Legacy of an Anatolian Sufi from a Psychological Perspective: Case of Yunus Emre

Yunus Emre'nin ortaya koyduğu tasavvufi anlayış, varlığı ve yaşamı anlamlandıran ontolojik bir bakış açısı sunmaktadır. Tekliğe dayanan bu ontolojik bakışta benliğin aslı bu varlığı meydana getiren asıl Can olan Hakka dayandırılmaktadır. İnsanın değerini kişiselliğine değil tinsel, tümel yönüne bağladığı için insana sonsuz bir değer verir. Aslında bir yanılsama olan benliğinden soyunup bu tümel kişiliğine geçişi ancak hakikat aşkıyla ve bu aşkın yaşandığı mahal olan bir yetiştirici ile mümkün olur. Bu yetiştirici ile kurduğu ilişki hem eski ilişkisel zorlukları sağaltıcıdır hem de bunun ötesinde insanı bağlayan biyolojik, ilişkisel, sosyal ve psikolojik tüm bağlarından özgürleştirici niteliktedir. Onun hayatı algılayışından kaynaklanan ahlak anlayışı ise kişinin aslında bir yanılsama olan benliğini ayakta tutan olumsuz özellikleri arındırmaya ve ona özünü yaşatacak erdemleri kazandırmaya yöneliktir. Bu haliyle narsisisizm çağındaki insana hem bir varlık algısı, hem bir hayat anlamı, hem iyileştirici ve özgürleştirici bir ilişki modeli hem de bir etik anlayışı göstermektedir

Psikolojik bir Bakış Açısından Anadolulu bir Sufi’nin Mirası: Yunus Emre Örneği

The Sufi perspective exhibited by Yunus Emre has provided an ontological comprehension that explains the meaning of existence and life. The origin of “self” or “ego” is based on the Soul that is Truth (Hakk) within this ontological understanding grounded in Oneness. It gives endless meaning to people as it refers to the value of humans not in terms of their individual attributes but their divine side. The only possible way to transition from the illusory formed self to the real self, the Soul, is through the love of Truth and with a mentor or guide that has experienced this love of Truth. The relationship that is established with the mentor or guide heals relational problems and has a nature that also frees humans from their biological, relational, societal, and psychological boundaries. One’s moral sentiment based on their perception of life is oriented to purify the negative attributes that sustain the illusory self to gain virtues that will allow one to experience the real self. Yunus has indicated an understanding of existence, meaning of life, and a remedial, liberating model of relating as well as an ethical approach towards humanity in this era of narcissism

Kaynakça

Akhtar, S. (2011). Matters of life and death: Psychoanalytic reflections. London, UK: Karnac Books.

Anzieu, D. (2008). Deri-Ben (N. T. Demiryontan, Trans.) [Skin-Ego]. İstanbul, Turkey: Metis Yayınları.

Attar, F. (2007). Evliyat tezkireleri [Biographies of the Saints]. İstanbul, Turkey: Kabalcı. (Original work published 1220)

Beebe, B., & Lachmann, F. M. (2013). Infant research and adult treatment: Co-constructing interactions. Routledge.

Corel, J. L. (1975). The postnatal development of the human cerebral cortex. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. New York, NY: Harper and Row.

Csikszentmihalyi, M. (2014). Flow and the foundations of positive psychology: The collected works of Mihaly Csikszentmihalyi. Dordrecht, Springer.

De Boer, A., Van Buel, E. M., & Ter Horst, G. J. (2012). Love is more than just a kiss: A neurobiological perspective on love and affection. Neuroscience, 201, 114-124. Retrieved from http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S030645221101284X

Demirli, E. (2009). Yunus Emre’nin şiirlerinde vahdet-i vücud anlayışı [The notion of unity of existence in Yunus Emre’s poems]. In I. Ulusal Yunus Emre Sempozyumu Bildiriler (pp. 317-330). Karaman, Turkey: Karaman Valiliği.

Dilçin, C. (1995). Yunus Emre’nin şiirlerinde ‘ben-sen’ve ‘benlik-senlik’ kavramı [Concets of “I” – “you” and “I”ness – “you”ness in Yunus Emre’s poems ]. In Uluslararası Yunus Emre Sempozyumu Bildiriler Kitabı (pp. 385-398). Ankara, Turkey: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları

Eagleman, D. (2011). Incognito: The secret lives of the brain. New York, NY: Pantheon.

El Cili, A. (2010) İnsan- Kamil (A. M. Torun, Trans.) İstanbul, Turkey: İz Yayıncılık.

Frankl, V. E. (1985). Man’s search for meaning. Simon and Schuster.

Gökcan Türkdoğan, M. (2011). Yunus Emre’nin şiirlerinde “İnsan-ı Kamil” modeli [Perfect Man model in Yunus Emre’s Poems]. In E. Boz. (Ed.), X. Uluslararası Yunus Emre Sevgi Bilgi Şöleni Bildiriler Kitabı (pp. 347-367). Eskişehir, Turkey: Eskişehir Valiliği.

Halman, T. (2003). A’dan Z’ye Yunus Emre [Yunus Emre from A to Z]. İstanbul, Turkey: Yapı Kredi Yayınları.

Hood, B. (2012). The self illusion: Why there is no ‘you’ inside your head. UK: Hachette.

Johnson, R. A. (1984). The psychology of romantic love. Routledge & Kegan Paul.

Kaplan, M. (1992). Yunus Emre’ye göre zaman-hayat ve varoluşun manası [Meanings of time-life and existence according to Yunus Emre]. In Ulusal Yunus Emre Sempozyumu Bildiriler Kitabı (pp. 109-124). İstanbul, Turkey: Marmara Üniversitesi Yayınları.

Kohut, H. (1971). The Analysis of the Self. Connecticut, CT: International Universities Press.

Kohut, H. (1977). The restoration of the self. Connecticut, CT: International Universities Press.

Kohut, H. (1984). How does analysis cure. University of Chicago Press.

May, R., & Yalom, I. (1995). Existential psychotherapy In R. Corsini & D. Wedding, (Ed.), Current psychotherapies. (pp. 262-292). Illinois: F.E. Peacock Publishers.

Merter, M. (2006). Dokuz yüz katlı insan [Nine-thousand-layered Man]. İstanbul, Turkey: Kaknüs Yayınları Dinçer / Legacy of an Anatolian Sufi from a Psychological Perspective: Case of Yunus Emre 45

Mitchell, S. A. (1988). Relational concepts in psychoanalysis. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Mitchell, S. A. (2003). Can love last? The fate of romance over time. New York, NY: WW Norton & Company.

Özçelik, M. (2014). Yunus Emre’nin dostları [Friends of Yunus Emre]. İstanbul, Turkey: Büyüyen Ay.

Sayar, K. (2000). Geçmişin bilgeliği bugünün psikoterapileriyle bulaşabilir mi? [Can the wisdom of past meet with today’s psy] In K. Sayar (Ed.), Sufi psikolojisi [Sufi Psychology] (pp. 17-50). İstanbul, Turkey: İnsan Yayınları

Tatcı, M. (2013). Yunus Emre. Diyanet Vakfı İslâm ansiklopedisi içinde (pp. 600-606). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı.

Twenge, J. M. (2014). Generation me-revised and updated: Why today’s young Americans are more confident, assertive, entitled-and more miserable than ever before. Simon and Schuster. Van Deurzen, E., & Adams, M. (2010). Skills in existential counselling & psychotherapy. London, UK: Sage.

Vural, H. (2011). Yunus Emre’de ölüm düşüncesi ve ölüme dair ifade sıklığı [Idea of death and frequency of expressions regarding death in Yunus Emre]. In E. Boz (Ed.), X. Uluslararası Yunus Emre Sevgi Bilgi Şöleni Bildiriler Kitabı (pp. 909-919). Eskişehir, Turkey: Eskişehir Valiliği.

Wilber, K. (1991). Grace and grit: Spirituality and healing in the life and death of Treya Killam Wilber. Boston, MA: Shambhala.

Wilber, K. (1993). The spectrum of consciousness. Illinois, IL: Quest Books.

Yalom, I. D. (1980). Existential psychotherapy. New York, NY: Basic Books.

Yunus Emre. (2011). Dîvân ve Risaletü’n-Nushiyye [Dîvân and Risaletü’n-Nushiyye] (Ed., M. Tatçı). İstanbul, Turkey: H Yayınları. (Original work published in an unknown date)

Yunus Emre. (2015). Dîvân (Ed., M. Tatçı). Ankara, Turkey: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Retrieved from http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10663,metinpdf.pdf?0

Zeki, S. (2007). The neurobiology of love. Federation of European Biochemical Societies letters, 581(14), 2575-2579. Retrieved from http://www.sciencedirect.com/science/article/ pii/S0014579307004875

Kaynak Göster