TÜRK HUKUKUNDA REKABET KURALLARI KARŞISINDA PATENT LİSANSI SÖZLEŞMELERİNİN DURUMU*

Patentin korunmasının arkasında yatan neden, buluşçunun, yatırımcının ve toplumun yarışan çıkarları arasında bir denge sağlamaktır. Bu denge; buluşçulara ödül olarak inhisari yetkiler tanınarak, toplum lehine bu yetkilere istisnalar getirilerek ve aynı zamanda topluma, süreleri sınırlanmış da olsa, bu inhisari yetkilere saygı gösterme yükümlülüğü getirilmesiyle sağlanmaktadır. Buna göre, bu dengenin sağlanmasının en önemli yollarından biri lisans sözleşmeleridir. Ancak bazen lisans sözleş- melerinde yer alan bazı klozlar rekabet hukukuyla çatışmaktadır. Bu makale, Türk Hukuku’nda patent lisansı sözleşmelerinin rekabet kuralları karşısındaki durumu ile ilgilidir.

THE POSITION OF PATENT LICENSING AGREEMENTS AGAINST COMPETITION RULES IN TURKISH LAW

The reason behind the protection of patent is to provide a balance between the competing interest of inventor, investor and society. This balance has been achieved by awarding inventors with exclusive rights and introducing exceptions to exclusivity in favour of society; but in the meantime, obliging society to respect those exclusive rights with limited time. Licensing agreements are one of the most important ways of ensuring this balance. However some clauses of licensing agreements may conflict with the Competition Law. This article is about the conflict of patent licensing agreements and Competition Law of Turkey.

Kaynakça

Angı, Fatma Gözlükaya: “Lisans sözleşmelerinde Yer Alan Bazı Hükümlere İlişkin Rekabet Uygulaması”, Rekabet Dergisi 2005, S. 23, s. 3- 29.

Arkan, Sabih: Marka Hukuku, C. II, Ankara 1998.

Arkan, Sabih: Ticari İşletme Hukuku (Anılış: Ticari İşletme), Ankara 2011.

Arıkan, Ayşe Saadet: “Avrupa Topluluğu’nda Fikri- Sınaî Mülkiyet Hakları ve Son Gelişmeler”, Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi 2007, C. VII, S. 1, s. 149- 173.

Aslan, Âdem: Türk ve AB Hukukunda Fikri Mülkiyet Haklarının Tükenmesi (Mukayeseli), İstanbul 2004.

Ateş, Mustafa: “AB’ye Uyum Bağlamında Türk Rekabet Hukuku ve Politikasına Genel Bir Bakış” (anılış: Genel Bakış 2), FMR 2009, C. V, s. 55- 87.

Ateş, Mustafa: “Son Yapılan Düzenlemeler Işığında AB Rekabet Hukuku ve Politikasına Genel Bir Bakış” (Genel Bakış 1), Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi 2008, C. VII, S. 2, s. 47- 76.

Ateş, Mustafa: “Fikri Mülkiyet Koruması ve Rekabet Hukuku”, Rekabet Hukukunda Güncel Gelişmeler Sempozyumu VII, Kayseri 2009, s. 17- 70.

Ayiter, Nuşin: İhtira Hukuku, Ankara 1968.

Ayiter, Nuşin: “Milletlerarası İhtira Hukukunun Bugünkü Durumu ve İktisaden Geri Kalmış Ülkelerde İhtira Hukuku Problemleri” (anılış: Problemler), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1968, C. XXV, S. 3- 4, s. 137- 165.

Baş, Mustafa: “Rekabet Kuralları Karşısında Lisans Sözleşmesi”, FMR 2001/2, C. I, s. 79- 88.

Erdem, Bahadır: Patent Hakkının Korunmasına ve Patent Hakkına İlişkin Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk, İstanbul 2002.

Güçer, Sülün: Rekabet Hukukunda Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Çerçevesinde Sınaî Mülkiyet Hakları, Rekabet Kurumu Lisansüstü Tez Serisi No: XIII, Ankara 2005.

Gün, Mehmet/ Karakulak, Özge Atılgan/ Toprak, Filiz: “Türk İlaç Sektöründe Fikri Mülkiyet Haklarının Kullanımının Rekabet Hukuku Açısından Değerlendirilmesi”, Rekabet Hukukunda Güncel Gelişmeler Sempozyumu VIII, Kayseri 2010, s. 181- 271.

Güven, Pelin: Rekabet Hukuku, Ankara 2008.

Kaya, Arslan: “551 Sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Getirilen Zorunlu Lisans Sistemi” (anılış: Zorunlu Lisans), İHFM (1995–1996), C. LV, S. 1- 2, s. 338- 367.

Kaya, Aslan: “Türk Hukukunda Patentten Doğan Haklar”, İHFM 1997, C. LV, S. 4, s. 173- 200.

Kaya, Yüksel: Hakim Durumun Kötüye Kullanılması ve Fikri Mülkiyet Hakları (anılış: Hakim Durum), Ankara 2003.

Kılıçoğlu, Ahmet: Sınaî Haklarla Karşılaştırmalı Fikri Haklar, Ankara 2006

Nart, Serdar: “Rekabetin Korunması Kapsamında Fikri ve Sınaî Hakların Sınırları”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2009, C. XI, S. 1, s. 113- 146.

Odman Boztosun, Ayşe: Fikri Mülkiyet Hukuku ile Rekabet Hukukunun Teknolojik Yeniliklerin Teşvikindeki Rolü, Ankara 2002.

Oktay, Saibe: “İsimsiz Sözleşmelerin Geçerliliği, Yorumlanması ve Boşluklarının Tamamlanması”, İHFM 1996, C. LV, s. 263- 296.

Ortan, Ali Necip: Patent Lisansı Sözleşmesi, Ankara 1979.

Ortan, Ali Necip: İşçi Buluşları Hukuku (anılış: İşçi Buluşları), İzmir 1987.

Özdemir, Saibe Oktay: Sınaî Haklara İlişkin Lisans Sözleşmeleri ve Rekabet Hukuku Dü- zenlemelerinin Lisans Sözleşmelerine Uygulanması, İstanbul 2002.

Özsunay, Ergun: Lisans Sözleşmelerinde Lisans Bedeline (Royalty) İlişkin Sorunlar, 50. Yıl Armağanı (İÜHF), İstanbul 1973.

Öztürk, Pınar: Patent Hakkı ve Rekabet Hukuku, Rekabet Hukukunda Güncel Gelişmeler Sempozyumu- III, Ankara 2005, s. 199- 258. Pınar, Hamdi: Fikri Mülkiyet Hakları ve Rekabet Hukuku, Rekabet Dergisi 2005, S. 23, s. 30- 86.

Sayhan, İsmet: “Patent Haklarının Kazanılması Bakımından Tescilin Etkisi”, FMR 2005/2, C. V, s. 117- 148.

Sarıakçalı, Turgay: “AB Rekabet Hukuku’nda Lisans Sözleşmeleri”, Rekabet Bülteni 2004, S. 11, http://www.escrc.com/article/4026/ab-rekabet-hukuku%E2%80%99ndalisans-sozlesmeleri (17.05.2013)

Soyak, Alkan: “Fikri ve Sınaî Mülkiyet Hakları: Tanımı, Tarihsel Gelişimi ve GOܒler Açısından Önemi”, Legal Fikri ve Sınaî Haklar Dergisi 2005, S. 1, s. 11- 30, http://legalkitap. com.tr/dokuman_detayi.asp?dokuman_id=65 (15.05.2013)

Şehirali, Feyzan Hayal: Patent Hakkının Korunması (anılış: Koruma), Ankara 1998. Şehirali Çelik, Feyzan Hayal: “Patent Lisans Sözleşmelerinin Roma Antlaşmasının 85. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi” (anılış: Lisans), Batider 1998, C. XIX, S. 2, s. 185- 186.

Şehirali Çelik, Feyzan Hayal: “Patent Sisteminin İşlevleri ve Bu İşlevlerin Etkinliğini Sağlayan Yasal Düzenlemeler” (anılış: İşlev), Batider 2006, C. XXIII, S. 3, s. 101- 154.

Tandoğan, Haluk: Özel borç İlişkileri, C. I/ 1, Ankara 1985. Tekinalp, Ünal: Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2004.

Ünal, Mücahit: Marka Tescilinden Doğan Haklarla İlgili Hukuki İşlemler, Ankara 2007. Yurtsever, Şaziye: Patentin Hukuki Korunması ve İlgili Mevzuat, Ankara 1999.

Yücel, Özge: “Patentlerde Zorunlu Lisans”, Türk Hukuk Sitesi Kütüphanesi, http://www. turkhukuksitesi.com/makale_769.htm (10.05.2013)

Kaynak Göster