Kültürel Miras için Hibrit Veri Toplama Tekniğinin Kullanılması: Pompeiopolis Örneği

Kültürel mirasın farklı yöntemlerle belgelenmesi konusunda çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Çalışmalarda kullanılacak yöntemin seçimi kadar doğru veri toplama yöntemi de önemlidir. Dokümantasyon çalışmaları, veri toplama yönteminden çok, zamandan ve maliyetten tasarruf etmeye odaklanır. Ancak, doğru ve eksiksiz verilerin elde edilmesi dokümantasyon çalışmasının doğruluğunu artıracaktır. Bu noktada fotogrametri gibi görüntü temelli dokümantasyon çalışmaları operatörlere önemli katkılar sağlamaktadır. Fotogrametri yöntemi ile yapılan çalışmaların çoğunda tek bir veri toplama aracı tercih edilmekle birlikte, doğru ve eksiksiz veri için farklı lokasyonlardan (yer ve hava) görüntü elde edilmesi gerekmiştir. Son zamanlarda İnsansız Hava Araçlarının (İHA) dokümantasyon çalışmalarında kullanılmasıyla İHA fotogrametrisi terimi ortaya çıkmıştır. Böylelikle hem yerden hem de havadan veriler toplanarak yapılacak dokümantasyon çalışmalarında eksiksiz bir model oluşturulur. Bu çalışmada dokümantasyon için üç farklı veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Hibrit veri toplama yaklaşımı, Yersel Lazer Tarama (YLT), Yersel Fotogrametrisi ve (İHA) fotogrametrisi teknikleri seçilerek sunulmuştur. Son olarak, bu nokta bulutları birleştirilerek Soli-Pompeiopolis'in üç boyutlu (3B) verileri oluşturulmuştur.

Using of Hybrid Data Acquisition Techniques for Cultural Heritage a Case Study of Pompeiopolis

Various studies have been carried out on the documentation of cultural heritage with different methods. The correct data collection method is as important as the selection of the method to be used in the studies. Documentation studies focus on saving time and cost rather than data collection methods. However, obtaining accurate and complete data increases the accuracy of the documentation work. At this point, image-based documentation studies such as photogrammetry provide important contributions to operators. Although a single data collection tool is preferred in most of the studies conducted with the photogrammetry method, it is necessary to obtain images from different locations (ground and air) for accurate and complete data. Recently, the term Unmanned Aerial Vehicles (UAV) photogrammetry has emerged with the use of UAV in documentation studies. In this way, a complete model is created in the documentation studies to be performed by collecting data from both the ground and the air. In this study, three different data collection methods were used for documentation. Hybrid data collection approach, Terrestrial Laser Scanning (TLS) and Close-range Photogrammetry (CrP), and UAV photogrammetry techniques are selected and presented. Finally, three-dimensional (3D) data of Soli-Pompeiopolis were created by combining these point clouds.

___

  • Aicardi I, Dabove P, Lingua A M & Piras M (2016). Integration between TLS and UAV photogrammetry techniques for forestry applications. iForest-Biogeosciences and Forestry, 10 (1), 41.
  • Alpteki̇n A & Yakar M (2020). Mersin Akyar Falezi’nin 3B modeli. Türkiye Lidar Dergisi, 2 (1), 5-9.
  • Alshawabkeh Y, El-Khalili M, Almasri E, Bala’awi F & Al-Massarweh A (2020). Heritage documentation using laser scanner and photogrammetry. The case study of Qasr Al-Abidit, Jordan. Digital Applications in Archaeology and Cultural Heritage, 16, e00133.
  • Aragón E, Munar S, Rodríguez J & Yamafune K (2018). Underwater photogrammetric monitoring techniques for mid-depth shipwrecks. Journal of Cultural Heritage, 34, 255-260.
  • Assali P, Grussenmeyer P, Villemin T, Pollet N & Viguier F (2014). Surveying and modeling of rock discontinuities by terrestrial laser scanning and photogrammetry: Semi-automatic approaches for linear outcrop inspection. J. Struct. Geol., 66, 102–114.
  • Beraldin J A (2004). Integration of Laser Scanning and Close-Range Photogrammetry—The last decade and beyond. In Proceedings of the International Archives of Photogrammetry and Remote Sensing, XXXV–B4, Istanbul, Turkey, 12–23 July 2004; 12–23.
  • Çeli̇k M, Yakar İ, Hamal S N G, Oğuz G M & Kanun E (2020). Sfm Tekniği ile Oluşturulan 3B Modellerin Kültürel Mirasın Belgelenmesi Çalışmalarında Kullanılması: Gözne Kalesi Örneği. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 2 (1), 22-27.
  • Chiabrando F, Spanò A, Sammartano G & Teppati Losè L (2017). UAV oblique photogrammetry and lidar data acquisition for 3D documentation of the Hercules Fountain. Virtual Archaeology Review, 8 (16), 83-96.
  • Gašparović M & Malarić I (2012). Increase of readability and accuracy of 3D models using fusion of close range photogrammetry and laser scanning. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 39, B5.
  • Jo Y H & Kim J Y (2017). Three-Dimensional Digital Documentation of Heritage Sites Using Terrestrial Laser Scanning and Unmanned Aerial Vehicle Photogrammetry. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 42 (2/W5).
  • Kaya Y, Şenol H İ, Memduhoğlu A, Akça Ş, Ulukavak M & Polat N (2019). Hacim Hesaplarında İHA Kullanımı: Osmanbey Kampüsü Örneği. Türkiye Fotogrametri Dergisi, 1 (1), 7-10.
  • Liang H, Li W, Lai S, Zhu L, Jiang W & Zhang Q (2018). The integration of terrestrial laser scanning and terrestrial and unmanned aerial vehicle digital photogrammetry for the documentation of Chinese classical gardens–A case study of Huanxiu Shanzhuang, Suzhou, China. Journal of Cultural Heritage, 33, 222-230.
  • Messaoudi T, Véron P, Halin G & De Luca L (2018). An ontological model for the reality-based 3D annotation of heritage building conservation state. Journal of Cultural Heritage, 29, 100-112.
  • Rinaudo F, Chiabrando F, Lingua A & Spanò A (2012). Archaeological site monitoring: UAV photogrammetry can be an answer. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 39 (B5), 583-588.
  • Şanlıoğlu İ, Zeybek M & Karauğuz G (2013). Photogrammetric Survey and 3D Modeling of Ivriz Rock Relief in Late Hittite Er. Mediterranean Arhaeology and Archaeometry, 13 (2).
  • Şenol H & Kaya Y (2019). İnternet Tabanlı Veri Kullanımıyla Yerleşim Alanlarının Modellenmesi: Çiftlikköy Kampüsü Örneği. Türkiye Fotogrametri Dergisi, 1 (1), 11-16.
  • Şenol H I, Erdogan S, Onal M, Ulukavak M, Memduhoglu A, Mutlu S & Yilmaz M (2017). 3D Modeling of A Bazaar In Ancient Harran City Using Laser Scanning Technique. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing & Spatial Information Sciences, 42.
  • Şenol H I, Memduhoğlu A & Ulukavak M (2020). Multi instrumental documentation and 3D modelling of an archaeological site: a case study in Kizilkoyun Necropolis Area. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 11 (3), 1241-1250.
  • Ulukavak M, Memduhoğlu A, Şenol H İ & Polat N (2019). The use of UAV and photogrammetry in digital documentation. Mersin Photogrammetry Journal, 1(1), 17-22.
  • Ulvi A & Yi̇ği̇t A (2019). Kültürel Mirasın Dijital Dokümantasyonu: Taşkent Sultan Çeşmesinin Fotogrametrik Teknikler Kullanarak 3B Modelinin Yapılması. Türkiye Fotogrametri Dergisi, 1 (1), 1-6.
  • Ulvi A, Yakar M, Yiğit A Y & Kaya Y (2020) İHA ve Yersel Fotogrametrik Teknikler Kullanarak Aksaray Kızıl Kilise’nin 3 Boyutlu Nokta Bulutu ve Modelinin Üretilmesi, Geomatik Dergisi, 5 (1), 19-26.
  • Ulvi A & Yiğit A Y (2020a). 3D Modelling of Kayseri Tekgoz Bridge. Mersin Photogrammetry Journal, 2 (1), 29-32.
  • Ulvi A & Yiğit A Y (2020b). 3D study of modelling and animation of Kayseri Gülük Mosque. Mersin Photogrammetry Journal, 2 (2), 33-37.
  • Ulvi A, Yakar M, Yiğit A Y & Kaya Y (2019). The Use of Photogrammetric Techniques in Documenting Cultural Heritage: The Example of Aksaray Selime Sultan Tomb. Universal Journal of Engineering Science, 7 (3), 64-73.
  • Unger J, Reich M & Heipke C (2014). UAV-based photogrammetry: monitoring of a building zone. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences-ISPRS Archives, 40 (5), 601-606.
  • Wilson L, Rawlinson A, Frost A & Hepher J (2018). 3D digital documentation for disaster management in historic buildings: applications following fire damage at the Mackintosh building, The Glasgow School of Art. Journal of Cultural Heritage, 31, 24-32.
  • Xiao W, Mills J, Guidi G, Rodríguez-Gonzálvez P, Barsanti S G, González-Aguilera D (2018) Geoinformatics for the conservation and promotion of cultural heritage in support of the UN Sustainable Development Goals. ISPRS J. Photogramm. Remote. Sens., 142, 389–406.
  • Yakar İ, Çeli̇k M, Hamal S & Bilgi S (2021). Kültürel Mirasın Dokümantasyonu Çalışmalarında Farklı Yazılımların Karşılaştırılması: Dikilitaş (Theodosius Obeliski) Örneği. Geomatik Dergisi, 6 (3), 217-226.
  • Yakar M, Kabadayı A, Yiğit A Y, Çıkıkcı K, Kaya Y & Catin S S (2016). Emir Saltuk Kümbeti Fotogrametrik Rölöve Çalişmasi ve 3 Boyutlu Modellenmesi. Geomatik, 1 (1), 14-18.
  • Yakar M, Orhan O, Ulvi A, Yiğit A Y & Yüzer M M (2015). Sahip Ata Külliyesi Rölöve Örneği. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 10.
  • Yiğit A Y, Kaya & Kabadayı A (2020). Comparison of Documenting Cultural Artifacts with the 3D Model in Different Software. Mersin Photogrammetry Journal, 2 (2), 51-58.
  • Yiğit A Y & Uysal M (2020). Automatic Road Detection From Orthophoto Images. Mersin Photogrammetry Journal, 2 (1), 10-17.
  • URL-1http://www.soli pompeiopolis.com/icerik/1/turkce.html
  • URL-2 http://www.soli-pompeiopolis.com/icerik/19/2010-kazilari.html