MODERNLİĞİ SAVUNURKEN: HABERMAS, TOURAINE VE GIDDENS

Modernliğin sosyolojisi 1980’lerden itibaren sosyal bilimlerde önemli bir çalışma alanı haline gelmiş, çağdaş sosyal teorisyenler verdikleri eserlerle bu alandaki bilgi birikimine katkıda bulunmuşlardır. Bu teorisyenlerin ortaya koyduğu çalışmalar sosyal teoride yeterince kavramsallaştırılmamış olan modernliğin ilkelerinin ve temel niteliklerinin açıklığa kavuşturulmasını sağlamıştır. Modernliği kavramsallaştırma girişimlerini modernlik tartışmalarının harekete geçirmesi bu yazarların aynı zamanda teorik bir pozisyonu ifade eden, “modernistler” olarak tanımlanabilecek bir teorisyenler grubunun içinde konumlanmalarını beraberinde getirmiştir. Modernist sosyal teorisyenlerin önde gelenleri arasında Habermas, Touraine ve Giddens gelmektedir. Bu üç teorisyenin her biri toplumsal dünyanın tarihsel bir süreklilik içinde olduğunu kabul etmekte ve modernliğin sonu iddialarına karşı çıkmaktadır. Bu teorisyenlerden Habermas postmodernlik iddialarına karşı modernliğin savunusunu yaparken, modernistler arasında başı çekmektedir. Touraine erken dönemini modernliğin ideal formu olarak kabul etmekte ve bu temelden hareketle geç modernliğin eleştirisine girişmektedir. Giddens ise modernliği savunmak yerine onun doğasını anlamayı daha çok önemsemekte, bu doğrultuda, modernliğin doğasının bir sonucu olarak ortaya çıktığını düşündüğü içinde yaşadığımız yeni modern evrenin temel karakteristiklerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Dolayısıyla, modernist teorisyenler içinden geçmekte olduğumuz dönemi modern olarak tanımlama konusunda hemfikir olmalarına karşın, modernliğe ilişkin farklı bakış açıları geliştirerek birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Bu çalışma modernliğin mevcudiyetini kabul eden teorisyenler arasında yer alan Habermas, Touraine ve Giddens’ın modernlik analizlerine odaklanmaktadır. Bu doğrultuda, söz konusu teorisyenlerin modernliğe yaklaşımları karşılaştırmalı bir perspektifte irdelenecektir.

DEFENDING MODERNITY: HABERMAS, TOURAINE AND GIDDENS

Sociology of modernity has become a major area of study since 1980’s in the social sciences and contemporary social theorists have contributed to this corpus by their works. Works of these theorists have illuminated the main principles and characteristics of modernity which have not been thus far conceptualized in social theory sufficiently. In their attempts to conceptualize modernity which has evoked by the modernity debates, these writers have come to take part in a group of theorists which can be called “modernists” with regard to their theoretical position. Habermas, Touraine and Giddens are leading figures among modernist social theorists. Each of these three theorists agrees that social world is in a historical continuity and rejects the idea that modernity has come to an end. Habermas, as the leading modernist, defends modernity against the arguments of postmodernism. Touraine regards early modern era as the ideal form of modernity and criticizes late modernity from this point of view. Instead of defending it, Giddens pays attention to understand the nature of modernity. Accordingly he investigates the main characteristics of the new phase of modernity which he thinks is the result of the nature of modernity. Hence, although the modernist theorists are of the same opinion in defining the phase in which we live as modern, they diverge from each other by developing different perspectives on modernity. This article focuses on the analyses of modernity of Habermas, Touraine and Giddens as modernist theorists. In this direction, their approaches to modernity will be examined in a comparative perspective.

Kaynakça

Baudrillard, J. (2003). Sessiz Yığınların Gölgesinde: Toplumsalın Sonu. (O. Adanır, Çev.) Ankara: Doğu Batı Yayınları.

Beck, U. (2011). Risk Toplumu: Başka Bir Modernliğe Doğru. (K. Özdoğan & B. Doğan, Çev.) İstanbul: İthaki Yayınları.

Bell, D. (1978). The Cultural Contradictions of Capitalism. New York: Basic Books.

Best, S. & Kellner, D. (1998). Postmodern Teori: Eleştirel Soruşturmalar. (M. Küçük, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Ertürk, D. (2011). Yeni Sosyal Hareketler İçinde Sınıfın Yeri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(4), 1493-1514.

Ertürk, D. (2018). Risk Toplumu: Belirsizlik, Korku ve Güven Arayışı Arasında Özne, Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 13/10, Spring 2018, p. 275-289, ISSN: 1308-2140, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13105, Ankara-Turkey.

Finlayson, J. G. (2007). Habermas. (T. Kılıç, Çev.) Ankara: Dost Yayınevi.

Foucault, M. (2015). Biyopolitikanın Doğuşu: College De France Dersleri (1978-1979). (A. Tayla, Çev.) İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Giddens, A. (1998). Modernliğin Sonuçları. (E. Kuşdil, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Giddens, A. (2010). Modernite ve Bireysel-Kimlik: Geç Modern Çağda Benlik ve Toplum. (Ü. Tatlıcan, Çev.) İstanbul: Say Yayınları.

Giddens, A. & Pierson, C. (2001). Modernliği Anlamlandırmak. (S. Uyurkulak & M. Sağlam, Çev.) İstanbul: Alfa Yayınları.

Habermas, J. (1990). Modernlik: Tamamlanmamış Bir Proje. N. Zeka (Der.) içinde, Postmodernizm (G. Naliş, Çev.). İstanbul: Kıyı Yayınları.

Habermas, J. (2001). İletişimsel Eylem Kuramı. (M. Tüzel, Çev.) İstanbul: Kabalcı Yayınevi.

Horkheimer, M. (1998). Akıl Tutulması. (O. Koçak, Çev.) İstanbul: Metis Yayınları.

İçli, G. (2015). Yeni Toplumsal Hareket Teorileri Üzerine Bir Değerlendirme, Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 10/14, Fall 2015, p. 415-432, ISSN: 1308-2140, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8844, Ankara-Turkey.

Jameson, F. (1990). Postmodernizm ya da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı. N. Zeka (Der.) içinde, Postmodernizm (D. Sabuncuoğlu, Çev.). İstanbul: Kıyı Yayınları.

Jowitt, K. (1995). Yeni Dünya Düzensizliği. L. Diamond, & M. F. Plattner (Der.) içinde, Demokrasinin Küresel Yükselişi (İ. Sezal & F. Dilber, Çev.). Ankara: Yetkin Yayınları.

Kaya, İ. (2006). Sosyal Teori ve Geç Modernlikler: Türk Deneyimi. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.

Kaya, İ. & Şahin Kaya, Ş. (2006). Kimlikler Çağında Toplumsal Sınıf. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi(2), 29-50.

Lash, S. (2000). Modernite mi, Modernizm mi? Weber ve Günümüz Toplumsal Teorisi. M. Küçük (Der.) içinde, Modernite Versus Postmodernite (M. Küçük, Çev.). Ankara: Vadi Yayınları.

Lyotard, J. F. (2000). Postmodern Durum. (A. Çiğdem, Çev.) Ankara: Vadi Yayınları.

Melucci, A. (1999). Çağdaş Hareketlerin Sembolik Meydan Okuması. K. Çayır (Der.) içinde, Yeni Sosyal Hareketler (K. Çayır, Çev.). İstanbul: Kaknüs Yayınları.

Mestrovic, S. (1998). Anthony Giddens: The Last Modernist. UK: Routledge.

Özkan, D. (2014). Modern Sosyal Hayatta Kadının Toplumsal Cinsiyetinin ve Rollerinin Dönüşümü: Geleneğe Karşı Modernite, Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 9/2, Winter 2014, p. 1239-1252, ISSN: 1308-2140, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6063, Ankara-Turkey.

Touraine, A. (2000). Eşitliklerimiz ve Farklılıklarımızla-Birlikte Yaşayabilecek Miyiz? (O. Kunal, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Touraine, A. (2002). Modernliğin Eleştirisi. (H. Tufan, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Touraine, A. (2007). Bugünün Dünyasını Anlamak İçin Yeni Bir Paradigma. (O. Kunal, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Touraine, A. (2008). Başka Türlü Düşünmek. (M. Moralı, Çev.) İstanbul: Kırmızı Yayınları.

Wagner, P. (2003). Modernliğin Sosyolojisi. (M. Küçük, Çev.) İstanbul: Doruk Yayımcılık.

Wallerstein, I. (2004). Dünya Sistemleri Analizi: Bir Giriş. (E. Abadoğlu & N. Ersoy, Çev.) İstanbul: Aram Yayıncılık.

Yücedağ, İ. (2015). Amerikan İşlevselciliğinin Krizi ve Refleksif Sosyolojinin Olanaklılığı Üzerine. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi(35), 127-146.

Kaynak Göster