AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ VE TÜRK YARGI ORGANLARI İÇTİHATLARINDA MÜLKİYET HAKKININ KAPSAMI VE SINIRLANMASI

Türkiye'de yasal düzenlemeler, idari işlemler ve yargı kararları yoluyla mülkiyet hakkı ihlal edilen kişiler tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde Türkiye aleyhine çok sayıda başvuru yapılmıştır. İlgili başvurular hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından benzer gerekçeler ortaya konularak ihlal kararları verilmiştir. Bu ihlal kararları üzerine, Türkiye'de mülkiyet hakkı ihlallerini ortadan kaldırmak için birtakım yasal düzenlemeler yapılmıştır. Ayrıca Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay içtihatları da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları referans alınarak değişiklik göstermiştir. Bu çalışmada mülkiyet hakkının kapsamı ve sınırlanmasına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ve Türk yargı organı içtihatları karşılaştırmalı olarak incelenecektir.

THE SCOPE AND LIMITS OF RIGHT TO PROPERTY IN THE EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AND TURKISH JUDICIAL BODIES DECISIONS

A large number of applications was made against Turkey in the European Court Of Human Rights (ECHR) by people whose right to property are violated through legislative regulations, administrative acts and judicial decisions in Turkey. Violation decisions were held by ECHR about the related applications with asserting the similar reasons. In accordance to these violation decisions, some legal arrangements were made so as to remove the violations of right to property. In addition, Constitutional Court, Court of Appeal and Council of State decisions has changed with reference to European Court of Human Rights decisions. In this study, European Court of Human Rights and Turkish judicial bodies decisions that are about scope and limits of right to property will be examined comparatively.

Kaynakça

Başpınar, Veysel: Mülkiyet Hakkını İhlal Eden Müdahaleler, Ankara, Yetkin Yayınları, 2009.

Carss-Frisk, Monica: Mülkiyet Hakkı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1 No.lu Pro- tokolünün 1. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Kılavuz, İnsan Hakları El Kitapları, No. 4, Türkiye Barolar Birliği Yayınları, No: 90, 2005.

Çapri, Sezer: "Kamulaştırmasız El Atma Kavramının Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.12.2010 Tarihli Kararı Doğrultusunda Tanımlanması", EÜHFD, C.XV, S.1-2, 2011.

Dinç, Güney: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Malvarlığı Hakları, Ankara, TBB Yayın- ları, 2007, s.110.

Dinç, Güney: "Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Mülkiyet Hakkı", TBB Dergisi, S.51, 2004, ss. 133-152.

Dutertre, Gilles: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarından Örnekler, Avrupa Kon- seyi Yayınları, 2003, s.310. (Çevrimiçi) http://www.yargitay.gov.tr/abproje/belge/ kitaplar/aihm_kararlarindan_ornekler.pdf, (20.03.2015)

Eren, Abdurrahman: Özgürlüklerin Sınırlandırılmasında Demokratik Toplum Düzeninin Gerekleri, İstanbul, Beta Yayınevi, 2004.

Eren, Fikret: Mülkiyet Hukuku, 2. baskı, Ankara, Yetkin Yayınları, 2012.

Etgü, Mehmet Akif: Kamu Hukukunda Mülkiyet Hakkı ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Mülkiyet Hakkına Bakışı, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 2009.

Gemalmaz, H. Burak: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde Mülkiyet Hakkı, İstanbul, Beta Yayınları, 2009.

Gemalmaz, H. Burak: "Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Açısından Mülkiyet Hakkının Sı- nırlanmasında Adil Denge İlkesi", İÜHFM, C.LXIX, S.1-2, 2011, ss. 649-674.

Grgic, Aida/Mataga, Zvonimir/Longar, Matija/Vilfan, Ana: Avrupa İnsan Hakları Sözleş- mesi ve Ek Protokollerinin Uygulanmasına İlişkin Kılavuz Kitap, Avrupa Konseyi İnsan Hakları El Kitapları, No: 10, 2007.

Gözübüyük, A. Şeref /Gölcüklü, Feyyaz: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uygulaması, Ankara, Turhan Kitabevi, 2011.

Kaplan, Gürsel: "Yeni Yasal Düzenlemelere Göre Kamulaştırmasız El Koyma Sebebiyle Doğan Tazmin Hakkının Tabi Olduğu Usul ve Esaslar", TBB Dergisi, S.99, 2012, ss. 125-150.

Metin, Yüksel: Ölçülülük İlkesi Karşılaştırmalı Bir Anayasa Hukuku İncelemesi, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2002.

Oğurlu, Yücel: İdare Hukukunda Kazanılmış Haklara Saygı ve Haklı Beklentiler Sorunu, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2003.

Şimşek, Suat: Türk Hukukunda ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde Mülkiyet Hakkı, Ankara, T.C. Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı Yayın No: 2001/413, 2011.

Şimşek, Suat: "Mülkiyet Hakkının Kapsamı, Sınırlandırma Nedenleri ve Şartları Açısından 1982 Anayasası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi: Karşılaştırmalı Bir Analiz- I", TBB Dergisi, S.91, 2010, ss. 181-228.

Şimşek, Suat: "Mülkiyet Hakkının Kapsamı, Sınırlandırma Nedenleri ve Şartları Açısından 1982 Anayasası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi: Karşılaştırmalı Bir Analiz- II", TBB Dergisi, S.92, 2011, ss. 312-349.

Şimşek, Suat: "Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Mülkiyet Hakkıyla İlgili Davaları İnce- leme Yöntemi: Üç Kural Analizi", Sayıştay Dergisi, S.88, Ocak-Mart 2013, ss. 27-47.

Tezcan, Durmuş: "AİHM Kararları Işığında Orman Arazilerinin Bedelsiz Tapu İptal Kararla- rının Mülkiyet Hakkını İhlal Sorunu", Yaşar Üniversitesi Elektronik Dergisi Prof. Dr. Aydın Zevkliler'e Armağan, C.8, 2013.

Kaynak Göster