), 255-265.

Creswell, J. W. (1998). Qualitative Inquiry And Research Design: Choosing Among Five Traditions. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Cüceloğlu, D. (1992). İnsan ve Davranışı. Ankara, Remzi Kitabevi.

Çermik, H. (2013). "Öğretmen Adaylarının Zihinlerinde Canlanan Resimdeki Bilim İnsanı." Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3, 139-153.

Demirci, A. and Butt, A., Z. (2003). Geography in Turkey: Current status of education and job prospects, AAG's 2003 Annual Meeting, New Orleans, USA.

Demirci, A. , Sekin, S. ve Ünlü, M. (2002). "Mesleki açıdan coğrafyanın önemi ve Türkiye'de Kullanımı." Marmara Coğrafya Dergisi. 5, 171-185.

Demirci, A. ve Kocaman, S. (2007). "Türkiye'de coğrafya mezunlarının CBS ile ilgili alanlarda istihdam edilebilme durumlarının değerlendirilmesi." Marmara Coğrafya Dergisi, 16, 6- 92.

Dikmenli, Y. (2013). Sanal Sınıf Uygulaması ve Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Coğrafya Dersi Başarısı ile Derse Yönelik Tutuma Etkisi ve Öğrenci Görüşleri. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Dikmenli, Y. ve Çifçi, T. (2016). "Lise Öğrencilerinin Coğrafya Dersine Yönelik Görüşleri / High School Students' Views About Geography Course", TURKISH STUDIES -International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 11(3),911-928.

Doğanay, H. (2011). "Anlamı, Tanımı, Konusu ve Felsefesi Bakımından Coğrafya ilmi Hakkında Bazı Düşünceler." Doğu Coğrafya Dergisi. 16 (25),1-44.

Erdal, İ. T. (2006). Gestalt Kuramının Grafik Tasarımına Etkilerinin İncelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi. Kocaeli.

Erkorkmaz, Z. (2009). İlköğretim I. Kademe öğrencilerinin bilim insanına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.

Finson, K. D. and Beaver, J. B. (1995). "Development and field test of a checklist for the draw-a-scientist test." School Science And Mathematics, 95(4),195-205.

Finson, K. D. (2002). "Drawing a scientist: What we do and do not know after fifty years of drawings." School Science and Mathematics, 102(7), 335-345.

Gardner, P. L. (1975). "Attitudes to science: a review." Studies in Science Education, 2, 1- 41. Golledege, R. (2001). What is it that Geographers do? (Erişim: Eylül, 2015). http://www.directionsmag.com/entry/what-is-it-that-geographers-do/129597.

Güler, T. ve Akman, B. (2006). "Altı yaş çocuklarının bilim ve bilim insanı hakkındaki görüşleri." Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 55-66.

Hartshorne, R. (1939). The Nature of Geography. Pennsylvania.

Harvey, D. (1969). Explanation in Geography. London.

Karakuzu, Z. and Atnur, G. (2007). "Kültür Coğrafyası Açısından Bir İnceleme: Tortum, Çıldır ve Tödürge Gölleri." A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 34,157-167

Kızılçaoğlu, A. (2007). "Harita becerilerine pedagojik bir bakış." Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 18, 341-358.

Krajkovich, J. G. and Smith, J. K. (1982). "The development of the image of science and scientist scale." Journal of Research in Science Teaching. 19,39-44.

MEBa. (2005). Sosyal Bilgiler Öğretim Programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı: Ankara.

MEBb. (2005). Coğrafya Öğretim Programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı: Ankara.

Mead, M. and Metraux, R. (1957)." Image of the scientist among high school students: A pilot study." Science, 126, 384-390

Miles, M. B. and Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook (2nd Ed.). Thousand Oaks: Sage Publications.

Özey, R. (2010). Coğrafyada yapılandırmacı yaklaşıma göre öğretmen öğrenci ilişkisi. Coğrafya Eğitiminde Kavram ve Değişimler (Editör: Özey, R. Ve İncekara, S.). Pegem Akademi Yayıncılık. I. Basım

Özder, A. (2014). "Geography teachers' job preferences: A study on influence of the high school geography teacher." SDU International Journal of Educational Studies, 1(1),54-62.

Özgen, N. (2010). "Bilim Olarak Coğrafya ve Evrimsel Paradigmaları." Ege Coğrafya Dergisi, 19(2), 1-25, İzmir; 2012'de yayımlanmıştır.

Özgüç, N. (1984). Beşeri Coğrafya 'da Veri Toplama ve Değerlendirme Yöntemleri. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, No:2511, İstanbul.

Öztürk, M. (2012). "Coğrafya Öğretmenlerinin Postmodern Coğrafya Algıları." Eğitim ve Bilim. 37(166),262-274.

Öztürk, M. ve Karabağ, S. (2012). "Öğretmen Görüşlerine Göre Coğrafyada Paradigmalar." Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 20 (9),421-444.

Öztürk Demirbaş, Ç. and Coşkun, M. (2014). "Social scientist perception of undergraduate geography students." Procedia - Social and Behavioral Sciences 120, 230-237.

Rampal, A. (1992). "Images of science and scientists: a study of school teachers' views. I. characteristics of scientists." Science Education, 76 (4), 415-436.

Rodriguez S. G. (1975). "M. L. Mexican adolescents' image of the scientist." Social Studies In Science, 5, 355- 361.

Saint-Exupery, A. (2015). Küçük Prens. Can Çocuk Yayınları, İstanbul: 7. Baskı

Sarantagos, S. (2005). "Images of science and scientists and science education." Science Education, 70(2), 139- 149.

Sharp, L. B. (1943). "Outside the classroom." The Educational Forum, 7(4),363-368.

Song, J. & Kim, K-S. (1999). "How Korean students see scientists: the images of the scientist." International Journal of Science Education, 21(9), 957-977.

Sauer, C. O. (1963). Land and Life. Berkeley.

Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, Yazılı ve Diğer Materyaller İçin İçerik Analizi ve Uygulama Örnekleri. Epsilon Yayınevi, İstanbul. TBMM, (2012).

https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/tasari_teklif_gd.onerge_bilgileri?

kanunlar_sira_no=101032. (Erişim: 05.04. 2016). TCK. (2012). Coğrafya Mesleği Tanırlılık Çalıştayı - 2012. (Erişim, Ekim,2015).

http://www.tck.org.tr/etkinlik/tr/tanirlilik-calistayi-2012/toplanti-tutanagi.

Tuna, F. (2014). "Coğrafyacı Olmak." Pusula Dergisi, Fatih Üniversitesi, Coğrafya Kulübü Yayın Organı,14-15.

Türkmen, H. (2008). "Turkish primary students' perceptions about scientists and what factors affecting the image of the scientists". Eurasia Journal of Mathematics Science and Technology Education, 4(1), 55-61.

Türkeş, M. (2012). "Bir Bayram Hikâyesi, Coğrafyacı Ne Yapsın." https://cografyabilim.wordpress.com/tag/prof- dr-murat-turkes-cografyanin-son-durumu/ (Erişim, Ekim, 2015).

Yıldırım A. ve Şimşek H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (5. Baskı). Ankara: Seçkin Yayınevi.

Yetim, N. (1996). Farklı toplumsal kümelerde bilim ve bilim adamı imgesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.

Kaynak Göster