Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi

Bu çalışmada, Suudi Arabistan Dış Politikası (SADP) ele alınmış ve rejimin güvenliği için dış politikanın araçsallaştırılabileceği gösterilmeye çalışılmıştır. Suudi Arabistan’da taht, kurucu lider Kral Abdülaziz bin Suud’un oğulları arasından çoğunlukla yaşça büyük olana verilmiştir. Son dönemde kurucu liderin oğullarının ölüm sebebiyle sayılarının azalması veya çok yaşlı olmaları nedeniyle, torunlarının da tahta varis olmaları durumu ortaya çıkmıştır. Torunlardan biri olan Muhammed bin Selman, babasının tahta geçişiyle devlet kademelerinde hızla yükselmiş ve veliaht prens olmuştur. Kral Selman bin Abdülaziz döneminde yaşanan iç politika gelişmelerinde, küresel ve bölgesel aktörlerin etkileri gözlenmiştir. Muhammed bin Selman’ın bu aktörlerle çeşitli işbirlikleri yaparak iç politikada etkinliğini arttırdığı ve rakiplerini saf dışı bıraktığı düşünülmektedir. Bu anlamda çalışmada, Uluslararası İlişkiler teorilerinden inşacı yaklaşımın dış politika ve iç politika arasındaki geçişkenliği vurgulayan “bumerang etkisi” kavramı ile SADP incelenirken, dış politikada yaşanan süreçlerin iç politikada yansımaları değerlendirilmiştir. Suudi Arabistan’da, taht mücadelesi ve gerçekleştirilmek istenen toplumsal değişim açısından yeni bir döneme girilmiştir. Kimliklerin yeni oluştuğu ya da değişim geçirdiği böyle dönemlerde dış politikanın daha önemli hale geldiği ve inşacılığın açıklama kapasitesinin arttığı varsayımı, Muhammed bin Selman’ın dış politikaya dönük hamlelerinde pek çok örnek olayla desteklenmiştir.

Boomerang Effect of Mohammad Bin Salman in Saudi Arabia Foreign Policy

In this study, Saudi Arabia Foreign Policy (SAFP) is discussed and it was tried to show that foreign policy can be utilized as a tool for safety of the regime. The throne in Saudi Arabia was generally given to the elder one among sons of the founder leader King Abdulaziz bin Saud. Recently, grandsons of the founder leader have started to become heirs to the throne due to decreasing in number of sons and their old age. One of the grandsons, Mohammed bin Salman rose to power rapidly and became crown prince after his father became king. Influences of global and regional actors in internal affairs of the term of King Salman bin Abdulaziz were observed. It is considered that Mohammad bin Salman enhanced his efficiency in domestic policy and put his opponents out of action by having some variety of relations with those actors. In this sense, in the study, together with investigating SAFP with boomerang effect concept of constructive approach among the theories of international relations, which emphasizes the transitivity between internal affairs and foreign policy, reflections of the processes in foreign policy onto domestic policy were evaluated. A new era has started in Saudi Arabia in terms of throne struggles and social upheaval that tried to be realized. The hypothesis claiming that foreign policy becomes more important and explanation capacity of constructivism increases in such cases that identities regenerate or undergo change, is supported with many case studies about the moves of Mohammad bin Salman directed to foreign policy.

Kaynakça

Akçapa, M., 2016. Suudi Arabistan’ın Savunma Harcamaları ve Silahlanma Faaliyetleri. V. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi – Bildiriler Kitabı II, 12-15 Mayıs, Isparta, 137-150.

Ataman, M., 2009. Suudi Arabistan Dış Politikasında Yeniden Yapılanma Çabası: Kral Abdullah Dönemi, Ortadoğu Analiz, 1(7-8), 64-73.

Ataman, M., 2015. Kral Abdullah Sonrası Dönemde Suudi Arabistan: Sudeyrilerin Geri Dönüşü. SETA Perspektif, 88, Ankara.

Ataman, M., Akdoğan, İ., 2015. Ortadoğu Yıllığı. Açılım Kitap, 529s, İstanbul.

Akdoğan, İ., Kalaycı, R., 2014. Suudi Arabistan’da İhyacı Hareketler Olarak Sahve ve Vehhabilik, Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 1(1), 157-186. Bostancı, M., 2013. Suudi Arabistan Devleti’nin Kuruluşu ve Türkiye-Suudi Arabistan İlişkileri (1928-1990). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 430s, Ankara.

Büyükkara, M. A., 2004. İhvandan Cüheyman’a Suudi Arabistan ve Vehhabilik. Rağbet Yayınları, 300s, İstanbul.

Çalışkan, Ş., 2010. İslam Konferansı Örgütü. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisan Tezi, 81s, Ankara.

Diriöz, A. O., 2012. Suudi Arabistan Dış Politikası ve Bölge Ülkeleri ile İlişkileri. Ortadoğu Analiz, 4(39), 94-100.

Domazeti, R., 2016. 1990-2010 Yılları Arasında Suudi Arabistan’ın Balkan Politikaları. Marmara Üniversitesi, Ortadoğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 113s, İstanbul.

Domazeti, R., 2017. Suudi Arabistan-ABD İlişkileri. İNSAMER.

Efegil, E., 2013. Suudi Arabistan’ın Dış Politikasını Şekillendiren Faktörler. Ortadoğu Analiz, 5(53), 104-113.

Long, D. E., Maisel, S., 2010. The Kingdom of Saudi Arabia. University Press of Florida, Florida.

Niblock, T., 2006. Power, Legitimacy and Survival, Routledge, London and New York.

Nonneman, G., 2006. Omni-balancing and Relative Autonomy in Multiple Environments. Aarts, P. (Ed.), Saudi Arabia in the Balance: Political Economy, Society, Foreign Affairs. Hurst & Company, London.

Özev, M. H., 2016. Siyasi Ekonomik Çıkarlar ve Kimlik Politikaları Çerçevesinde 1929-2015 Arası Türkiye-Suudi Arabistan İlişkileri. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 2(2), 11-28.

Rumelili. B., 2014. Küresel Siyasete Giriş. Balta, E. (Ed.), İnşacılık/Konstrüktivizm (151-173). İletişim Yayınları, 581s, İstanbul.

Öztop, M., 2017. Küresel ve Bölgesel Gelişmeler Işığında Kudüs Meselesi. ORDAF, İstanbul.

Şahin, M., Doğan, H., 2016. G20’nin Arap Üyesi: Suudi Arabistan. Akademik Ortadoğu, 11(1), 29-57.

Türel, Y., 2004. Uluslararası Politikada Ortadoğu (Birinci Dünya Savaşı’ndan 2000’e). Akçağ Yayınları, Ankara.

Wynbrandt, J., 2004. The Brief History of Saudi Arabia. Library of Congress Cataloging-in-Publication Data, USA.

Yelseli, D., 2017. Suudi Arabistan’ın Yemen Müdahalesi ve Avrupa Birliği’nin Müdahaleye Bakışı, Yüksek Lisans Tezi, 83s, İstanbul.

Aljezeera, 2015. Saudi and Arab Allies Bomb Houthi Positions in Yemen. Erişim Tarihi: 02.12.2017. http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/03/saudi-ambassador-announces- military-operation-yemen-150325234138956.html

Anadolu Ajansı, 2017. Kudüs Tasarısının BM’de Kabul Edilmesi Dünya Basınında. Erişim Tarihi: 24.12.2017. http://aa.com.tr/tr/dunya/kudus-tasarisinin-bmde-kabul-edilmesi-dunya-basininda-/1012326

Anadolu Ajansı, 2018. ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği Açıldı. Erişim Tarihi: 09.09.2018. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/abdnin-kudus-buyukelciligi-acildi/1145275Bakir, A. H., 2015. Kral Selman’ın Dış Politikası: Değişimin Boyutu ve Fırsatları. Erişim Tarihi: 01.12.2017. http://www.aljazeera.com.tr/gorus/kral-selmanin-dis-politikasi-degisimin-boyutu-ve-firsatlar

BBC, 2017. Veliahtlıktan Alınan Suudi Prens Saraya Kapatıldı. Erişim Tarihi: 18.12.2017. http://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-40442099

Donaghy, R., 2016. Revealed: The UAE-backed Plan to Make Young Saudi Prince a King. Erişsim Tarihi: 10.12.2017. http://www.middleeasteye.net/news/revealed-uae-backed-plan- young-saudi-prince-be-king-1655506265

Dursunoğlu, A., 2015. Suudi Arabistan’da Yeninden Sudeyri Dönemi. Erişim Tarihi: 01.12.2017. http://www.ydh.com.tr/YD445_suudi-arabistanda-yeniden-sudeyri-donemi.html

Dünya, 2018. Suudi Kralı’ndan Doğu Kudüs Açıklaması. Erişim Tarihi: 09.09.2018. https://www.dunya.com/dunya/suudi-kralindan-dogu-kudus-aciklamasi-haberi-394363.

Eş-Şark’ul Evsat, 2017. Tahaddiyatu es-Siyasetu el-Hariciyye es-Suudiyetu ve Muattiyatuha. Erişim Tarihi: 29.11.2017. http://archive.aawsat.com/leader.asp?article=619289&issueno=11839#.Wk3sFbdl_IV.

Erdemol, M. K., 2017. Savaşı İran’a Taşırız Diyen S. Arabistan Sözünü Tuttu. Erişim Tarihi: 12.12.2017. https://www.birgun. net/haber-detay/savasi-iran-a-tasiriz-diyen-s-arabistan-sozunu-tuttu-163434.html

Euronews, 2018. ABD İran ile Yapılan Nükleer Anlaşmadan Çekildi. Erişim Tarihi: 07.09.2018. https://tr.euronews.com/2018/05/08/trump-n-iran-karar-icin-geri-say-m-baslad-

Işık, C. T., 2017. Suudi Arabistan’da Ne Oluyor. Erişim Tarihi: 01.12.2017. http://www.posta.com.tr/suudi-arabistan-da-ne-oluyor-candas-tolga-isik-yazisi-1350084Kardaş, İ., 2017. Bölgesel Dizaynın Aktörleri Sarraf Kumpasında Bilirkişi. Erişim Tarihi: 15.12.2017. http://www.star.com.tr/acik-gorus/bolgesel--dizaynin-aktorleri-sarraf-kumpasinda- bilirkisi-haber-1281525/

Kardaş, İ., 2018. İsrail’in Yeni Hamisi Kushnerler’in Hikayesi. Erişim Tarihi: 10.09.2018. https://www.star.com.tr/acik-gorus/israilin-yeni-hamisi-kushnerlerin-hikayesi-haber-1294553/

Radikal, 2015. ABD’den Yemen Saldırısına Destek. Erişim Tarihi: 01.12.2017. http://www.radikal.com.tr/dunya/abdden-yemen-saldirisina-destek-1321695/

Republic of Bulgaria M Ministry of Foreign Affairs Diplomatic Institute, 2017. Erişim Tarihi: 10.12.2017. http://bdi.mfa.government.bg/download/algamdi.pdf

Timeturk, 2017. Suudi Arabistan’da Prens ve Alimlere Tutuklama. Erişim Tarihi: 15.12.2017. https://www.timeturk.com/suudi-arabistan-da-muhalif-prens-ve-alimlere-tutuklama/haber-721444

TRT Haber, 2017. Suudi Arabistan’da 11 Prens ve Bazı Bakanlar Gözaltına Alındı. Erişim Tarihi: 15.12.2017. http://www.trthaber.com/haber/dunya/suudi-arabistanda-11-prens-ve-bazi-bakanlar-gozaltina-alindi-340116.html

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, 2017. Erişim Tarihi: 15.12.2017. http://www.mfa.gov.tr/suudi-arabistan-siyasi-gorunumu.tr.mfa

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, 2017. Erişim Tarihi: 18.12.2017. http://www.mfa.gov.tr/iit-olaganustu-zirvesi-kudus-icin-ozgurluk-konulu-istanbul-deklarasyonu.tr.mfa

Hürriyet, 2017. FBI Eski Ajanının İddiası: Suudi Prens Çatışmada Öldürüldü. Erişim Tarihi: 25.12.2017. http://www.hurriyet.com.tr/fbi-eski-ajaninin-iddiasi-suudi-prens-catismada-olduruldu-40636125

Hürriyet, 2017. Trump, Sisi ve Kral Selman Dünya Küresine Ellerini Koydu. Erişim Tarihi: 01.12.2017. http://www.hurriyet.com.tr/galeri-trump-sisi-ve-krali-selman-bin-abdulaziz-dunya-kuresine-ellerini-koydu-40465340

Middle East Eye, 2018. Arabic Press Review: Saudi Opposition movement launched form Paris. Erişim Tarihi: 07.10.2018. https://www.middleeasteye.net/news/arabic-press-review-2020124217

Sabah, 2017. Katar’a Büyük Şok… 7 Ülke İlişkileri Kesti, İlk Açıklama. Erişim Tarihi: 01.12.2017 https://www.sabah.com.tr/dunya/2017/06/05/katara-buyuk-sok-7-ulke-iliskileri-kesti-ilk-aciklama

Sputnik, 2017. Suudi Veliaht Prensi: Ilımlı İslam’a Dönüyoruz. Erişim Tarihi: 10.12.2017 https://tr.sputniknews.com/ortadogu/201710241030727863-suudi-veliaht-prens-ilimli-islam/

Sputnik, 2017. Husiler Suudi Hamlesini Boşa Çıkardı Veliaht Prens Tehlikeli Bir Süreç İçinde. Erişim Tarihi: 15.12.2017. https://tr.sputniknews.com/ceyda_karan_eksen/201712041031277014-husiler-suudi-hamlesini-bosa-cikardi/

Sputnik, 2017. Yılanların Başları Üzerinde Dans Eden Salih’i Husiler Öldürdü. Erişim Tarihi: 15.12.2017. https://tr.sputniknews.com/ortadogu/201712041031250802-yilan-baslari-uzerinde-dans-eden-salihi-husiler-oldurdu/

Sputnik, 2018. Suud Kralı’ndan Trump’a: Barış Planında Doğu Kudüs Filistin’in Başkenti Olarak Yer Almalı. Erişim Tarihi: 01.10.2018. https://tr.sputniknews.com/ortadogu/201807301034522659-suudi-krali-trump-uyari-baris-plani-dogu-kudus-filistin-baskenti/

Yaşa, İ., 2017. Krallık Öncesi Temizlik. Erişim Tarihi: 10.12.2017. http://dirilispostasi.com/a-7400-krallik-oncesi-temizlik.html

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { tocd468840, journal = {Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi}, issn = {2147-7523}, eissn = {2630-5631}, address = {}, publisher = {Sakarya Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {6}, pages = {203 - 230}, doi = {10.26513/tocd.468840}, title = {Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi}, key = {cite}, author = {Öztop, Mustafa} }
APA Öztop, M . (2019). Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi . Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi , 6 (1) , 203-230 . DOI: 10.26513/tocd.468840
MLA Öztop, M . "Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi" . Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 6 (2019 ): 203-230 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tocd/issue/44703/468840>
Chicago Öztop, M . "Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi". Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 6 (2019 ): 203-230
RIS TY - JOUR T1 - Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi AU - Mustafa Öztop Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.26513/tocd.468840 DO - 10.26513/tocd.468840 T2 - Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 203 EP - 230 VL - 6 IS - 1 SN - 2147-7523-2630-5631 M3 - doi: 10.26513/tocd.468840 UR - https://doi.org/10.26513/tocd.468840 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi %A Mustafa Öztop %T Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi %D 2019 %J Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi %P 2147-7523-2630-5631 %V 6 %N 1 %R doi: 10.26513/tocd.468840 %U 10.26513/tocd.468840
ISNAD Öztop, Mustafa . "Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi". Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi 6 / 1 (Haziran 2019): 203-230 . https://doi.org/10.26513/tocd.468840
AMA Öztop M . Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 2019; 6(1): 203-230.
Vancouver Öztop M . Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi. 2019; 6(1): 203-230.
IEEE M. Öztop , "Suudi Arabistan Dış Politikasında Muhammed Bin Selman’ın “Bumerang” Etkisi", Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, c. 6, sayı. 1, ss. 203-230, Haz. 2019, doi:10.26513/tocd.468840