İş İlişkisinde Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı

Eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı, uluslararası belgelerde, mevzuatımızın çeşitli hükümlerinde ve nispeten yeni olan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu'nda düzenlenmektedir. Mutlak nitelik taşıyan "ayrımcılık yasağı" ile genel anlamda "eşit davranma yükümlülüğü" birbirinden ayırt edilmelidir. Ayrımcılık yasağı iş ilişkisinin kurulması dâhil her aşamada uyulması gereken bir esasken, eşitlik ilkesi, iş ilişkisinin devamı ve sona ermesinde değişik ölçülerde dikkate alınabilmektedir. Bu ilkelerin özellikle işe son verme bakımından daha yakından incelenmesine ihtiyaç vardır; zira bu aşamada farklı unsurların devreye girmesi sonucu daha nüanslı yaklaşılabileceği görülmektedir. Sonuçta, haklı ve geçerli nedenlere dayanarak yapılan fesihlerde, özellikle de toplu eylemlerde eşit işlem yükümlülüğüne ne ölçüde uymak gerektiği üzerinde durularak, bu konuda içtihadımızdaki bazı örneklerden hareket ederek, hukukî yaptırımlarıyla birlikte bir sentez ve değerlendirme yapılmaktadır.

The Principle of Equal Treatment and Non-Discrimination in Labour Relations

International conventions, as well as the Turkish legislation have brought provisions on equal treatment and non-discrimination, and in particular the recent Law on the Turkish Human Rights and Equality Institution. A distinction is to be made between the principles of “non-discrimination” and “equal treatment”. The prohibition of discrimination is to be complied at the beginning, duration and ending of employment; whereas equal treatment concerns relations during employment and in a certain measure the termination of employment. The duty of equal treatment has then to be examined more closely in cases of termination for just or valid causes, where some distinctions are to be made. The main issue is to define at which extent the employer has to comply with the principle of equal treatment when dismissals are due to just or valid causes, and especially for those having participated in a collective action. An assessment and synthesis of some recent court decisions and the legal consequences conclude this study.

Kaynakça

• ALPAGUT, Gülsevil: Yargıtay’ın İş Hukukuna İlişkin Kararlarının Değerlendirilmesi 2005, İş İlişkisinin Sona Ermesi ve Kıdem Tazminatı, Ankara 2007, s.75-121.

• ALPAGUT, Gülsevil: Toplu Eylem Hakkı ve Sınırları – Yargıtay’ın Konuya İlişkin Bir Kararının Düşündürdükleri, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. LXXIV, Özel Sayı, Prof.Dr. Fevzi Şahlanan’a Arma- ğan, C. II, İstanbul 2016, s.856-879.

• BAYSAL, Ulaş: İşverenin Eşit Davranma Borcu ve İş Sözleşmesinin Feshinde Uygulanması, Legal İHD, 2010, S. 25, s.60-99.

• CENTEL, Tankut: Metal Sektöründeki Son İş Bırakma Eylemleri Nedeniyle İşten Çı- karmalar, Sicil, S.39, Yıl 2016, s.9-16.

• ÇELİK, Nuri: İşçilerin İşten Çıkarılmalarında İhbar ve Kıdem Tazminatları Dışında İsteyebilecekleri Tazminatlara İlişkin Sorunlar, Legal İSGHD, 2007, S.14, s.485-496.

• ÇELİK, Nuri – CANİKLİOĞLU, Nurşen – CANBOLAT, Talat: İş Hukuku Dersleri, Yen. 29. Bası, İstanbul 2016.

• ÇİL, Şahin: Geçerli Nedene Dayanan Fesihte İşverenin Eşit Davranma Borcu, Legal YKİ, 2007, S.5, s.293-311.

• DEMİR, Fevzi: İş Hukuku ve Uygulaması, İzmir 2014.

• DOĞAN YENİSEY, Kübra: İşverenin Sözleş- menin Feshinde Eşit Davranma Borcuna İlişkin İki Yargıtay Kararının Düşündürdükleri, Sicil, Haziran 2006, S.2, s.60-65.

• DOĞAN YENİSEY, Kübra: İş Kanununda Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı, Çalışma ve Toplum, S.11, 2006/4, s.63-81.

• EKONOMİ, Münir: İş Hukuku, C.I, Ferdî İş Hukuku, 3. Bası, İstanbul 1984.

GÖZÜBÜYÜK, A. Şeref - GÖLCÜKLÜ, Feyyaz: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uygulaması, Gen. 9. Baskı, Ankara 2011.

• KAYA, Gözde: EU Age Discrimination in Light of EU’s Demographic Challenges and ECJ Case Law, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2015, C.17, S.1, s.79-117.

• MOLLAMAHMUTOĞLU, Hamdi - ASTARLI, Muhittin – BAYSAL, Ulaş: İş Hukuku, 6. Bası, Ankara 2014.

• ODAMAN, Serkan: Ayrımcılık Tazminatının Diğer Tazminatlarla Birlikte Mevcudiyeti, Legal İHD, 2010, S.25, s.32-40.

• ODYAKMAZ, Zehra - KESKİN, Bayram - DENİZ, Yusuf: 6701 Sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu Üzerinde Bir Değerlendirme, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi Yıl: 2016 Sayı: 7I

• SAVAŞ KUTSAL, Burcu: Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu Hükümleri Doğrultusunda İşyerinde Psikolojik Taciz, İş Hukukunda Yeni Yaklaşımlar, Ed. Kübra Doğan Yenisey – Seda Ergüneş Emrağ, İstanbul 2017, s.257-287.

• SUR, Melda: İş Hukuku, Toplu İlişkiler, Günc. 6. Bası, İstanbul 2016. • SÜZEK, Sarper: İş Hukuku, Yen. 12. Baskı, İstanbul 2016.

• TEZCAN, Durmuş – ERDEM, Mustafa Ruhan – SANCAKDAR, Oğuz: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Işığında Türkiye’nin İnsan Hakları Sorunu, Ankara 2004.

• TUNCAY, A. Can: İş Hukukunda Eşit Davranma İlkesi, İstanbul 1982.

• TUNÇOMAĞ, Kenan – CENTEL, Tankut: İş Hukukunun Esasları, 8. Baskı, İstanbul 2016.

• UŞAN, Fatih: İş Sözleşmesinin Feshinde İşverenin Eşit Davranma Borcu Var Mıdır?, Legal İSGHD, 2005, S.8, s.1623-1632.

• ÜNAL, Canan: Yaş Ayrımcılığı Yasağı Kapsamında İş Sözleşmesinin Sona Ermesinde Yaş ve Emekliliğin Değerlendirilmesi, İş Hukukunda Yeni Yaklaşımlar, s.312-377.

• YILDIZ, Gaye Burcu: İşverenin Eşit Davranma Borcu, III. Çalışma Yaşamı Kongresi, Çalışma Yaşamının Güncel Sorunları, Ankara 2010, s.287-381.

• YILDIZ, Gaye Burcu: İş Sözleşmesinin Feshinde Eşit İşlem Yapma Borcu ve Ayrımcı- lık Yasağı, Prof. Dr. Ali Güzel’e Armağan, I, İstanbul 2010, s.837-876.

Kaynak Göster