YAKIN İLİŞKİLERE İLİŞKİN İNANÇ ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI

Bu çalışmada bekâr üniversite öğrencilerinin yakın ilişki yaşadıkları partnerlerinin evlilik yaşamına ilişkin düşüncelerini değiştirebileceklerine yönelik inançlarının belirlenmesi amacıyla Yakın İlişkilere İlişkin İnanç Ölçeği (YİİİÖ) geliştirilmiştir. Geliştirilen Yakın İlişkilere İlişkin İnanç Ölçeği'nin yakın ilişkilere ilişkin inançları ölçmede kullanmak için yeterli düzeyde olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmaya, Gazi Üniversitesi'nde eğitimine devam eden 181'i kız ve 58'i erkek toplam 239 öğrenci katılmıştır. Katılımcıların yaşları 18 ile 30 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 23,6'dır. Bulgular, ölçekte yer alan 17 maddenin üniversite öğrencilerinin partnerlerini kendi beklentilerine uygun olarak değiştirebileceklerine yönelik inançlarını 5 boyutta (sosyoekonomik faktörler, ilişki tarzı, aile, cinsellik, destek/güven) ölçtüğünü ve toplam varyansın % 63,95'ini açıkladığını göstermektedir. Ölçeğin faktör yapısını test etmek amacıyla yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizine ilişkin uyum iyiliği katsayıları ?2 /sd = 2.31, RMSEA=0.081, NFI= .86, CFI=.92, GFI=.87 ve AGFI=.81 olarak bulunmuş olup AFA'daki ölçek yapısının kabul edilebilir olduğunu göstermektedir. Ölçeğin iç tutarlılık Cronbach's Alpha değerleri; ölçeğin tümü için .808; "sosyoekonomik faktörler" için .678, "ilişki tarzı" için .641, "aile" için .541, "cinsellik" için .621, "destek/güven" için .501 olarak hesaplanmıştır. Bu değerler ölçeğin iç tutarlığının ölçek toplamında yüksek olduğunu göstermektedir. Bu bulgular yakın ilişkilere ilişkin inanç ölçeğinin geçerliğinin ve güvenirliğinin yeterli düzeyde olduğunu göstermektedir. Geliştirilen bu ölçek, evlilik öncesi eğitim programlarında ve aile danışmanına başvuran çiftlerin sorunlarının temelinde yatan sebepleri tespit etmek için kullanılabilir

DEVELOPMENT OF BELIEFS REGARDING INTIMATE RELATIONSHIPS SCALE: VALIDITY AND RELIABILITY

In this study, Beliefs Regarding Intimate Relationships Scale (BRIRS) was developed to determine the single university students’ beliefs of changing their partners thoughts about the marital life. It is investigated whether the BRIRS is adequate for measuring the beliefs regarding to intimate relationships. The sample of the study consisted of total 239 individuals being 181 female and 58 male who continue their education in Gazi University. The age range of the participants is between 18 and 30 and the mean age is 23.6. Findings show that 17 items on the scale measure their beliefs that university students can change their partners according to their expectations in 5 dimensions (socioeconomic factors, relationship style, family, sexuality, support / trust) and explained the %63,95 of total variance. The validity coefficients of the Confirmatory Factor Analysis were found to be χ2 / sd = 2.31, RMSEA = 0.081, NFI = .86, CFI = .92, GFI = .87 and AGFI = .81 in order to test the factor structure of the scale and it shows that scale is acceptable. Internal consistency of the scale Cronbach's Alpha values are; .808 for all of the scale; .671 for "socioeconomic factors", .641 for "relationship style", .541 for "family", .621 for "sexuality" and .501 for "support / trust". These values show that the internal consistency of the scale is high in the scale sum. The findings revealed that BRIRS is valid and reliable tool in measuring beliefs regarding intimate relationships. The scale can be implemented for both identifying the underlying causes of the problems of couples who seek help from a family counselor and premarital educational programs

Kaynakça

Baldwin, M. W. (1992). Relational schemas and the processing of social information. Psychological Bulletin, 112(3), 461-484.

Beck, A. T. (1989). Love is never enough. Best Summaries Wisdom in a Nutshell.

Bennun, I. (1986). Cognitive components in marital conflict. Behavioural Psychotherapy, 14, 302- 309.

Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32, 470-483.

Çelik, E., (2013). Evlilik Hoşnutsuzluğu Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 8/12 Fall 2013, p. 249-261, ISSN: 1308-2140, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5663, ANKARA-TURKEY.

DeBord, J., Romans, J. S .C. ve Krieshok, T. (1996). Predicting dyadic adjustment from general and relationship-specific beliefs. Journal of Psychology, 130, 263-280.

Eidelson, R. J. ve Epstein, N. (1982). Cognition and relationship maladjustment: Development of a measure of dysfunctional relationship beliefs. Journal of Counsulting and Clinical Psychology, 50(5), 715-720.

Epstein, N. ve Eidelson, RJ. (1981). Urnealistic beliefs of clinical couples: Their relationship to expectations, goals, and satisfaction. American Journal of Family Therapy, 9(4), 13-22.

Fletcher, G. J. O. ve Fitness, J. (1996). Knowledge structures in close relationships: A social psychological approach. Mahwah, NJ: Erlbaum.

Genç, Y. ve Veli Baki, S., (2017). Eşler arası çatışmaya neden olan faktörler, Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12098, ANKARA-TURKEY p. 299-314 ISSN: 1308-2140, DOI Number:

Gizir, C. A. (2012). İlişki İnançları Ölçeği’nin uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 37-45.

Güllü, A. (2015). Eşten beklenti ölçeğinin geliştirilmesi ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Hamamcı, Z. ve Büyüköztürk, Ş. (2003). İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği: Ölçeğin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 107-111.

Kalkan, M. (2006). İlişkilerde İnanç Envanterinın (İİE) geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danisma ve Rehberlik Dergisi, 3(25), 45-54.

Kayser, K. (1996). The Marital Disaffection Scale: An inventory for assessing emotional estrangement in marriage. The American Journal of Family Therapy, 24 (1), 83-88.

Knee, C. R. (1998). Implicit theories of relationships: Assessment and prediction of romantic relationship initiation, coping and longevity. Journal of Personality and Social Psychology, 74, 360-370.

Küçükarslan, M. ve Gizir, C. A. (2013). Romantik İnançlar Ölçeği’nin uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 461-469.

Larson, J. H. ve Holman, T. B. (1994). Premarital predictors of marital quality and stability. Family Reletions, 43, 228-237.

Murdock, N. L. (2013). Psikolojik danışma ve psikoterapi kuramları. (F. Akkoyun, Çev. Ed.). Ankara: Nobel.

Noller, P. Ve Feeney, J. A. (2009). Understanding marriage: Developments in the study of couple interaction. London: Cambridge University.

Romans, J. Ve Debord, J. (1995). Development of relationships beliefs questionnare. Psychological Report, 76, 1248-1251.

Sprecher, S., Cate, R. ve Levin, L. (1998). Parental divorce and young adults' beliefs about love. Journal of Divorce and Remarriage, 28(3), 107-120.

Sprecher, S. ve Metts, S. (1989). Development of the “Romantic Beliefs Scale” and examination of the effects of gender and gender-role orientation. Journal of Social and Personal Relationships, 6, 387-411.

Sprecher, S., ve Metts, S. (1999). Romantic beliefs: Their influence on relationships and patterns of change over time. Journal of Social and Personal Relationships, 16, 834-851.

Staines, G. L., ve Libby, P. L. (1986). Men and women in role relationships. The social psychology of female-male relations: A critical analysis of central concepts, 1, 211-258.

Sternberg, R. J. (1986). A triangular theory of love. Psychological Review, 93(2), 119-135

Waller, M. R. ve McLanahan, S.S. (2005). “His” and “her” marriage expectations: Determinants and consequences. Journal of Marriage and Family, 67(1), 53-67.

Williams, S. H. (2009). Sticky expectations: Responses to persistent over-optimism in marriage, employment contracts, and credit card use. Notre Dame Law Review, 84(2), 733-792.

Yılmazçoban, A. M., (2016). Türk aile yapısında evlilik öncesi süreç etkisi: Görücü ve flört tipi yapılanma, Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 11/2 Winter 2016, p. 1317-1340 ISSN: 1308-2140, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9486, ANKARA-TURKEY

Kaynak Göster