Farklı&Ortamların&(Soğuk,&Sıcak&ve&Yükselti)&Futbolcuların& Performans&Ve&Sağlığı&Üzerindeki&Etkileri&

Spor! dalları! yapılarına! göre,! takım! sporları! ve! bireysel! sporlar;! fizyolojik! özelliklerine! göre! aerobik!veya!anaerobik!sporlar!gibi!alt!başlıklara!ayrıldıkları!gibi;!yapıldıkları!alanlara!göre!de! bir!sınıflanabilirler.!Basketbol,!hentbol,!voleybol!gibi!sporlar!kapalı!alanlarda!yapıldıkları!için! salon! (inQdoor)!sporları;!kros,!dağcılık,!kayak!gibi!sporlar!ise!açık!alanda!yapıldıkları!için!açık! alan! ya! da! açık! saha! (outQdoor)! sporları! olarak! nitelendirilmiştir.! Futbol! da! açık! alan! sporlarından! biridir! ve! dışsal! faktörlerden! oldukça! etkilenmektedir.! Öyle! ki,! bu! faktörler! oyuncuların!performanslarını!etkilemenin!ötesinde,!zaman!zaman onların!sağlıkları!açısından! da! tehlikeler! yaratmaktadır.! Bu! çalışma;! soğuk,! sıcak! ve! yükselti! faktörlerinin! futbolcuların! performans!ve!sağlığı!üzerindeki!etkilerini,!daha!önce!yapılmış!çalışma!sonuçlarının!ışığında! incelemeyi!hedeflemektedir.

The&Effects&Of&Different&Environmental&Conditions&(Cold,& Heat&and&Altitude)&On&Soccer&Players'&Performance&And& Health

&& Sports are divided into subQheadings according to structural characteristics as team sports and individual sports; according to the physiological characteristics as aerobicQ and anaerobicQbased sports. In addition, they may be described as "inQdoor" and "outQdoor", as well. While basketball, handball, volleyball are classified as "inQdoor" sports; cross country, mountaineering, skiing are classified as "outQdoor" sports. Football is one of the outdoor sports, and is highly influenced by external factors. Indeed, beyond affecting players’ performance, sometimes these factors may lead to unwanted consequences regarding the athlete’s health. In this review, it is targeted to examine the effects of different environmental conditions such as cold, heat and altitude on soccer players' performance and health, through referring to the results of previous studies. Key&words: Soccer, cold, heat, altitude GİRİŞ Salon& sporları& yapıldıkları& alanlar&nedeniyle& hava& sirkülasyonu& azlığı& gibi&çeşitli&olumsuzluklar&içeriyor&olsa&da,&bu&sporları&sporcularının& yoğunlukla& karşılaştığı&soğuk,& sıcak,& yağmur,& rüzgar& gibi& dışsal&faktörlerin& birçoğundan& çok& daha& az&etkilenmektedirler.&sporlarından&biri&olan&futbol&da&ve&dışsal&faktörlerden& oldukça& etkilenmektedir.&Öyle& ki,& bu& faktörler& performansı&etkilemenin& ötesinde,& zaman& zaman&sağlık&yaratmaktadır.&yükseltinin& oyuncuların& performans& ve&sağlığı& üzerine& olan& etkileri,& konuya&ilişkin&incelenecektir.&

Kaynakça

1. ACSM:(Prevention(of(cold(injuries(during(exercises.( Med(Sci(Sports(Exerc.(2006;38:2012L29..

2. ACSM:(Exertional(heat(illness(during(training(and( competition.( Med( Sci( Sports( Exerc.( 2007;39:556L 72.

3. Açıkada(C,(Ergen(E:(Bilim(ve(Spor.(Ankara,(BüroL Tek(Matbaacılık,(1990.

4. Akgün(N:(Egzersiz(Fizyolojisi.(2.(baskı,( İzmir,(Ege( Üniversitesi(Basımevi,(1994.

5. Başoğolu( S,( Çolak( R,( Turnagöl( H:( Yükseltide( performans( ve( karbonhidratlar.( Hacettepe( Spor( Bilimleri(Dergisi(2005;16:156L73.

6. Bittel( JHM,( NonottLVarly( C,( LivecchiLGonnot( GH,( Savourey( G,( Hanniquet( AM:( Physical( fitness( and( thermoregulatory(reactions(in(a(cold(environment( in(men.(J(Appl(Physiol.(1988;65:1984L9.

7. Böning( D:( Altitude( and( hypoxia( trainingLa( short( review.(Int(J(Sports(Med.(1997;18:565L70.

8. Casajus(CA:(Seasonal(variation(in(fitness(variables( in( professional( soccer( players.(J( Sports( Med( Phys( Fitness.(2001;41:463L9.

9. Crowley( GC, Garg( A,( Lohn( MS,( Van( Someren( N,( Wade( AJ:( Effects( of( cooling( the( legs( on( performance( in( a( standart( Wingate( anaerobic( power(test.(Br(J(Sports(Med.(1991;25:200L3.

10. Ducharme( MB,( Lounsbury( DS:( SelfLrescueL swimming( in( cold( water( the( latest( advice.( Appl( Physiol(Nutr(Metab.(2007;32:799L807.

11. Ekblom( B:( Applied( physiology( of( soccer.( Sports( Med.(1986;3:50L60.

12. Erdoğan( M:( Soğuk( ortamda( egzersiz( ve( fiziksel( aktivite.( Kara( Harp( Okulu( Bilim( Dergisi.( 2015;25:63L72.

13. Ergen( E:( Değişik( ortam( koşullarında( egzersiz.( Spor( Hekimliği,( Ergen( E,( Ed.( Ankara,( Maya( Yayıcılık,(1992.

14. Ferguson(MA,(Mccoy(S,(Mosher(PE:(Exercise(in(hot( environment:( comparision( of( two( different( fluid( ıntake( patterns.( J( Sports( Med( Phys( Fitness.( 2005;45:501L6.

15. Günay(M,(Cicioğlu(İ:(Spor(Fizyolojisi.(Ankara,(Gazi( Kitabevi,(2001.

16. Güzel( NA,( Şenel( Ö:( Yüksek( irtifada( yapılan( dayanıklılık( antrenmanlarının,( kayakLkros( sporcularının( bazı( performans,( solunum( ve( kan( parametreleri( üzerine( etkileri.( Gazi( BESBD( 2001;4:29L36.

17. Haymes( EM:( Physiological( responses( of( female( athletes( to(heat(stress:(a(review.(Phys(Sportsmed.( 1984;12:45L55.

18. İri( R,( Şeren( A:( Dağcılarda( yüksek( irtifanın( bazı( fizyolojik( parametrelere( ve( bağışıklık( sistemine( akut(etkisinin(incelenmesi.(Beden(Eğitimi(ve(Spor( Bilimleri(Dergisi.(2008;10:65L72.

19. Jacobs( I,( Romet( J,( Frim( J,( Hynes( A:( Effects( of( endurance( fitness( on( responses( to( cold( water( immersion.( Aviat( Space( Environ( Med.( 1984;55:715L20.

20. Kavouras( SA:( Assessing( hydration( status.( Curr( Opin(Clin(Nutr(Metab(Care.(2002;5:519L24..

21. Maughan(RJ,(Shirreffs(SM,(Merson(SJ,(Horswill(CA:( Fluid(and(electrolyte(balance(in(elite(male(football( (soccer)(players( training(in(a(cool(environment.(J( Sports(Sci.(2005;23:63L79.

22. Maughan( RJ,( Shirreffs( SM,( Özgünen( KT,( et( al:( Living,( training( and( playing( in( the( heat:( challenges(to(the(football(player(and(strategies(for( coping(with(environmental(extremes.(Scand(J(Med( Sci(Sports.(2010;20(Suppl(3):117L24.

23. Mavili(S,(Aşçı(A,(Hazır(T,(et(al:(Genç(futbolcularda( sabit(laktat(konsantrasyonlarına(verilen(fizyolojik( cevaplar:(mevkiler(arası(karşılaştırma.(Hacettepe( Spor(Bilimleri(Dergisi.(2015;26:26L34.

24. Mohr(M,(Krustrup(P,(Nybo(L,(Nielsen(JJ,(Bangsbo(J:( Muscle( temperature( and( sprint( performance( during( soccer( matches( Lbenefical( effect( of( reL warmLup( at half( time.( Scand( J( Med( Sci( Sports.( 2003;14:156L62.

25. Porsuk(M:(Yükselti(antrenmanı.(Atletizm(Bilim(ve( Teknoloji(Dergisi(2000;2(38):36L47.

26. Pozos( RS,( Danzi( DF:( Human( physiological( responses( to( cold( stress( and( hypothermia.( In:( Textbooks( of( Military( Medicine:( Medical( Aspects( of(Harsh(Environments.(Pandoff(KD,(Burr(RE,(Eds.( Fall(Church,(VA,(Office(of(the(Surgeon(General,(US( Army,(2002.

27. Sawka( MN,( Montain( SJ,( Latzka( WA:( Hydration( effects( on( thermoregulation( and( performance( in( the( heat.( Comp( Biochem( Physiol( A( Mol( Integr( Physiol.(2001;128:679L90.

28. Stolen( T,( Chamari( K,( Castagna( C,( Wisloff( U:( Physiology( of( soccer.( J( Sports( Med.( 2005;35:501L 36.

29. Yıldız( SA,( Arzuman( P:( Sıcak( ortamda( egzersiz.( Klinik(Gelişim.(2009;22:10L5. 30. Yücetürk( AY:( Antrenman( Kavramı,( Prensipleri,( Planı.(İstanbul,(Optimum(İletişim(Ltd,(1993

Kaynak Göster