Sarıkamış/Beyaz Hüzün Romanında Savaş Ortamının Duygular Üzerinden Aktarımı

Bağrında doksan bin şehidi ağırlayan Sarıkamış hem kahramanlığın hem de hüznün abidesidir. Büyük acıların yaşandığı bu mekân, bugüne kadar birçok şiire, türküye, ağıta, tiyatroya veya romana konu olmuştur. Fakat bu edebî türler arasında romanlar ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Çünkü kurmaca dünyanın imkânlarından da faydalanan bu eserlerin, tasvir ve tahliller yaparak olayları daha detaylı, daha etkili anlatma güçleri vardır. Üzerinde durulması gereken husus, bu eserlerin savaşla ilgili duygu ve düşünceleri nasıl yansıttıklarıdır. Bu bakış açısıyla incelenebilecek eserlerden biri, İsmail Bilgin’in Sarıkamış/Beyaz Hüzün adlı romanıdır. Sarıkamış Harekâtı’nı ve bu harekâtta şehit olan askerleri hatırlatma hedefiyle kaleme alınan Sarıkamış/Beyaz Hüzün romanında, ana olay çevresinde değişik birçok olay kesitler hâlinde sunulmuştur. Böylece hem cepheye giden askerlerin hem de bu seferberlikten etkilenen halkın duygularına yer verilmiş; okurun oradaki çetin savaş ortamını ve mücadele eden askerlerin ruh hâllerini hissetmesi istenmiştir. Bu çalışmada, romanda öne çıkarılan duygular üzerinden okura verilmek istenen mesajların tespit edilmesi amaçlanmıştır.

THE EXPRESSION OF WAR ATMOSPHERE THROUGH EMOTIONS IN THE NOVEL SARIKAMIŞ/BEYAZ HÜZÜN

Sarıkamış, which hosts ninety thousand martyrs, is the monument of both heroism and sorrow. This place where considerable griefs were experienced has become the topic of many poems, folk songs, laments, plays or novels. However, novels have a privileged place among these literary genres. Because these works, which also benefit from the opportunities of fictional world, have the power of narrating the event in a more detailed and effective way by making descriptions and analyses. The point which should be discussed here is how these works reflect the feelings and thoughts about the war. One of the novels that can be evaluated with this point of view is Sarıkamış/Beyaz Hüzün by İsmail Bilgin. The novel aims to remind the Sarıkamış operation and the soldiers who were martyred during this operation. In the novel, many different events around the main event are presented in sections. Thus, the emotions of both soldiers who went to front line and people who were affected by this mobilization are given together. Accordingly, the readers are expected to feel the harsh war atmosphere and the mood of struggling soldiers. In this study, it is aimed to determine the messages that the author expected to convey to the reader through the emotions emphasized in the novel.

Kaynakça

Akça, Hilal (2016). “Tarihi Romandan Millî Kimliğe: Sarıkamış/Beyaz Hüzün”, HikmetAkademik Edebiyat Dergisi, 2(4):66-87.

Argunşah, Hülya (1990). Türk Edebiyatında Tarihi Roman (Türk Tarihiyle İlgili), Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Belge, Murat (2012). “Savaş ve Edebiyat”, Edebiyat Üzerine Yazılar, İstanbul: İletişim Yayınları.

Bilgin, İsmail (2006). Sarıkamış/Beyaz Hüzün, İstanbul: Timaş Yayıncılık.

Biricik, İbrahim (2016). “‘Çanakkale Mahşeri’ ve ‘Sarıkamış/Beyaz Hüzün’ Romanlarında Türklerin Kimliksel Bellek Mekânları”, Türkiyat Mecmuası, 26(2):95-111.

Coşkun, Sezai (2011). “Savaş-Edebiyat İlişkisi Bağlamında Bosna Savaşı’nın Türk Şiirine Yansıması”, Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, y.3, S.5, Ocak-Haziran, s.29-52.

Duman, Harun (2018). “Savaş Edebiyatı”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, Cilt: 58, Sayı: 1, s. 99- 110.

Güvenç, Bozkurt (2010). Türk Kimliği, İstanbul: Boyut Yayınları.

Ersoy, M. Akif (2011). Safahat, hzl. A. Vahap Akbaş, İstanbul: Beyan Yayınları.

Sınar Çılgın, Alev (2003). Türk Roman ve Hikâyesinde İkinci Dünya Savaşı, İstanbul: Dergâh Yayınları.

Tanpınar, A. Hamdi (2012). On Dokuzuncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul: Dergâh Yayınları.

Yıldırım, Yunus (2015). “Sarıkamış Harekâtı’nın İsmail Bilgin’in Sarıkamış-Beyaz Hüzün İsimli Romanına Yansıması”, Savaş Tarihi Araştırmaları Uluslararası Kongresi 100. Yılında 1. Dünya Savaşı ve Mirası Bildiri Kitabı, 2. Cilt, (ed. Halil Çetin, Lokman Erdemir), 6-8 Kasım 2014, Çanakkale, s. 137-148.

Kaynak Göster