Nakkaşhanede Oyun: Benim Adım Kırmızı

Geleneksel şark hikâyesi ve roman sanatının sentezlenmesiyle meydana getirilmiş olan Benim Adım Kırmızı, 59 bölümden oluşur. Her bölümün anlatıcısı aynı zamanda o bölümde anlatılan hikâyenin kahramanıdır. Roman, farklı anlatıcılar tarafından, birbiriyle bağlantılı hikâyelerin toplamından meydana gelir. Bu anlatıcılar kendilerini bölüm başlarında bir meddah gibi takdim ederler. Hikâye anlatıcılarının bazıları bir defa, bazıları da birden fazla rol alır ve kendi hikâyesine kaldığı yerden devam eder. Kendi hikâyesini anlatan anlatıcı – bunlar insan, hayvan, bitki, renk, ölüm, şeytan ve para’dır- hikâyenin içine başta ahlak, hukuk, ticaret, siyaset, aşk olmak üzere pek çok şeyi, hatta bütün bir hayatı yerleştirir. Kendi hikâyesini anlatanlardan biri de Orhan’dır. Yazar, kendi hayatından da –gerçek veya gerçek dışı- bilgi ve yorumlar yerleştirmek suretiyle okuduğumuz metnin, aslında hayal ile hakikatin bir karması olduğunu okuyucuya hissettirir. Yazar böylece hem anlatının gerçekliğini kırmış hem de postmodern bir roman okuduğumuzu hatırlatmış olur. Benim Adım Kırmızı, zihniyet değişiminin çok sancılı, ağır bedelleri olduğu düşüncesi üzerine kurulmuştur.

TRICK IN MURALIST HOUSE: MY NAME IS RED

Benim Adım Kırmızı (My Name Is Red), created by a synthesis of traditional oriental story and novel art, is composed of 59 episodes. The narrator of each episode is also the hero of the story narrated in that episode. The novel comprises of those interrelated stories narrated by different narrators. These narrators present themselves as an encomiast (publicstory-teller) at the beginning of the episode. Some of the narrators take one role, while some play more than one role and continue to tell their stories from where they left them. The narrator who narrates his story (these are people, animal, plant, color, death, devil or money) places many things like morals, law, trade, politics, especially love, and even a whole life into his/her/its story. One of the narrators who tells his story is Orhan. By placing real or unreal- knowledge and interpretations into his text, the author wants the reader to feel that the text is actually a mixture of imagination and truth. Thus, the author both breaks the reality of the narration and also reminds us that we read a postmodern novel. Benim Adım Kırmızı (My Name Is Red) is a novel based on the idea that the change of mentality is very painful, and requires a heavy price.

Kaynakça

And, Metin (2007). Minyatürlerle Osmanlı-İslam Mitologyası. İstanbul: YKY.

Arseven, Celal Esad (1966). Sanat Ansiklopedisi. C: 3, İstanbul: Millî Eğitim Basımevi, s.1415- 1427.

Ayker, Dilek (2010). “Benim Adım Kırmızı ve Osmanlı Nakkaşhanesi”. Lebriz Sanal Dergi, (almelektgallery.com/pages/Isd.aspx?lang=TR§ionID=6…775) Erişim08.01.2015.

Bağcı, Serpil vd. (2006). Osmanlı Resim Sanatı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.

Başkan, Seyfi (2009). Başlangıcından Cumhuriyet Dönemine Kadar Resim. Ankara: AKDTYK, Atatürk Kültür Merkezi Yayını.

Bazin, Germain (2015). Sanat Tarihi Sanatın İlk Örneklerinden Günümüze. Çevirmen: Selahattin Hilav, İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.

Berk, Nurullah. “Fatih Sultan Mehmet ve Venedikli Ressam Gentille Bellini”. (dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/37/1688/17993.pdf) Erişim: 08.01.2015.

Bulut, Hülya (2001).Yeniliklerle Dolu Yüzyıldan İki ‘Yeni’ İsim: Nedim - Levnî ve Eserlerindeki Sevgili Figürleri. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Bilkent Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Edebiyatı Bölümü.

Dole, Stephen F. (2005). “Avrupanın Genişlemesi Döneminde İslam Dünyası”. Cambrıdge Resimli İslam Ülkeleri Tarihi. Editör: Francis Robinson, Çeviren. Zülal Kılıç. İstanbul: Kitap Yayınevi.

Esen, Nüket (2006). “Orhan Pamuk’un Romanlarında Anlatım Çeşitliliği”. Modern Türk Edebiyatı Üzerine Okumalar. İstanbul: İletişim Yayınları.

Gündüz, Şinasi (2003, C. 27). “Maniheizm”. Türkiye Diyânet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Matbaacılık ve Ticaret İşletmesi.

Lıtko, Agnieszka Ayşen (1995). “Meddah-Avrupa ve Doğu Geleneğinin Bağlamında Tek Oyunculu Meddah Türk Tiyatrosu”. (dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/13/1190/13746.pdf) Erişim: 08.01.2015.

Nutku, Özdemir (1997). “XIV. Yüzyıldan XVIII. Yüzyıla Kadar Bursalı Kıssahanlar ve Meddahlar”. V. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi. Ankara:Kültür Bakanlığı Yayınları (http://www.turkoloji.cukurova.edu.tr) Erişim: 20.11.2009.

Pamuk, Orhan (1999). Benim Adım Kırmızı. İstanbul: İletişim Yayınları.

Pamuk, Orhan (2011). Saf ve Düşünceli Romancı. İstanbul: İletişim Yayınları.

Pamuk, Şevket (2007). Osmanlı Ekonomisi ve Kurumları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.

Renda, Gürsel (1980). “18. Yüzyıl Osmanlı Minyatüründe Yeni Konular: Topkapı Sarayı’ndaki Hamse-i Atayi’nin Minyatürleri”, Bedreddin Cömert’e Armağan. Ankara: Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Beşeri Bilimler Dergisi Özel Sayı.

Rifat, Mehmet (2006). “Benim Adım Kırmızı’yı Kim Anlatıyor”. Orhan Pamuk’u Anlamak. Derleyen. Engin Kılıç. İstanbul: İletişim Yayınları.

(http://www.sanalmuze.org/sozluk/) Erişim: 19.11.2009. “Benim Adım Kırmızı’yı Anlatıyor” Filiz Çağman ile Buket Aşçı’nın Söyleşisi (http://revuesplurielles.org) Erişim: 19.11.2009. Mahir, Banu (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.

Orhan Pamuk’u Anlamak. Derleyen. Engin Kılıç. İstanbul: İletişim Yayınları.

Uysal, Zeynep (2006). “Geleneğin Kırılışından Türk Modernleşmesine, Benim Adım Kırmızı’da Resmin Algılanışı”. Orhan Pamuk’u Anlamak. Derleyen. Engin Kılıç. İstanbul: İletişim Yayınları. s. 361-380.

Vornet, Stephan (Vornet, 2005, s. 323), “Müslüman Toplumlarda Sanat”, Cambrıdge Resimli İslam Ülkeleri Tarihi. Editör. Francis Robinson.Çeviren: Zülal Kılıç. İstanbul: Kitap Yayınevi.

Kaynak Göster