Sınai Mülkiyet Kanunu Uyarınca Özel Hukuk İlişkisi İçinde Olan Çalışanların Buluşları

Buluş, insanın düşünsel yeteneğinin bir sonucu- dur, dolayısıyla buluşun sahibi ancak gerçek kişiler olabilir. Tüzel kişilerin fikri bir faaliyet içerisinde bulunmaları mümkün olmadığından, tüzel kişiler buluş sahibi olamazlar. Çalışan buluşlarına ilişkin sistem bu prensibin istisnasını teşkil etmektedir. Bu istisnanın temelinde, bir yanda buluşa yaptığı yatırım, kurduğu organizasyon ve aldığı risklerle zemin oluşturan işverenin teşvik edilmesi, diğer yanda ise istihdam edilen buluşçunun emeğinin karşılıksız kalmasının ve işveren tarafından suiisti- mal edilmesinin önüne geçilmesi yatmaktadır.

Inventions of the Employees Who are Subject to Private Law Pursuant to the Industrial Property Law

Invention is an outcome of cognitive skills of human, so invention holder can be only natural persons. Employee inventions regulations consti- tute an exception of this principle that legal per- sons are not able to be invention holders cause they are not capable of intellectual activity. This exception is based on two arguments, there are one the one hand encouragement of employers which invest, found organizations and take risks; on the other hand prevention of abuse and re- ceiving a recompense for employee-inventor’s intellectual labour.

Kaynakça

Canbolat Talat, İşçi Buluşları, İstanbul, 2007.

Çataklar Eda, “Sınai Mülkiyet Kanunu İle Ça- lışanların Tasarımları ve Buluşları Üzerindeki Hak Sahipliği Sisteminde Yapılan Değişiklik- ler”, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu Sem- pozyumu, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ankara, 2017, s. 409 vd.

Davis Jennifer, Intellectual Property Law, 4. Ed., Oxford, 2012.

Güneş İlhami, “Türk Patent Hukuku Uygula- masında İşçi (Hizmet) Buluşları, Serbest Buluş Kavramı ve Karşılaştırmalı Hukuk”, FMR, C. 10, S. 2010/2, s. 13 vd.

Kar Bektaş, “İşçinin Düşünce Hürriyeti ve İşçi Buluşları”, Prof. Dr. Turhan Esener 3. Uluslara- rası İş Hukuku Kongresi, Nisan 2018 (Tebliğ metni basılmamıştır).

Ortan Ali Necip, İşçi Buluşları Hukuku (BK md. 336), İzmir, 1987.

Pınar Mustafa Anıl, “İşçi Buluşları Üzerinde İşçi İle İşverenin Hak ve Yükümlülükleri”, Türk Me- tal, S. 222, 2018, s. 85 vd.

Saraç Tahir, “Çalışanlar Tarafından Gerçekleş- tirilen Buluşlarda Patent Kime Verilecektir?”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İda- ri Bilimler Fakültesi, 2004, C. 9, S.2, s. 257 vd.

Şehirali Feyzan Hayal, Patent Hakkının Korun- ması, Ankara, 1968.

Tekinalp Ünal, Fikri Mülkiyet Hukuku, 5. Bs., İstanbul, 2012.

Tekinalp Ünal, “Sınai Mülkiyet Kanunu’nun Öne Çıkan Yenilikleri”, 6769 Sayılı Sınai Mül- kiyet Kanunu Sempozyumu, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ankara, 2017, s. 5 vd. (Anılış: Yenilikler).

Kaynak Göster