Türk Toplumunda Çingene İmgesi ve Önyargısı

Çalışma kollektif bilinç ve önyargılar bağlamında Türk toplumundaki Çingene imgesi ve önyargısını irdelemektedir. Bu perspektif içerisinde çalışmanın esas amacı, Çingeneler hakkındaki önyargı ve imgeleri göstermek ve bunları yeniden düşünmeye davet etmektir. Çalışmanın sorgu alanının cevaplandırılmasında üç aşamalı bir süreç izlenmiştir. Bunlardan birincisi, 1870 yılından günümüze yayımlanan ve Çingeneleri konu edinen Türkçe eserlerdeki Çingene imgesi ve tanımlamalarıdır. İkinci olarak, anonim olarak derlenen; söylence, fıkra, günlük dildeki örnekler ve tanımlamalardır. Son olarak da, üniversite öğrencilerinde Çingene İmgesinin belirlenmesine yönelik olarak, Ege Üniversitesi Sosyoloji Bölümü üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerine uygulanan Çağrışım Burcu çalışmasıdır.

This study examines the Gypsy image and prejudice in Turkish society in terms of collective consciousness and prejudices. Within the scope of this context, the essential aim of this study is to display the images and prejudices about Gypsies, who constitute a certain part of society, and to provide a platform for the reconsideration of these facts. A process with three steps was pursued while answering the questions in the study. The first step is the Attribute Constellation applied to the 3rd and 4th year undergraduate students at the Department of Sociology in Ege University; the second one comprises the research carried out on the Gypsy image and definitions in Turkish novels on Gypsies, which have been published since 1870. The final step displays the Gypsy image and definitions in Turkish daily language, legends and anecdotes, which have been compiled anonymously.

Kaynakça

AHMET MİTHAT EFENDİ (2001), Çingeneler, Letaif-i Rivayat, (içinde) Haz. F.Gökçek-S.Çağın, Çağrı Yayınları, İstanbul.

ANDAY, Melih Cevdet (1992), Raziye, Adam Yayınları, İstanbul.

ARI, Kemal (2003), Büyük Mübadele Türkiye'ye Zorunlu Göç 1923-1925, Tarih Yurt Vakfı Yayınları, İstanbul.

BARANY, Zoltan (1998), "Memory and Experience: Anti-Roma Prejudice in Eastren Europe", East European Studies, July, No.50.

BAUMAN, Zygmunt (2000), Postmodernlik ve Hoşnutsuzlukları, Çev. Ismail Türkmen, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.

BAUMAN, Zygmunt (2003), Modernlik ve Müphemlik, Çev. İsmail Türkmen, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.

BERGER, Hermann (2000), Çingene Mitolojisi, Çev. Musa Yaşar Sağlam, Ayraç Yayınevi, Ankara.

BİLGİN, Nuri (1995), Kollektif Kimlik, Sistem Yayıncılık, İstanbul.

BİLGİN, Nuri (1999), Sosyal Psikolojide Yöntem ve Pratik Çalışmalar, Ege Üniv. Yayınları, İzmir.

CLEBERT, Jean Paul (1963), The Gypsies, P.Dutton & Co., Inc., New York.

CROWE, David ve KOSTI, John (1992), The Gypsies of Eastern Europe, M.E.Sharpe, Inc., New York.

ÇİNGENE MADDESİ (1988), Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.

FONSECA, Isabel (2002), Beni Ayakta Gömün, Çingeneler ve Onların Yolculukları, Çev. Özlem İlyas, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.

FRASER, Angus (1992), The Gypsies, Blackwell, Oxford.

GÖKBİLGİN, M.Tayyip (1977), Çingene Maddesi, İslam Ansiklopedisi, MEB Yayınları, İstanbul.

HANCOCK, Ian (1995), "The Struggle for the Control of Identity", Transitions Vol.4, No.4.

HANCOOK, Ian (1987), The Pariah Syndrome, An Account of Slavery and Persecution, Karoma Publisher Inc., Ann Arbor.

HANCOOK, Ian (1992), "Introduction", The Gypsies of Eastern Europe, (içinde) Ed:David Crowe ve John Kosti, M.E.Sharpe Inc., New York.

HANCOOK, Ian (2002), We are the Romani People, University of Hertfordshire Press, Hatfield.

HARLAK, Hacer (2001), Önyargılar, Sistem Yayıncılık, Istanbul.

KAÇAN, Metin (1999), Ağır Roman, Gendaş Yayınları, İstanbul. KAYGILI, Osman Cemal (1972), Çingeneler, Bilgi Yayınevi, İstanbul.

KENRICK, Donald (1993), From India to the Mediterranean: The Migration of the Gypsies, Gypsy Research Centre, Paris.

LEWY, Guenter (1999), "The Travail of The Gypsies", National Interest, Fall, Issue 57.

LEWY, Guenter (2000), The Nazi Persecution of the Gypsies, Oxford University Press, New York.

LOADER, Colin (2001), "Werner Sombart's The Jews and Modern Capitalism", Society, Nov/Dec, Vol.39.

MARUSHIAKOVA, E ve POPOV V. (2001), Gypsies in the Ottoman Empire, University of Hertfordshire Press, Hatfield.

MAYALL, David (1988), Gypsy-Travellers in Nineteenth-Century Society, Cambridge University Press.

O'NIONS, Helen,"The Marginalisation of Gypsies", http://www.ncl.uk.nlawwww/artİGİes3/onions3.html. 6 Nisan 2001.

OKELY, Judith (1983), The Traveller-Gypsies, Cambridge University Press.

ÖZKAN, Ali Rafet (2000), Türkiye Çingeneleri, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.

SCHUTZ, Alfred (1964), "The Stranger, An Essay in Social Psychology", Collected Papers, Ed.Arvid Brodersen, Martinus Nijhoff/The Hague, Nederland.

SIMMEL, Georg (2002), "The Stranger", Classical Sociological Theory, (içinde) Ed. Calhoun, Gerdeis, Moody ve diğerleri, Blackwell, Oxford.

SORA VIA, Giulio, "A Wandering Voice: The Language of The Gypsies", http://www.geocites.com/Paris/5121/language.htm, 19 Ocak 2002.

SWAY, Marlene (1988), Familiar Strangers: Gypsy Life in America, University of Illinois Press, Urbana.

WEBER, Max (2002), "Basic Sociological Terms", The Definition of Sociology and of Social Action, Classical Sociological Theory, (içinde) Ed. Calhoun, Gerdeis, Moody ve diğerleri Blackwell, Oxford.

WILLIAMS, Patrick (1994), "The European Odyssey of The Gypsies on The Road", Unesco Courier, November, Vol. 47, Issue 11.

Kaynak Göster