Rekreasyon Deneyiminin Psikolojik İyi Oluş Üzerine Etkisi: Y Kuşağı Üzerinde Bir Araştırma

Bireyler yenilenmek, sosyalleşmek, fiziksel ve zihinsel olarak sağlıklı olmak gibi çeşitli nedenlerle rekreasyon faaliyetlerine katılarak stresli şehir hayatının zorluklarıyla başa çıkmaya çalışmaktadır. Psikolojik iyi oluş, bireylerin kendilerini nasıl değerlendirdikleri ve yaşamlarının kalitesi hakkında bilgi verir. Rekreasyonel faaliyetlerden elde edilen deneyim, bireyler üzerinde olumlu ya da olumsuz etkilerin gerçekleşmesi açısından önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, rekreasyon deneyiminin psikolojik iyi oluşa etkisini belirlemektir. Araştırma nicel bir çalışma olup, anket tekniği kullanılarak veriler kolayda örnekleme yöntemiyle 1980-1999 yılları arasında doğan ve İstanbul’da yaşayan Y kuşağı bireylerden elde edilmiştir. 238 kişiye anket uygulanmış ve kullanılan ölçekler İngilizceden Türkçeye çevrildiği için elde edilen veriler doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Rekreasyon deneyimi ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin tespit edilmesi için korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Rekreasyon deneyiminin psikolojik iyi oluşa etkisini belirlemek için ise regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, rekreasyon deneyiminin psikolojik iyi oluş üzerinde % 31,1 oranında düşük bir etki düzeyine sahip olduğu görülmüştür.

The Effect of Recreation Experience on Psychological Well-Being: A Research on Generation Y

People try to cope with the challenges of stressful city life by participating in recreation activities for various reasons such as renewing, socializing and being physically and mentally healthy. Psychological well-being gives information about how individuals evaluate themselves and the quality of their lives. The experience gained from recreational activities plays an important role in achieving positive or negative effects on people. The aim of this study was to determine the effect of recreation experience on psychological well-being. The research is a quantitative study and the data were obtained from the Y generation individuals who were born between 1980-1999 and lived in Istanbul by convenience sampling method. A questionnaire was applied to 238 people and the scales used were translated from English to Turkish and the data were subjected to confirmatory factor analysis. Correlation analysis was used to determine the relationship between recreation experience and psychological well-being. Regression analysis was used to determine the effect of recreation experience on psychological well-being. As a result of the study, it was observed that recreation experience had a low effect level on psychological well-being by 31.1%.

Kaynakça

Adıgüzel, O., Batur, H. Z., & Ekşili, N. (2014). Kuşakların değişen yüzü ve Y kuşağı ile ortaya çıkan yeni çalışma tarzı: mobil yakalılar. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(19), 165-182.

Akyürek, S., & Köroğlu, A. (2017). Yerli turistlerin rekreasyon alan ve faaliyetleri hakkındaki görüşleri üzerine bir araştırma: Bodrum ziyaretçileri örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(54), 1065-1074. Doi: 10.17719/jisr.20175434674.

Ap, J. (1986). Recreation trends and implications for government. R. Castle, D. Lewis & J. Mangan içinde, Work, Leisure and Technology (s. 167-183). Melbourne: Longman Cheshire.

Atsız, O., Akova, O., & Ertuğral, S. M. (2017). Rekreasyon deneyimi, destinasyon memnuniyeti ve sadakati arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Munzur Vadisi Milli Parkı üzerine araştırma. 4th International Regional Development Conference, 914-921.

Ballantyne, R., Packer, J., & Falk, J. (2011). Visitors’ learning for environmental sustainability: testing short-and long-term impacts of wildlife tourism experiences. Tour Manage, 32(6), 1243–1252. Doi: 10.1016/j.tourman.2010.11.003.

Başoğlu, U. D. (2013). Relationships between participation in recreational activities and leadership behavior: a study on the secondary school students. Turkish Journal of Sport and Exercise, 15(2), 100-106. Doi: 10.15314-tjse.10317-200724.

Bradburn, N. M. (1969). The Structure of Psychological Well-Being. Chicago: Aldine.

Broadbridge, A. M., Maxwell, G. A., & Ogden, S. M. (2007). Experiences, perceptions and expectations of retail employment for generation Y. Career Development International, 12(6), 523-544. Doi: 10.1108/13620430710822001.

Budruk, M., & Stanis, S. A. (2013). Place attachment and recreation experience preference: a further exploration of the relationship. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 1-2, 51-61. Doi: 10.1016/j.jort.2013.04.001.

Carruthers, C. P., & Hood, C. D. (Second Quarter 2004). The Power of the Positive: Leisure and Well-Being. Therapeutic Recreation Journal, 38(2), 225-245.

Chida, Y. M., & Steptoe, A. D. (2008). Positive psychological well-being and mortality: a quantitative review of prospective observational studies. Psychosomatic Medicine, 70(7), 741-756. Doi: 10.1097/PSY.0b013e31818105ba.

Cottrell, S. P., Lengkeek, J., & Marwijk, R. V. (2005). Typology of recreation experiences: application in a dutch forest service visitor monitoring survey. Managing Sport and Leisure, 10(1), 54-72. Doi: 10.1080/13606710500086827.

Çakar, F. S., & İkiz, F. (2016). Psikolojik iyi oluş, yardım arama tutumu ve benlik saygısının psikolojik danışman adaylarının psikolojik belirtilerine etkisi. Journal of Human Sciences, 13(2), 3571-3587. Doi: 10.14687/jhs.v13i2.3865.

Çakır, O. (2017). Rekreasyon kavramı ve teorileri. M. Akoğlan Kozak içinde, Rekreasyonel liderlik ve turist rehberliği: kavram ve kuramlar üzerinden bir analiz (s. 36-54). Ankara: Detay Yayıncılık.

Çelik, H.E. ve Yılmaz, V. (2013). Yapısal eşitlik modellemesi temel kavramlar uygulamalar programlama. Ankara: Anı Yayıncılık.

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2014). Çok değişkenlik istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları (Üçüncü Baskı) Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

Driver, B. L. (1976). Toward a better understanding of the social benefits of outdoor recreation participation. Southern States Recreation Research Applications Workshop, 163-189. Available online at https://www.fs.usda.gov/treesearch/pubs/23841.

Driver, B. L., Brown, P. J., & Peterson, G. L. (1991). Benefits of leisure (pp.263-286). In Preliminary drafts of the chapters in this volume were presented at a workshop of the authors in Snowbird. Utah: Venture Publishing.

Dumazedier, J. (1974). Sociology of leisure. Amsterdam: Elsevier.

Gürbüz, S., & Şahin, F. (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (5. Baskı). Ankara: Seçkin.

Iso-Ahola, S. E. (1983). Towards a social psychology of recreational travel. Leisure Studies, 2(1), 45-56. Doi: 10.1080/02614368300390041.

Iwasaki, Y., & Smale, B. J. (1998). Longitudinal analyses of the relationships among life transitions, chronic health problems, leisure, and psychological well‐being. Leisure Sciences, 20(1), 25-52. Doi: 10.1080/01490409809512263.

Karacaoğlu, K., & Köktaş, G. (2016). Psikolojik dayanıklılık ve psikolojik iyi olma ilişkisinde iyimserliğin aracı rolü: hastane çalışanları üzerine bir araştırma. İş ve İnsan Dergisi, 3(2), 119-127. Doi: 10.18394/iid.20391.

Kavalcı, K., & Ünal, S. (2016). Y ve Z kuşaklarının öğrenme stilleri ve tüketici karar verme tarzları açısından karşılaştırılması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 1033-1050.

Keleş, H. N. (2011). Y kuşağı çalışanlarının motivasyon profillerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 129-139.

Keleş, H. N. (2017). Anlamlı iş ile psikolojik iyi oluş ilişkisi. The Journal of Happiness & Well-Being, 5(1), 154-167.

Kim, H., Knight, D. K., & Crutsinger, C. (2009). Generation Y employees' retail work experience: The mediating effect of job characteristics. Journal of Business Research, 62(5), 548–556. Doi: 10.1016/j.jbusres.2008.06.014.

Köse, S.K. (2018). Korelasyon ve regresyon analizi ders notları. http://file.toraks.org.tr/TORAKSFD23NJKL4NJ4H3BG3JH/mse-ppt-pdf/Kenan_KOSE3.pdf, Erişim Tarihi: 13 Mart 2019.

Kyle, G.T., Graefe, A. &Manning R.E. (2004). Attached recreationists “who are they?”. Journal of Park and Recreation Administration, 22(2), 65-84.

Kyles, D. (2005). Managing your multigenerational workforce. Strategic Finance, 87(6), 52-55. Lee, T. H., & Jan, F.H. (2015a). The effects of recreation experience, environmental attitude, and biospheric value on the environmentally responsible behavior of nature-based tourists. Environmental Management, 56(1),1-16. Doi: 10.1007/s00267-015-0488-y.

Lee, T. H., & Jan, F.H. (2015b). The influence of recreation experience and environmental attitude on the environmentally responsible behavior of community-based tourists in Taiwan. Journal of Sustainable Tourism, 23(7), 1063-1094. Doi: 10.1080/09669582.2015.1032298.

Li, C.L., & Wang, C.Y. (2012). The factors affecting life satisfaction: recreation benefits and quality of life perspectives. Sports & Exercise Research, 14(4), 407-418. Doi:10.5297/ser.1404.001.

Lower, J. (2008). Brace yourself here comes generation Y. Critical Care Nurse, 28(5), 80-85.

McLean, D. D., Hurd, A. R., & Rogers, N. B. (2007). Kraus' recreation and leisure in modern society. Nevada: Jones & Bartlett Learning.

Orel, F. D., & Yavuz, M. C. (2003). Rekreasyonel turizmde müşteri potansiyelinin belirlenmesine yönelik pilot çalışma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(11), 61-76.

Özen, Y. (2010). Kişisel sorumluluk bağlamında öznel ve psikolojik iyi oluş (sosyal psikolojik bir değerlendirme). T.C. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 2(4), 46-58.

Pitt-Catsouphes, M., Matz-Costa, C., & Besen, E. (2009). Age & generations: Understanding experiences at the workplace. Research Highlight, 6(March), 1-43.

Raadik, J., Cottrell, S. P., Fredman, P., Ritter, P., & Newman, P. (2010). Understanding recreational experience preferences: application at Fulufjället National Park, Sweden. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 10(3), 231-247. Doi: 10.1080/15022250.2010.486264.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials: a review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annu Rev Psychol, 52, 141-166. Doi:10.1146/annurev.psych.52.1.141.

Ryff, C. D. (1995). Psychological well-being in adult life. Current Directions in Psychological Science, 4(4), 99-104.

Ryff, C. D., Magee, W. J., Kling, K. C., & Edgar, H. W. (1999). Forging macro-micro linkages in the study of psychological well-being. (Ed., V. W. C. D. Ryff). İçinde, The Self and Society in Aging Processes (s. 247-278). New York: Springer.

Sa’aban, S., Ismail, N., & Mansor, M. F. (2013). A study on generation Y behaviour at workplace. International Conference on Business Innovation, Entrepreneurship and Engineering, (s. 549-551).

Sagone, E., & Caroli, M. E. (2014). Relationships between psychological well-being and resilience in middle and late adolescents. Procedia-Social and Behavioral Sciences (141), 881-887. Doi: 10.1016/j.sbspro.2014.05.154.

Sarı, T., & Çakır, S. G. (2016). Mutluluk korkusu ile öznel ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(25), 222-229.

Sarıcaoğlu, H., & Arslan, C. (2013). An investigation into psychological well-being levels of higher education students with respect to personality traits and self-compassion. Educational Sciences: Theory & Practice, 13(4), 2097-2104. Doi: 10.12738/estp.2013.4.1740.

Scully, D., Kremer, J., Meade, M. M., Graham, R., & Dudgeon, K. (1998). Physical exercise and psychological well being: a critical review. British Journal of Sports Medicine, 32(2), 111–120. DOİ: 10.1136/bjsm.32.2.111.

Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. (sixth ed.) Pearson: Boston.

Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı. (B. Bıçak, Çev.) Ankara: Nobel.

Taş, H. Y., Demirdöğmez, M., & Küçükoğlu, M. (2017). Geleceğimiz olan Z kuşağının çalışma hayatına muhtemel etkileri. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13), 1031-1048. Doi: 10.26466/opus.370345.

Tavazar, H., & Güzel, P. (2018). Rekreasyonel faaliyetlerin sürdürülebilir etkinlik yönetimindeki rolünün incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(4), 1-19.

Tsaur, S.-H., & Yen, C.-H. (2018). Work–leisure conflict and its consequences: do generational differences matter?. Tourism Management, 69, 121–131. DOİ: 10.1016/j.tourman.2018.05.011.

Tufur, M. (2011). Türkiye’nin Y Kuşağı. MediaCat Özel Eki Mayıs sayısı, 35-36.

Vázquez, C., Hervás, G., Rahona, J. J., & Gómez, D. (2009). Psychological Well-Being and Health. Contributions of Positive Psychology. Annuary of Clinical and Health Psychology 5(2009), 15-27.

Wang, Y.H., Wang, Y.H., Chiu, J.H., Liou, J.Y., & Yang, Y.S. (2015). Recreation benefit, recreation experience, satisfaction, and revisit intention –evidence from Mo Zai Dun Story Island. Journal of Business & Economic Policy, 2(2), 53-61.

Williams, K. C., & Page, R. A. (2011). Marketing to the Generations. Journal of Behavioral Studies in Business, 3, 1-17. Available online at https://www.researchgate.net/publication/242760064.

Wright, T. A., & Cropanzano, R. (2000). Psychological Well-Being and Job Satisfaction As Predictors of Job Performance. Journal of Occupational Health Psychology, 5(1), 84-94. Doi: 10.1037//1076-8998.5.1.84.

Zapf, D. (2002). Emotion Work and Psychological Well-Being: A Review of the Literature and Some Conceptual Considerations. Human Resource Management Review, 12(2), 237-268. Doi: 10.1016/S1053-4822(02)00048-7.

Kaynak Göster