Postmodern dönemde farklılığın kutsanması ve toplumun parçacıllaştırılması: “Öteki” ve “ötekileştirme”

Aynı ‘kimlik’ gibi; farklılık, çeşitlilik ve parçalanma da, postmodern sözcük dağarcığı içindeki, çekici çağrışımlar yüklenen anahtar sözcüklerdir. Postmodern dönemde kimlik olgusunda yapısal bir dönüşümün gözlemlendiği, tikel ve marjinal kimliklere doğru bir eğilimin oluştuğu söylenebilir. Postmodern söylem, öznelerin evrensel ortak kimliklerinin artık mümkün olmadığını ileri sürmekte; toplumsal aktörler kimliklerini evrensel değerler üzerinden değil, tikellikleri üzerinden inşa etmektedir. Ne var ki postmodernizmin, evrenselci modernite karşısında, hoşgörü ve toleransın hâkim olduğu çokkültürlü toplumsal yaşam vaadi, aslında kendi içinde bölünmeyi, kutuplaşmayı ve eskisine nazaran çok daha şiddetli bir şekilde “biz” ve “öteki” ayrımını getirmiştir. Böylece, postmodernizm sözüm ona marjinalleştirilmiş kimliklere ses verme kisvesi altında, zaten dengesiz iktidar ilişkilerinin hâkim olduğu dünyada, bu farklı sesleri (kadınların, etnik ve ırksal azınlıkların, sömürgeleştirilmiş halkların, vb. seslerini) güçten yoksun kılmıştır. Kapitalizme değil, onun modernist ideolojisine karşı olan postmodernizmin, modernizmin ortaya çıkardığı evrensel kimlikler üzerindeki parçacıllaştırıcı etkisi ve bu etki altında kalan kimliklerin farklılıklar / tikellikler ekseninde yeniden inşası çalışmanın temel tartışmasını oluşturmaktadır.

Blessing the difference in the postmodern age and the fragmentation of the society: “Other” and “otherisation”

Just like the ‘identity’; difference, diversity and fragmentation are the keywords in the postmodern vocabulary loaded with attractive connotations. It can be said that a structural transformation at the identity phenomenon is observed, a tendency towards particular and marginal identities developed in the postmodern era. Postmodern discourse asserts that the universal common identity of the subjects is no more possible; the social actors construct their identities through not the universal values, but their particularity. However the multicultural social life commitment of the postmodernism against the universal modernity dominated by forbearance and tolerance indeed bring separation in itself, polarization and the distinction of “we” and “other” in a more rigorous manner compared to before. In this manner under the cover of giving voice to the marginalized identities, postmodernism bereaved of these different voices (the voices of women, ethnic and racial minorities, colonized communities, etc.) from the power in a world of unbalanced power relations. The fragmenting effect of postmodernism –which is opposed to the modernist ideology of the capitalism, but not the capitalism itself– on the universal identities constituted by modernism and the reconstruction of identities through differences/particularities under this effect is the main argument of the study.

Kaynakça

BAUMAN, Zygmunt (2003), Modernlik ve Müphemlik, İstanbul: Ayrıntı Yayınları

BAUMAN, Zygmunt (2005), “Farklılık İçinde Birlik”, Bireyselleşmiş Toplum, Z. Bauman, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, s. 106 - 122

BELEK, İlker (1999), “Postkapitalist” Paradigmalar, İstanbul: Sorun Yayınları

BERNASCONI, Robert (2007), Irk Kavramını Kim İcat Etti? Felsefi Düşüncede Irk ve Irkçılık, İstanbul: MetisYayınları

BHABHA, Homi K. (1996), “Culture’s In-Between”, Questions of Cultural Identity, Ed. Stuart Hall and Paul du Gay, London: Sage Publications, p. 53 - 60

BUCKINGHAM, David (2008), “Introducing Identity”, Youth, Identity, and Digital Media, Ed. David Buckingham, Cambridge: The MIT Press, p. 1 - 24

CONNOLLY, William E. (1995), Kimlik ve Farklılık: Siyasetin Açmazlarına Dair Demokratik Çözüm Önerileri, İstanbul: Ayrıntı Yayınları

CONNOR, Steven (2001), Postmodernist Kültür, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları

CULLER, Jonathan D. (2007), On Deconstruction: Theory and Criticism after Struc- turalism, New York: Cornell University Press

DERRIDA, Jacques (2001), Marx’ın Hayaletleri, İstanbul: Ayrıntı Yayınları

FOUCALT, Michel (1980), Power / Knowledge: Selected Interviews Other Writings 1972-1977, Ed. C. Gordon, Brighton: Harvester Press

GÜLALP, Haldun (2003), Kimlikler Siyaseti – Türkiye’de Siyasal İslamın Temelleri, İstanbul: Metis Yayınları

HALL, Stuart (1990), “Cultural Identity and Diaspora”, Identitiy (Community, Culture, Difference), Ed. Jonathan Rutherford, London: Lawrence & Wishart, p. 222 - 237

HALL, Stuart (1995), “Yeni Zamanların Anlamı”, Yeni Zamanlar: 1990’larda Politikanın Değişen Çehresi, Der. Stuart Hall - Martin Jacques, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, s. 105 - 124

HARVEY, David (2003), Postmodernliğin Durumu, İstanbul: Metis Yayınları

HOOKS, BELL (1996), Killing Rage: Ending Racism, New York: Holt Paperbacks

İNSEL, Ahmet (2003), “‘Tikelci Evrensellik’ Mümkün Mü?”, Evrensellik, Kimlik ve Özgürleşme, Ernesto Laclau, İstanbul: Birikim Yayınları, s. 7 - 14

KARADUMAN, Sibel (2010), “Modernizmden Postmodernizme Kimliğin Yapısal Dönüşümü”, KEYMAN, Journal of E.Yaşar Fuat (2000), University, Küreselleşme, 2010 17 (5), Devlet, s. 2886 Kimlik ‐ 2899 / Farklılık: Uluslararası İlişkiler Kuramını Yeniden Düşünmek, (Çev. Simten Coşar), İstanbul: Alfa Yayınları

KILIÇBAY, Mehmet Ali (2003), “Kimlikler Okyanusu”, Doğu-Batı, “Kimlikler”, Sayı: 23, Mayıs-Haziran-Temmuz 2003, Ankara: Doğu-Batı Yayınları, s. 155 - 159

KUMAR, Krishan (2004), Sanayi Sonrası Toplumdan Post-Modern Topluma Çağdaş Dünyanın Yeni Kuramları, İstanbul: Dost Kitabevi

LYOTARD, Jean François (2000), Postmodern Durum, Ankara: Vadi Yayınları

MALIK, Kenan (2001), “Irkın Aynası: Postmodernizm ve Farklılığın Kutsanması”, Marksizm ve Postmodern Gündem, Der. Ellen Meiksins Wood – John Bellamy Foster, Ankara: Ütopya Yayınevi, s. 102 - 128

MILES, Robert (1997), “Günümüz Avrupa’sındaki Irkçılığı Açıklarken”, Batı Cephe- sinde Irkçılık, Modernite ve Kimlik, Yayına Haz. Ali Rattansi – Sallie Westwood, İstanbul: Sarmal Yayınevi, s. 231 - 268

OSKAY, Ünsal (2001), “Dünyanın Küreselleşmesi ve Olası Kimliklerimiz”, “Yıkanmak İstemeyen Çocuklar” Olalım, Ünsal Oskay, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, s. 112 - 124

PIETSCH, Carl (2007), “Sınıf, Milliyetçilik ve Kimlik Politikaları”, Fark / Kimlik, Sınıf, Der. Hayriye Erbaş, Ankara: Eos Yayınevi, s. 335 - 346

SKOVER M. David and TESTY, Kellye Y. (2002), “LesBiGay Identity as Commodity”, California Law Review , Vol. 90, No. 1 (Jan., 2002), p. 223 - 255

SÖZEN, Edibe (1999), Demir Kafesten Plastiğe Kimliklerimiz, İstanbul: Birey Yayıncılık

STABILE, Carol A. (2001), “Postmodernizm, Feminizm ve Marx: Dipsiz Kuyudan Notlar”, Marksizm ve Postmodern Gündem, Der. Ellen Meiksins Wood – John Bellamy Foster, Ankara: Ütopya Yayınevi, s. 129 - 148

WAGNER, Peter (1996), Modernliğin Sosyolojisi - Özgürlük ve Cezalandırma, İstan- bul: Sarmal Yayınevi

WALLERSTEIN, Immanuel (2009), Liberalizmden Sonra, İstanbul: Metis Yayınları

WIEVIORKA, Michel (1997), “Avrupa’da Irkçılık: Birlik ve Farklılık”, Batı Cephesinde Irkçılık, Modernite ve Kimlik, Yayına Haz. Ali Rattansi – Sallie Westwood, İstanbul: Sarmal Yayınevi, s. 213 - 230

WOOD, Ellen Meiksins (2001), “Postmodern Gündem Nedir?”, Marksizm ve Postmodern Gündem, Der. Ellen Meiksins Wood – John Bellamy Foster, Ankara: Ütopya Yayınevi, s. 7 - 26

YOUNG, Robert J. C. (1990), White Mythologies: Writing History and the West, London: Routledge

ZARETSKY, Eli (1994), “Identity Theory, Identity Politics: Psychoanalysis, Marxism,Post-Structuralism”, Social Theory and the Politics of Identity, Ed. Craig Calhoun, Oxford:Blackwell, p. 198 - 215

Kaynak Göster