Ötimik Bipolar Tip II Bozukluğu olan Hastalarda Psikososyal İşlevsellik Düzeyleri ve İlişkili Klinik ve Bilişsel Etmenler

Giriş: Bu çalışmanın amacı bipolar tip II bozukluğu (BB-II) olan hasta-ların ötimik dönemdeki psikososyal işlevsellik düzeylerinin belirlenmesi ve psikososyal işlevsellik düzeyi ile klinik ve bilişsel özellikler arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Bu araştırmada ötimik BB-II hastalarının sağ-lıklı kontrollere göre daha düşük psikososyal işlevsellik düzeylerine sahip olduğu ve psikososyal işlevsellik düzeyi ile klinik belirtilerin ve bilişsel işlev bozukluğunun ilişkili olduğu hipotezleri test edilmiştir. Yöntem: Çalışmaya DSM–IV için Yapılandırılmış Klinik Görüşme ile BB-II tanısı konmuş 33 hasta ile 35 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edilmiştir. Psikososyal işlevsellik düzeyi Kısa İşlevsellik Derecelendirme Ölçeği (KİDÖ) ile klinik belirtiler Hamilton Depresyon (HAM-D), Young Mani, Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği (HAM-A) ile değerlendirilmiştir. Nörolobilişsel test bataryası WAIS-R genel bilgi alt testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi’nin (WKET) perseveratif hata sayısı, perseveratif olmayan hata sayısı ve kategori tamamlama alt testleri, İz Sürme Testi -B (İST-B) Stroop testi TBAG, İz Sürme Testi-A (İST-A), İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralama Testi (İÜSHST) ve Wechsler Bellek Ölçeği geliştirilmiş formu (WBÖ) testlerinden oluşturulmuştur. Bulgular: Psikososyal işlevselliğin değerlendirildiği KİDÖ ile klinik belirtilerin değerlendirildiği HAM-D ve HAM-A puanları iki grup arasında anlamlı farklı bulunmuştur. Bilişsel işlevlerin değerlendiridiği WKET tamamlanan kategori, İST-B, Stroop, İST-A, İÜSHST ve WBÖ puanları da iki grup arasında anlamlı farklılık göstermektedir. Bipolar II grubunda KİDÖ puanları İÜSHST puanları ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: BB-II bozukluğu olan hastalar ötimik dönemlerinde sağlıklı kontrollere göre düşük psikososyal işlevsellik düzeyi, depresyon ve ank-siyete belirtileri ve bilişsel işlevlerde bozukluk göstermektedir. Bu ça-lışma bulgularına göre ötimik BB-II hastalarının psikososyal işlevsellik düzeyleri işlem belleği kusuru ile diğer değişkenlerden bağımsız olarak ilişkidir.

Psychosocial Functioning in Euthymic Patients with Bipolar Disorder Type–II and Associated Clinical and Cognitive Factors

Objective: The aim of this study was to investigate psychosocial func-tioning of euthymic Bipolar Disorder Type-II (BD-II) patients and the association between psychosocial functioning with cognitive functions and subclinical symptoms. The hypothesis was BD-II patients would have low level of psychosocial functioning comparing to healthy sub-jects and psychosocial functioning would be associated independently with cognitive dysfunction and subclinical symptoms. Method: Thirthy-three subjects who met criteria for BD-II according to Structured Clinical Interview for DSM-IV and thirty-five healthy subjects were included. Clinical symptoms were assessed by Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), Young Mania Rating Scale (YMRS); Hamilton Anxiety Rating Scale (HARS); psychosocial functioning was assessed by Functioning Assessment Short Test (FAST). Neurocognitive assessment battery was consisted of WAIS-R general information sub-test; Wisconsin Card Sorting Test (WCST) perseverative errors, nonper-severative errors and category completed subtests; Trail Making Test-B (TMT-B); Stroop TBAG form; Trail Making Test-A(TMT-A) Auditory Consonant Trigrams (ACT) ACT; Wechsler Memory Scale Revised (WMS-R). Results: Clinical symptoms assessed by HDRS, HARS scores; psycho-social functioning scores assessed by FAST; neurocognitive functions as-sessed by WCST category completed and, TMT-B, Stroop test, TMT-A, ACT, and WMS-R scores were significantly different between the two groups. FAST scores were associated with ACT scores in BB-II group. Conclusion: BB-II patients had cognitive dysfunctions and low level of psychosocial functioning even in their euthymic states. Working memory dysfunction was independently associated with psychosocial functioning of euthymic BB-II patients.

Kaynakça

Zarate CA, Tohen M, Land M ve ark. (2000) Functional impairment and cognition in bipolar disorder. Psychiatr Q 71:309-29.

Yazıcı MK, Demir B, Tanrıverdi N ve ark. (1998) Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği değerlendiriciler arası güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Turk Psikiyatri Derg 9:114-7.

Wingo AP ve Harvey PD (2010) Correlates of recovery of social functioning in types I and II bipolar disorder patients. Psychiatry Res 177:131-34.

Wingo AP, Harvey PD, Baldessarini RJ (2009) Neurocognitive impairment in bipolar disorder patients: functional implications. Bipolar Disord 11:113-25.

Weschler D (1981) Weschler Adult Intelligence Scale-Revised Manual. New York, Psychol Corp.

Türkeş PN, Can PH, Kurt PM ve ark. (2015) İz Sürme Testi’nin 20-49 Yaş Aralığında Türkiye İçin Norm Belirleme Çalışması. Turk Psikiyatri Derg 26:189-96.

Torrent C, Martinez-Aran A, Daban C ve ark. (2006) Cognitive impairment in bipolar II disorder. Br J Psychiatry,189:254–9.

Tohen M, Greil W, Calabrese JR ve ark. (2005) Olanzapine versus lithium in the maintenance treatment of bipolar disorder: a 12-month, randomized, double-blind, controlled clinical trial. Am J Psychiatry 162:1281–90.

Spreen O ve Strauss E (1991) Controlled oral word association (word fluency). Spreen O, Strauss E. A compendium of neuropsychological tests. Oxford: Oxford Univ Pr, 219-27.

Soni A, Singh P, Shah R ve ark. (2017) Impact of Cognition and Clinical Factors on Functional Outcome in Patients with Bipolar Disorder. East Asian Arch Psychiatry 27:26-34.

Sole B, Bonnin C, Torrent C ve ark. (2012) Neurocognitive impairment and psychosocial functioning in bipolar II disorder. Acta Psychiatr Scand 125:309-17.

Simonsen C, Sundet K, Vaskin A ve ark. (2008) Neurocognitive profiles in bipolar I and bipolar II disorder: differences in pattern and magnitude of dysfunction. Bipolar Disord 10:245-55.

Şentürk V, Goker C, Bilgiç A ve ark. (2007) Impaired verbal memory and otherwise spared cognition in remitted bipolar patients on monotherapy with lithium or valproate. Bipolar Disord 9:136-144.

Sanchez-Moreno J, Martinez-Aran A, Tabares-Seisdedos R ve ark. (2009) Functioning and disability in bipolar disorder: an extensive review. Psychother Psychosom 78:285-97.

Ruggero CJ, Chelminski I, Young D ve ark. (2007) Psychosocial impairment associated with bipolar II disorder. J Affect Disord 104:53-60.

Russel AJ, Munro J, Jones PB ve ark. (2000) The National Adult Reading Test as a measure of premorbid IQ in schizophrenia. Br J Clin Psychol 39:297-305.

Rosa AR, Bonnin CM, Vazquez GH ve ark. (2010) Functional impairment in bipolar II disorder: Is it as disabling as bipolar I? J Affect Disord 127:71–6.

Rosa AR, Sanchez-Moreno J, Martinez-Aran A ve ark. (2007) Validity and reliability of the Functioning Assessment Short Test (FAST) in bipolar disorder. Clin Pract Epidemol Ment 3:5.

Peterson L ve Peterson MJ (1959). Short-term retention of individual verbal items. J Exp Psychol 58:193.

O’Donnell LA, Deldin PJ, Grogan-Kaylor A ve ark. (2017) Depression and executive functioning deficits predict poor occupational functioning in a large longitudinal sample with bipolar disorder. J Affect Disord 215:135-42.

Martino DJ, Igoa A, Marengo E ve ark. (2011) Neurocognitive impairments and their relationship with psychosocial functioning in euthymic bipolar II disorder. J Nerv Ment Dis 199:459-64.

Martino DJ, Marengo E, Igoa A ve ark. (2009) Neurocognitive and symptomatic predictors of functional outcome in bipolar disorders: a prospective 1 year follow-up study. J Affect Disord 116:37-42.

Martinez-Aran A, Vieta E, Torrent C ve ark. (2007) Functional outcome in bipolar disorder: the role of clinical and cognitive factors. Bipolar Disord 9:103-13.

Martinez-Aran A, Vieta E, Reinares M ve ark. (2004) Cognitive function across manic or hypomanic, depressed, and euthymic states in bipolar disorder. Am J Psychiatry 2:262–70.

Manove E ve Levy B (2010) Cognitive impairment in bipolar disorder: an overview. Postgrad Med 122:7-16.

MacQueen GM, Young LT, Joffe RT (2001) A review of psychosocial outcome in patients with bipolar disorder. Acta Psychiatr Scand 103:163-70.

Lezak MD, Howieson DB, Loring DW (1995) Executive functions and motor performance. Neuropsychol Assess 3:650-85.

Karakaş S, Erdoğan E, Sak L ve ark. (1999) Stroop Testi TBAG Formu: Türk kültürüne standardizasyon çalışmaları, güvenirlik ve geçerlik. Klin Psikiyatri 2:75-88.

Karakas S, Irak M, Ersezgin OU (1998) Wisconsin Kart Esleme Testi (WCST) ve Stroop Testi TBAG formu puanlarının test ici ve testler-arası iliskileri. X. Ulusal Psikoloji Kongresi ozet kitabı s: 44.

Karakaş S, Kafadar H, Eski R (1996) Wechsler bellek ölçeği geliştirilmiş formunun testtekrar test güvenirliği. Turk Psikoloji Derg 11:46-52.

Karadağ F, Oral ET, Aran Yalçın F ve ark. (2001) Young Mani Derecelendirme Ölçeğinin Türkiye’de Geçerlik ve Güvenilirliği. Turk Psikiyatri Derg 13: 107-14.

Judd LL, Akiskal HS, Schettler PJ ve ark. (2005) Psychosocial disability in the course of bipolar I and II disorders: a prospective, comparative, longitudinal study. Arch Gen Psychiatry 62:1322–30.

İlhan RS ve Cankorur VŞ (2015) Clinical and Cognitive Predictors of Pyschosocial Functioning During the Euthymic Period in Bipolar Disorder Type II. Psikiyatri Derg 26:13.

Hsiao YL, Wu YS, Wu JYM ve ark. (2009) Neuropsychological functions in patients with bipolar I and bipolar II disorder. Bipolar Disord 11:547-54.

Goswami U, Sharma A, Varma A ve ark. (2009) The neurocognitive performance of drug free and medicated euthymic bipolar patients do not differ. Acta Psychiatr Scand 120:456-63.

Frangou S, Donaldson S, Hadjulis M ve ark. (2005) The Maudsley Bipolar Disorder Project: executive dysfunction in bipolar disorder I and its clinical correlates. Biol Psychiatry 58:859-64.

Donaldson S, Goldstein LH, Landau S ve ark. (2003) The Maudsley Bipolar Disorder Project: the effect of medication, family history, and duration of illness on IQ and memory in bipolar I disorder. J Clin Psychiatry 64:86-93.

Dittmann S, Henning-Fast K, Gerber S ve ark. (2008) Cognitive functioning in euthymic bipolar I and bipolar II patients. Bipolar Disord 10:877-887.

D’elia L, Satz P, Schretlen D (1989) Wechsler Memory Scale: A critical appraisal of the normative studies. J Clin Exp Neuropsychol 11:551-68.

Dean BB, Gerner D, Gerner RH (2004) A systematic review evaluating health-related quality of life, work impairment, and healthcare costs and utilization in bipolar disorder. Curr Med Res Opin 20:139-54.

Coryell W, Keller M, Endicott J ve ark. (1989) Bipolar II illness: course and outcome over a five-year period. Psychol Med 19:129-41.

Cooke RG, Robb JC, Young LT ve ark. (1996) Well-being and functioning in patients with bipolar disorder assessed using the MOS 20-ITEM short form (SF-20). J Affect Disord 39:93–7.

Cangöz B, Karakoç E, Selekler K (2007) İz Sürme Testi’nin 50 yaş ve üzeri Türk yetişkin ve yaşlı örneklemi üzerindeki norm belirleme ve geçerlik-güvenirlik çalışmaları. Turk Geriatr Derg 10:73-82.

Brown J (1958) Some tests of the decay theory of immediate memory. Quarterly Journal of Experimental Psychology 10:12-21.

Bora E, Yücel M, Pantelis C ve ark. (2011) Meta-analytic review of neurocognition in bipolar II disorder. Acta Psychiatr Scand 123:165-74.

Bonnin CM, Martínez-Arán A, Torrent C ve ark. (2010) Clinical and neurocognitive predictors of functional outcome in bipolar euthymic patients: a long-term, follow-up study. J Affect Disord 121:156-60.

Benazzi F (2007) Bipolar disorder – focus on bipolar II disorder and mixed depression. The Lancet, 369:935-45

Aydemir Ö ve Uykur B (2012) Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçceği’nin Türkçe Sürümünün Bipolar Bozuklukta Güvenilirliği ve Geçerliği. Turk Psikiyatri Derg 23:193-200.

Atkinson L, Cyr JJ, Doxey NC ve ark. (1989) Generalizability of WAIS-R factor structure within and between populations J Clin Psychol 45:124-9.

Anil EA, Kivircik BB, Batur S ve ark. (2003) The Turkish version of the Auditory Consonant Trigram Test as a measure of working memory: a normative study. Clin Neuropsychol 17:159-69.

Andreou C ve Bozikas VP (2013) The predictive significance of neurocognitive factors for functional outcome in bipolar disorder. Curr Opin Psychiatry, 26:54-9.

Akdemir A, Örsel S, Dağ İ ve ark. (1996) Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ)’nin geçerliği, güvenirliği ve klinikte kullanımı. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji Derg 4:251-9.

Kaynak Göster

Türk Psikiyatri Dergisi
  • ISSN: 1300-2163
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Başlangıç: 1990

39.4b26.9b

Sayıdaki Diğer Makaleler

Şizofrenide Mevcut Tedaviye Yardımcı Olarak L-Arjinin Eklenmesi: Rastgele, Çift Kör, Çapraz Geçişli, Plasebo Kontrollü Çalışma

Yasemin KOÇYİĞİT, Gökhan YOCA, SEVİLAY KARAHAN, YAVUZ AYHAN, Mümin Kazım YAZICI

Şizofreni Hastalarında Dokuz Eylül Zihin Kuramı Ölçeği’nin (DEZİKÖ) Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Banu DEĞİRMENCİOĞLU, KÖKSAL ALPTEKİN, Berna Binnur AKDEDE KIVIRCIK, Nur ERDİL, Ahmet AKTENER, Atıl MANTAR, Halis ULAŞ

Alkol Bağımlılığı Şiddeti Ölçeği: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirliği

BETÜL AKYEL, EBRU ALDEMİR, Ayşe Ender ALTINTOPRAK

Psikiyatri Polikliniğine Başvuran Panik Bozukluğu Hastalarında Erişkin Ayrılma Anksiyetesi ve Bağlanma Biçimleri

Ayşe SELBES, Tonguç Demir BERKOL, Sevilay KUNT, Can UĞURPALA, Muhammed MEHTAR, Pınar GÖKÇEİMAM

Kronik Sigara Kullanımının Bilişsel İşlevler Üzerine Etkisi

GÜLCAN GÜLEÇ, Özlem AKARSU , Fezan MUTLU ŞAHİN, Altan EŞSİZOĞLU, FERDİ KÖŞGER, Erdi SEZER, Harun Olcay SONKURT

Erken Kayıplar, Bağlanma, Mizaç-Karakter Özellikleri ve Duygu Düzenlemenin Psikopatoloji Gelişimi Üzerine Etkisi

Cemile GÜRDAL, Emine Sevinç SEVİ TOK, Oya SORIAS

Ötimik Bipolar Tip II Bozukluğu olan Hastalarda Psikososyal İşlevsellik Düzeyleri ve İlişkili Klinik ve Bilişsel Etmenler

Rifat Serav İLHAN, Hilal DEMİREL, Vesile Şentürk CANKORUR

Otoimmün Ensefalitte Beyin Hasarı ve Üst Bilişsel Beceri: Bir Olgu Sunumu

Francesco CORALLO, Viviana LO BUONO, Lilla BONANNO, Simona DE SALVO, Giuseppa SERGI, Placido BRAMANTI, Silvia MARINO

Bortezomib ve Deksametazon Kullanımına Bağlı Gelişen Mani Olgusu

Bahadır GENİŞ, BEHÇET COŞAR