AVRUPA KONSEYİ BAKANLAR KOMİTESİNİN İNSAN HAKLARI VE TERÖRLE MÜCADELE HAKKINDAKİ İLKELERİ VE TÜRKİYE'NİN TERÖRLE MÜCADELE MEVZUATI

Cebir ve şiddet kullanarak toplumu yıldırmayı ve sindirmeyi, bunun sonunda da çeşitli taleplerini kabul ettirmeyi ve gerçekleştirmeyi amaçlayan terörizmin günümüzde ulusal ve uluslararası alanda en önemli sorunlardan biri olduğuna şüphe yoktur. ABD ve Avrupa ülkeleri, 11 Eylül 2001 tarihinde Dünya Ticaret Merkezine yapılan saldırılardan sonra terör tehdidi ile daha yakından ilgilenmeye başlamış, başta Birleşmiş Milletler olmak üzere terörle mücadele için uluslararası kurallar oluşturma çabaları yoğunlaşmıştır. Terör ve terörizmle mücadele önemli olmakla birlikte, devletlerin faaliyetlerinde dikkate alması gereken diğer bir husus daha vardır ki, o da bireylerin sırf insan olmasından kaynaklanan haklarını ifade etmek için kullanılan insan hakları kavramıdır. Bu nedenle, temel görevleri arasında vatandaşlarını terör eylemlerine karşı korumak görevi olan devletler, terörle mücadelenin farklı önlemeler gerektirmesi nedeniyle, terör eylemlerine karşı sıkı önlemler almak ile insan haklarını koruma gereği arasında ikilem içinde kalmaktadırlar. Türkiye'nin de kurucuları arasında yer aldığı Avrupa Konseyi, 2002 yılında, insan hakları ve terörle mücadelede üye ülkelere yol gösterecek on yedi ilke tespit etmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları doğrultusunda oluşturulan ve Türkiye'nin de kabul ettiği bu ilkelerden yedisi (terörle mücadele tedbirlerinin hukuka uygunluğu, insan haklarını askıya almanın mümkün olduğu haller, mutlak işkence yasağı, kişisel verilerin devlet tarafından toplanması ve işlenmesinin hukuka uygunluğu, terör suçu şüphelilerinin yakalanma, gözaltına alınma ve tutuklama şartları) dikkate alınarak yapılan inceleme sonucunda, Türkiye'nin terörle mücadele mevzuatının -uygulamada bazı aksaklıklar olmakla birlikte- yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

TURKISH LEGISLATION REGARDING FIGHT AGAINST TERRORISM IN THE CONTEXT OF PRINCIPLES ON HUMAN RIGHTS AND FIGHT AGAINST TERRORISM DETERMINED BY THE COMMITTEE OF MINISTERS OF THE COUNCIL OF EUROPE

There is no doubt that terrorism, which aims to intimidate and terrorize people and thereby make them to accept its demands by using coercion and violence, is the most important contemporary national and international problem. The USA and European countries began to pay close attention to terrorism after 9/11 Terrorist Attacks and international actors, particularly the United Nations have intensified efforts to set international standards for combating terrorism. Another aspect to which states also have to pay attention in their acts on fighting against terrorism is respect for human rights of individuals which are inherent in merely being human. For this reason, states, which have a basic function of protecting their people against acts of terrorism, face dilemma between taking rigorous counter-terrorism measures and upholding human rights. In year 2002, Council of Europe, of which Turkey is a founding member, issued seventeen principles to guide member states in the area of human rights and fight against terrorism. As a result of the analysis of seven of these principles (namely, Lawfulness of anti-terrorist measures, Conditions for Suspension of Human Rights, Absolute prohibition of torture, Collection and processing of personal data by any competent authority in the field of State security, Conditions for arrest, custody and detention of terrorism suspects), which were determined in consideration of the judgments of the European Court of Human Rights and also accepted by Turkey, it is concluded that Turkish Law on Fight Against Terrorism is satisfactory, despite some shortcomings in practice.

Kaynakça

Cengiz Serkan/Demirağ Fahrettin/Ergül Teoman/Mcbride Jeremy/Tezcan Durmuş, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında Ceza Yargılaması Kurum ve Kavramları, TBB Yayınları, Kasım 2008, Ankara.

Çolak Haluk, Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Terörle Mücadele Kanunu Üze- rine Bir İnceleme, TBB Dergisi, S.1999/3, s.737-766.

Dilmaç Sabri, Uluslararası Terör, Türkiye ve PKK, Ankara, 2011.

Eker Kazancı Behiye, AİHS ve AİHM Kararları Çerçevesinde Yakalama ve Tutukla- ma Koruma Tedbiri ile Kişi Güvenliği ve Hürriyetinin Sınırlandırılması, TBB Dergisi 2012 S.98, s.75-104.

Halatçı Ülkü, 11 Eylül Terörist Saldırıları ve Afganistan Operasyonu'nun Bir Değer- lendirmesi, Uluslararası Hukuk ve Politika Dergisi Cilt 2, No: 7, 2006, s.80-98.

İşten İnanç, AİHM Kararları Işığında Terörle Mücadelede İnsan Haklarının Sınırlan- dırılması, Yayımlanmamış Doktora Tezi, 2010.

Koparan Mehmet Reşat, Bir Koruma Tedbiri Olarak Tutuklama, TBB Dergisi, 2006, S.65, s.154-172.

Malkoç İsmail, Zabıta (Kolluk)'nın Silah Kullanma Biçim ve Koşulları ile TCK'nın İlgili Hükümleri, Ankara Barosu Dergisi, 1983 S.5-6, s.1-32.

Turhan Faruk, Ceza Kanununun Yer Bakımından Uygulanmasında Evrensellik İlke- si ve Yeni TCK (Md. 13), Hukuki Perspektifler Dergisi, S.4, Ağustos 2005, s.197-211.

sayılı Kanun'a göre Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığının görevi

"Terörle mücadeleye ilişkin politika ve stratejileri geliştirmek ve bu konuda ilgili

kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaktır."

İnsan Hakları ve Terörle Mücadele, Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı Yayınla- rı:1, 1. Basım Şubat 2011 (Müsteşarlık).

(http://www.kdgm.gov.tr/snetix/solutions/kdgm/resources/uploads/turkce.pdf )

TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu 13 Şubat 2013 Tarihli Terör ve Şiddet Olayları Kapsamında Yaşam Hakkı İhlallerini İnceleme Raporu.

(https://www.tbmm.gov.tr/komisyon/insanhaklari/belge/TER%C3%96R%20 VE%20%C5%9E%C4%B0DDET%20OLAYLARI%20KAPSAMINDA%20 YA%C5%9EAM%20HAKKI%20%C4%B0HLALLER%C4%B0N%C4%B0%20 %C4%B0NCELEME%20RAPORU.pdf)

Elektronik Kaynaklar www.abgs.gov.tr

www.aihm.anadolu.edu.tr

www.cpt.coe.int/turkish.htm

www.istanbulbarosu.org.tr

www.mfa.gov.tr

www.tbmm.gov.tr

www.tez.yok.gov.tr

Kaynak Göster