TÜRK BASININDA KADINA YÖNELİK TECAVÜZ HABERLERİNİN ELEŞTİREL SÖYLEM ÇÖZÜMLEMESİ MODELİYLE İNCELENMESİ

Tecavüz mitleri bireylerin doğup yaşadıkları toplumlar içerisinde öğrendikleri ve deneyimledikleri birer sosyal normdur. Sosyal normlar sosyal hayatlarımız içerisinde yapılması ve yapılmaması gerekenlerin yanısıra doğru ve yanlışlarımızıda belirlerler. Medyada sunulan tecavüz haberleri içerisinde yer alan tecavüz mitleri de bu sosyal normlardan doğmaktadır. Bu araştırmanın amacı, 2016 yılında yazılı basında çıkan tecavüz haberlerinde; tecavüz kurbanını ve tecavüz failini hangi söylem içerisinde kurguladıkları ile ilgili bir veri oluşturmak ve bunların toplumda var olan tecavüz mitleri ile nasıl meşrulaştırıldıklarını ortaya koymaktır. Araştırmada, Teun A. Van Dijk’ın eleştirel söylem çözümlemesi modeli ile tecavüz haberleri incelenmiştir. Haber metinleri çözümlemelerinde tecavüzcülerin daha önceden suç geçmişi olan, düşük sosyo ekonomik düzeyden gelen erkeklerden oluştuğu, tecavüz mağduru kadınların da yine tecavüz mitlerini destekler nitelikte, eril tahhakümün arzu ettiği bireyselleşmemiş, özgürleşmemiş kadınlardan değil de üniversite eğitimi alan, çalışan kadınlardan oluştuğu görülmüştür. Araştımanın sonucu olarak medya dilinin tecavüz mitlerini, eril tahakkümü ve hegemonik erkekliği onayladığı ve körüklediği bir dil yapısı kullanmış olduğu görülmüştür.

EVALUATION OF RAPE AGAINST WOMEN NEWS WITH CRITICAL DISCOURSE ANALYSIS IN TURKISH MEDIA

Rape myths are social norms which learned and experienced in the social environment where the individual born and live Social norms determine what we should and should not do in our social lives, as well as right and wrong. The news about rape presented in the media are contain rape myths that also born from these social norms. The aim of this study is to analyze reported rape news in the written press in 2016; to establish a discourse on which discourse the rape victim and rape perpetrator are engaged in, and to show how they are legitimized by the myths of rape in society. Teun A. Van Dijk’s critical discourse analysis method was used in order to find rape myths discourses. As a result personality characteristics and identity properties of rapist and also the rape victim collected in various topics. In the analysis of news texts, it was seen that the rapists were composed of males who had come from a low socioeconomic level whom has a criminal history. The rape victims consisted of women who are working or having university education; who have already individualized from the patriarchal society rules. As a main result the media’s language and discourse approves the rape myths in our society.

Kaynakça

Akınerdem, F. (2016). Türkiye Medyasında Kadınların Temsili: Gazete ve İnternet Haberciliği Raporu, Hrant Dink Vakfı, Medyada Nefret Söylemini İzleme Çalışması Raporu, İstanbul.

Arkonaç, S.A. (2014). Psikolojide Söz ve Anlam Analizi, Niteliksel Duruş. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Bilgin, R. (2016). Geleneksel ve Modern Toplumda Kadın Bedeni ve Cinselliği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 219-243.

Bohner, G., Siebler, F. ve Schmelcher, J. (2006). Social Norms and the Likelihood of Raping: Perceived Rape Myth Acceptance of Others Affects Men's Rape Proclivity. Personality and Social Psychology Bulletin, 32, 286-297.

Bozkurt, V. (2011). Değişen Dünyada Sosyoloji, Temeller, Kavramlar, Kurumlar. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.

Çoklar, I. (2007). Kadına Yönelik Cinsel Şiddetin Meşrulaştırılması ve Tecavüze İlişkin Tutumlar, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Psikoloji Anabilim Dalı, İzmir.

Cowburn, M. (2005). Hegemony and Discourse: Reconstruing the Male Sex Offender and Sexual Coercion by Men. Sexualities, Evolution and Gender, 7 (3), 215-231.

Devran, Y. (2010). Haber, Söylem, İdeoloji. İstanbul: Başlık Yayın Grubu.

Durur, E. K. (2011). İnşacı Yaklaşım İçinde Çerçeveleme Kuramı ve Haberin Çerçevelenişi. Atatürk İletişim Dergisi, 2, 21-31.

Edwards, K.M., Turchik, J.A., Dardis, C.M., Reynolds, N. ve Gidycz, C.A. (2011). Rape Myths: History, Individual and Institutional-Level Presence and Implications for Change. Sex Roles, 65(11), 761- 773.

Eker, T. ve Erdener, E. (2011). Tecavüze İlişkin Kültürel Mitler ve Mitlerin Kabul Edilmesine Etki Eden Faktörler. Türk Psikoloji Yazıları, 14(28), 60-72.

Erşen, U.B. (2015). Farklı Sosyal Kategorilerden Kadınların Toplumsal Cinsiyet Algıları. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, Ankara.

Franiuk, R., Seefelt J.L., Cepress S.L. and Vandello J.A. (2008). Prevalence and Effect of Rape Myths in Print Journalism. Violence against Women, 14(3), 287-309.

Horney, K. (1991). Kadın Psikolojisi. Şelçuk Budak (Çev.). Ankara: Öteki Yayıncılık.

Howard, J. (1984). The ‘Normal’ Victim: The Effects of Gender Stereotypes on Reactions to Victims. Social Psychology Quarterly, 47(3), 270-281.

Gannon, T.A, Collie R.M, Ward, T, Thakker J. (2008). Rape: Psychopathology, Theory and Treatment. Clinical Psychology Review, 28, 982-1008.

Gazetelerin Tirajları, www.medyatava.com/tiraj.asp , Alıntılanma Tarihi: 08/12/2016

Kaya, Ş.Ş. (2011). Hidden War against Women. International Journal of Social Sciences and Humanity Studies, 3(1), 447-455.

Marshall, L. L. (2002). News Coverage of Violence against Women: Engendering Blame (Book). Social Science Quarterly (Wiley-Blackwell), 83(3), 897-899.

Özdemir, O. (2010). Tecavüzü, Hegemonik Erkeklik Zemininden Kavramak, Fe Dergisi: Feminist Eleştiri, 2(2), 75-90.

Schwendinger J.R. ve Schwendinger H. (1974). Rape Myths: In Legal, Theoretical, and Everyday Practice. Crime and Social Justice, 1, 18-26.

Sur, P. (2015). Women, Bodies and Discourse on Rape. Indian Journal of Social and Natural Sciences, 4, 40-48.

Şahin, Ç. (2012). Erkek Egemen Cinsiyetçi Söylemin Türkiye’deki Kadın Haklarına Yansımaları. Hukuk Gündemi, 2, 52-59.

Taylan, H.H. (2011). Sosyal Bilimlerde Kullanılan İçerik Analizi ve Söylem Analizinin Karşılaştırılması. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2), 63-76.

Türkiye'de yayınlanan gazeteler listesi, Alıntılanma Tarihi: 04/11/2018 http://www.wikiwand.com/tr/T%C3%BCrkiye%27de_yay%C4%B1nlanan_gazeteler_listesi

Van Dijk, T.A. (1988). News Analysis Case Studies of International and National News in the Press. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates Publishers, Hillsdale.

Van Dijk, T.A. (2000). Ideology and Discourse, A Multidisciplinary Introduction. Universitat Oberta de Catalunya.

Habertürk Gazetesi, www.haberturk.com

Güneş Gazetesi, http://gunes.com/

Milliyet Gazetesi, http://www.milliyet.com.tr/

Sabah Gazetesi, http://www.sabah.com.tr/

Türkiye Gazetesi, http://www.turkiyegazetesi.com.tr/

Yeni Şafak Gazetesi, http://www.yenisafak.com/

Kaynak Göster