The Effect of School Administrators’ Spiritual Leadership Style on School Culture

This study aims to determine whether administrators’ spiritual leadership style predicts school culture according to the perceptions of teachers working at different school levels. The study was carried out according to the correlation survey model used in quantitative research methods. The population of the study consists of 3657 teachers working in primary, secondary, and high schools in the Kartal district of Istanbul in the 2018-2019 academic year. The sample of the study was selected using a simple random sampling method; It consists of a total of 446 teachers working in primary, middle school, and high school levels. The Managerial Spiritual Leadership Perception Scale that was developed by Akıncı and Ekşi (2017) and The School Culture Scale that was developed by Terzi (2005) were used to collect the data. Data were analyzed by t-test, ANOVA, correlation, and regression analysis. The findings of the study showed that there was a moderate and positive relationship between school culture and the spiritual leadership styles of administrators according to teachers’ perceptions. In addition, it was concluded that the spiritual leadership styles of school administrators were a predictor of school culture according to the teachers’ perceptions. While significant differences were found between gender and schoollevel variables in the support culture sub-dimension of the school culture, age and school-level variables in the success culture sub-dimension, age, occupational seniority, and school-level variables in the bureaucratic culture sub-dimension, age and school-level variables in the task culture sub-dimension, there was no difference between the sub-dimension of school culture and educational status. While there was a significant difference in the level of spiritual leadership perceived by teachers according to the school level variable, there was no significant difference according to the variables of gender, educational level, age, and professional seniority. According to the results of the research, some suggestions were developed. Keywords: Spiritual Leadership, School Culture, School Principal

Okul Yöneticilerinin Ruhsal Liderlik Stilinin Okul Kültürüne Etkisi

Bu çalışma, farklı okul kademelerinde görev yapan öğretmen algılarına göre yöneticilerin ruhsal liderlik stilinin okul kültürünü yordayıp yordamadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama modeline göre gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Kartal ilçesinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 3657 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise basit seçkisiz örnekleme yöntemine göre ulaşılan; ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan toplam 446 öğretmenden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında Akıncı ve Ekşi (2017) tarafından geliştirilen “Yönetici Ruhsal Liderlik Algı Ölçeği” ile Terzi (2005) tarafından geliştirilen “Okul Kültürü Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler t-testi, ANOVA, korelâsyon ve regresyon analizleri yapılarak çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin ruhsal liderlik stili ile okul kültürü arasında orta düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca, öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin ruhsal liderlik stillerinin okul kültürünün bir yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler tarafından algılanan yönetici ruhsal liderlik stilinde okul kademesi değişkenine göre anlamlı bir farklılık görülürken cinsiyet, eğitim durumu, yaş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Okul kültürünün destek kültürü alt boyutunda cinsiyet ve okul kademesi değişkenlerine, başarı kültürü alt boyutunda yaş ve okul kademesi değişkenlerine, bürokratik kültür alt boyutunda yaş, mesleki kıdem ve okul kademesi değişkenlerine, görev kültürü alt boyutunda ise yaş ve okul kademesi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar görülürken; okul kültürünün alt boyutları ile öğrenim durumu değişkeni arasında anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Araştırma sonuçlarına göre bazı öneriler geliştirilmiştir.

Kaynakça

Akar, A. C. (2010). Ruhsal liderlik ve ruhsal liderliğin eğitim örgütlerinde uygulanabilirliği hakkında teorik bir çalışma [A theoretical study on spiritual leadership and applicability of spiritual leadership in educational organizations] (Unpublished master thesis - Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.

Akgüney, E. (2013). Ruhsal liderliğin örgütsel çıktılara etkisi: Bankacılık ve faizsiz finans sektörleri arasında karşılaştırmalı bir analiz [The effect of spiritual leadership on organizational outcomes: A comparative analysis between banking and interest-free finance sectors] (Unpublished master thesis - Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gebze. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.

Akıncı, T. (2017). Lise öğretmenlerinin yönetici ruhsal liderlik algılarının öğretmen liderliği ve öz-yetkinliklerine etkisi [The effect of high school teachers’ executive spiritual leadership perceptions on teacher leadership and self-efficacy] (Unpublished Ph. D. dissertationYayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi ve İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ .

Akıncı, T. ve Ekşi, H. (2017). Yönetici ruhsal liderlik algı ölçeği geliştirilmesi [Development of executive spiritual leadership perception scale]. Route Educational and Social Science Journal, 4(7), 294-312.

Altman, Y. (2010). In search of spiritual leadership: Making a connection with transcendence. Human Resource Management International Digest, 18(6), 35-38.

Aslan, M, Özer, N. ve Bakır, A. (2009). Okul kültürüne ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri: Nitel bir araştırma [Views of Principals and teachers about school culture: A qualitative research]. İlköğretim Online, 8(1), 268- 281.

Aydoğan, Z. F. (2004). Örgüt kültürü ve iklimi [School culture and climate]. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2: 203–215.

Bakan, İ. (2009). Liderlik tarzları ile örgüt kültürü türleri arasındaki ilişkiler: Bir alan çalışması [Relationships between leadership styles and organizational culture types: a field study]. Tisk Akademi, 4(7), 138-172.

Balcı, A. (2007). Etkili okul ve okul geliştirme: Kuram, uygulama ve araştırma [Effective school and school development: Theory, practice and research]. Ankara: Pegem.

Baloğlu, N. ve Karadağ, E. (2009). Ruhsal liderlik üzerine teorik bir çözümleme [A theoretical analysis on spiritual leadership]. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 58(15), 165-190.

Baraz, B. ve Berberoğlu, G. N. (1999). TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş.’de örgüt kültürü araştırması [Organizational culture research at TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş.]. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1- 2): 65-84.

Baş, T. (2013). Anket nasıl hazırlanır? Nasıl uygulanır? Nasıl değerlendirilir? [How is the survey prepared? How is it applied? How to evaluate?] Ankara: Seçkin.

Baytok, A. (2006). Hizmet işletmelerinde örgüt kültürünün oluşturulmasında liderin rolü [Leader’s role in creating organizational culture in service businesses] (Unpublished Ph. D. dissertation Yayımlanmamış doktora tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.

Bennis, W. G. (2001). Bir lider olabilmek [Being a leader] (U. Teksöz, Çev. / Trans.). İstanbul: Sistem Yayıncılık.

Bozkuş, K. ve Gündüz, Y. (2016). Ruhsal liderlik ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin modellenmesi [Modeling the relationship between spiritual leadership and organizational commitment]. Kastamonu Education Journal, 24(1), 405-420.

Bush, T. (2008). Leadership and management development in education. Cornwall, Great Britain: Sage Publications.

Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, A. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2017). Bilimsel Araştırma yöntemleri [Scientific research methods]. Ankara: Pegem.

Celep, C. (2002). İlköğretim okullarında öğrenme kültürü [Learning culture in primary schools]. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, (31), 356-373.

Cameron, K. S. & Quinn, R. E. (2017). Örgüt kültürü: Örgütsel tanı ve değişim: Rekabetçi değerler modeli [Organizational culture: Organizational diagnosis and change: Competitive values model] (M. G. Gülcan ve N. Cemaloğlu Çev. /Trans.). Ankara: Pegem.

Çimen, B. (2018). Ruhsal liderlik, örgüt kültürü ve örgütsel sessizliğin okul başarısına etkisi [The effect of spiritual leadership, organizational culture and organizational silence on school success] (Unpublished Ph.D. dissertation - Yayınlanmamış doktora tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/ .

Çimen, İ. (2016). Öğretmenlerin ruhsal liderliğe ilişkin algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışı gösterme düzeyleri arasındaki ilişki [The relationship between teachers’ perceptions of spiritual leadership and their level of organizational citizenship behavior]. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 9-19.

Dağlı, A. ve Ardıç T. (2014). Ortaokullarda görevli öğretmenlerin ruhsal liderliğe ilişkin algıları [Perceptions of teachers working in secondary schools about spiritual leadership]. Electronic Journal of Education Sciences, 3(5), 56-73.

Denison, D. R., & Mishra, A. K. (1995). Toward a theory of organizational culture and effectiveness. Organization Science, 6(2), 204-223.

Doğan, D. ve Şahin, F. (2009). Ruhsallık, duygusal zekâ ve dönüştürücü liderlik davranışları üzerine bir araştırma [A study on spirituality, emotional intelligence and transformative leadership behavior]. ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resources, 11(4), 67-88.

Eren, E. (2001). Örgütsel davranış ve yönetim psikolojisi [Organizational behavior and management psychology]. İstanbul: Beta Yayıncılık.

Eren, E. (2000). Stratejik Yönetim ve İşletme Politikası [Strategic Management and Business Policy]. İstanbul: Beta Yayıncılık.

Esinbay, E. (2008). İlköğretim okullarında örgüt kültürü [Organization culture in primary schools] (Unpublished master thesis - Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ .

Fairholm, G. W. (1998). Perspectives on leadership: From the science of management to its heart. Westport, CT: Greenwood Publishing Group, Inc.

Fırat, N., (2007). Okul kültürü ve öğretmenlerin değer sistemleri [School culture and teachers’ value systems] (Unpublished Ph.D. dissertation - Yayınlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ .

Fry, L. W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The Leadership Quarterfly, 14(6), 693-727.

Fry, L. W. (2005). Introduction to the leadership quarterly special issue: Toward a paradigm of spiritual leadership. The Leadership Quarterly, 16, 619- 622.

Fry, L. W. (2009). Spiritual leadership as a model for student inner development. Journal of Leadership Studies, 3(3), 79-82.

Göldağ B. (2015). Ortaöğretim kurumlarında okul kültürü yoluyla değerler eğitimi (Malatya ili örneği) [Values education through school culture in secondary education institutions: Malatya province example] (Unpublished Ph. D. dissertation /Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Gündüz, Ş. (2014). The relationship between spiritual leadership and organizational cynicism: the mediating effect of emotional intelligence (Unpublished Ph. D. dissertation - Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Retrieved from https:// tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ .

Hallford, J. M. (1999). Longing for the sacred in schools: A conversation with nel noddings. Educational Leadership, 56(4), 28-32.

Handy, C. (1995). Gods of management: The changing work of organizations. USA: Oxford University Press.

Haviland, W. A., Prins, H. E., Walrath, D. ve McBride, B. (2008). Kültürel antropoloji [cultural anthropology]. (İ.D.E Sarıoğlu, Çev./ Trans. ). İstanbul: Kaknüs.

Hofstede, G., Neuijen, B., Ohayv, D. D., & Sanders, G. (1990). Measuring organizational cultures: A qualitative and quantitative study across twenty cases. Administrative Science Quarterly, 286-316.

Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2010). Eğitim yönetimi [Education management] (S. Turan, Çev. / Trans. Ed.). Ankara: Nobel.

Kadıoğlu, S. (2015) Eğitim kurumlarında okul kültürünün iş doyumuna etkisi [Impact of school culture on job satisfaction in education institutions] (Unpublished master thesis - Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi ve İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul). Retrived from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ .

Kara, Y. (2006). Okullardaki örgütsel kültürün okul yöneticilerinin etik davranışları üzerindeki etkisi [The effect of organizational culture in schools on the ethical behavior of school administrators] (Unpublished master thesis - Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/

Karadağ, E. (2009). Ruhsal liderlik ve örgüt kültürü: Bir yapısal eşitlik modelleme çalışması [Spiritual leadership and organizational culture: A structural equation modeling study]. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9(3), 1357- 1405.

Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods]. Ankara: Nobel.

Koni, L. (2017). Leading change successfully to create a school culture of high expectations. 2017 Senior Manager’s Sabbatical Report. Retrieved from http://www.educationalleaders.govt. nz/content/download/81119/664084/file/Liz%20Koni%20-%20leading%20change%20-%20 sabbatical%20report%202017.pdf in 16 May, 2019.

Lunenburg, A. C., & Ornstein, F. (2013). Eğitim yönetimi [Education management] (G. Arastaman, Çev. /Trans. Ed.). Ankara: Nobel.

Malone, P. F. ve Fry, L. W. (2003). Transforming schools through spiritual leadership: A field experiment. In Annual Meeting of the Academy of Management. Seattle, Washington. Moxley, R. S. (2000). Leadership and spirit. San Francisco, CA: Jossey-Bass.

Narcıkara, E. B. (2017). Spiritüel liderlik davranışının algılanan performans üzerine etkisi [The effect of spiritual leadership behavior on perceived performance] (Unpublished Ph. D. dissertation - Yayımlanmamış doktora tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, İstanbul. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ .

Önen, S. M. ve Kanayran, H. G. (2015). Liderlik ve motivasyon: kuramsal bir değerlendirme [Liderlik ve motivasyon: kuramsal bir değerlendirme]. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 43-64.

Özdemir, S. (2012). İlköğretim okullarında okul kültürü ile örgütsel sağlık arasındaki ilişki [The relationship between school culture and organizational health in primary schools]. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 4(4), 599-620.

Özgan, H., Bulut, L., Bulut, A. ve Bozbayındır, F. (2013). Öğretmenlerin ruhsal liderlik algıları ile motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Examining the relationship between teachers’ perceptions of spiritual leadership and motivation]. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 70-83.

Özgenel, M., Canpolat, Ö. ve Yağan, E. (2020). School culture as a tool for the development of occupational commitment. The Journal of Humanity and Society (İnsan & Toplum), 1-30.

Öztürk, D. (2015). Eğitim örgütlerinde okul kültürü ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki: Bahçelievler ölçeğinde bir araştırma [The relationship between school culture and burnout levels in educational organizations: A research on the scale of Bahçelievler] (Unpublished master thesis - Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.

Peterson, K. D., & Deal, T. E. (1998). How leaders influence the culture of schools. Educational Leadership, 56, 28-31.

Rezach, K. (2002). Spiritual leadership as a model of effective leadership in independent schools. Seton Hall University Dissertations and Theses (ETDs), 1438.

Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2013). Örgütsel davranış [Organizational behaviour] (İ. Erdem, Çev. Ed.). Ankara: Nobel.

Schein, E. H. (1990). Organizational culture. American Psychological Association. Inc. 0003- 066X/90/S00.75. Vol. 45, No. 2, 109-119.

Schein, E. H. (2004). Organizational culture and leadership. San Francisco, CA: Jossey

Turner, J. & Crang, C. (1996). Exploring school culture. Paper submitted to the Centre for Leadership in Learning, University of Calgary. Retrieved from http://www.educationalleaders. govt.nz/Culture/Understanding-school-cultures/Exploring-school-culture in 16 May, 2019 .

Sönmez, M. A. (2006). Meslek liselerinde örgüt kültürü [Organization culture in vocational high schools]. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 45(45), 85-108.

Şahin, M. (2017). Öğretmenlerin yetkinlik algıları ile okul kültürü algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Examining the relationship between teachers’ perceptions of competence and their perceptions of school culture] (Unpublished master thesis - Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi ve İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.

Şirin, E. (2011). İlköğretim okullarındaki öğretmenlerin okul kültürü algıları ile örgütsel sinizm tutumlar arasındaki ilişki [The relationship between teachers’ perceptions of school culture and organizational cynicism attitudes] (Unpublished master thesis - Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, İstanbul. Retrieved from https://tez. yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.

Şişman, M. ve Turan, S. (2001). Eğitimde toplam kalite yönetimi [Total quality management in education]. Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Polat, S. (2011). The level of faculty members’ spiritual leadership (SL) qualities display according to students in faculty of education. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 2033-2041.

Tan, İ. H. (2015). İlkokul ve ortaokul müdürlerinin ruhsal liderlik davranışları ile öğretmenlerin işe tutkunlukları arasındaki ilişki [The relationship between the psychological leadership behaviors of primary and secondary school principals and teachers’ passion for work] (Unpublished master thesis - Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Zirve Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/.

Taymaz, H. (2009). İlköğretim ve ortaöğretim okul müdürleri için okul yönetimi [School management for primary and secondary school principals] Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Terzi, A. R. (2005). İlköğretim okullarında örgüt kültürü [Organizational culture in primary schools]. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 43(43), 423-442.

Wallach, E. (1983). Individuals and organization: the cultural match. Training and Development Journal, 12, 28-36.

Zinn, L. M. (1997). Spirituality in adult education. Adult Learning, 8(5-6), 26-30.

Kaynak Göster