İş Hukukunda Zorunlu Arabuluculuk Müessesesinin Bugünü ve Geleceğine İlişkin Genel Bir Değerlendirme

Türk çalışma hayatına ilişkin düzenlemelerin kü- reselleşme ve gelişen teknoloji karşısında yetersiz kalması mevzuatta köklü değişikliklerin yapılmasını zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda, öncelikle 6100 sayı- lı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlüğe girmiş, istinaf yargı yolu siteme dahil edilmiştir. Akabinde yargılamanın yükünü hafifletmek amacıyla 6325 sa- yılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu yasalaşmıştır. Hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk uygulamalarının en çok işçi-işveren ilişkisinden kay- naklı uyuşmazlıklarda başarı sağlamış olması 1950 yılından bu yana uygulanmakta olan 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun yeterliliğini sorgulatmıştır. Tüm bu gelişmeler akabinde “Torba Yasa” niteli- ğindeki 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Yasanın “Dava Şartı Olarak Arabuluculuk” başlıklı 3. madde- sinde iş yargılamasında zorunlu arabuluculuk mü- essesesi ana hatlarıyla düzenlenmiştir. İş hukukunda zorunlu arabuluculuk müessesesi 01.01.2018 tarihi itibariyle iş yargılamasında uygulanmaya başlamıştır. Sistemin uygulanması ile birlikte Hukuk Uyuşmazlık- larında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin değiş- tirilmesi ve sistemde ortaya çıkan sorunlara çözümler içerir şekilde yeniden ele alınması gerekliliği doğmuş ve 02.06.2018 tarihinde 7036 sayılı Yasa ile uyumlu olan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği yürürlüğe girmiştir. Çalışmamızda iş hukukunda öngörülen zorunlu arabuluculuk müessesesinin bugünü ve geleceği üzerine bazı tespit ve önerilerimizin sunulması söz konusu olup, amacımız uygulamada ortaya çıkan sorunlar bakımından farklı bir bakış açısının ortaya konmasının sağlanmasıdır.

A General Evaluation On Present And Future Position Of Compulsory Mediation Arranged In Labour Law

With globalization and technological develop- ment, Turkish law and regulations have been inad- equate in practice and to make necessary changes in Turkish law and regulations especially in labour legislation has been needed. In this context, first, Civil Procedure Law numbered 6100 entered into force and first-degree appeals jurisdiction system has been accepted. Instantly with the aim to reduce the burden of the proceedings, Law on Mediation on Civil Disputes numbered 6325 was enacted and mediation on civil disputes has been included in our legal system as an alternative dispute resolution. Data that shows the successful results on the solutions of the disputes arising from the employ- ee-employer relationship in mediation practices has questioned the adequacy of the Labour Courts Law numbered 5521 which has been implemented since 1950. After all these developments Labour Courts Law numbered 7036 which is an omnibus bill entered into force by the publication on Official Gazette. In the third article of the Law entitled “Mediation as a Clause of Litigation”, the compulsory mediation in the labour proceedings has been arranged. The compulsory mediation in labour procedure law has started to be implemented on 01.01.2018. With the implementation of the system, it has become nec- essary to revise the Regulation on Mediation on Civ- il Disputes Law. In addition, regulation needed to be rearranged to include solutions to the problems that arise in the system. The Regulation on Media- tion on Civil Disputes Law that fits Law numbered 7036 entered into force on 02.06.2018. In our study, it will be presented some findings and recommendations on the present and future of the compulsory mediation envisaged in the labour law and our aim is to provide a different perspective on the problems that arise in practice.

Kaynakça

Akça, Çağatay: Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yollarından Arabuluculuk ve Uzlaştırma, Hu- kuk, s. 25-36, http://www.ankarabarosu.org. tr/siteler/ankarabarosu/hgdmakale/2009-1/9. pdf, 08.06.2018.

Canbolat, Talat: 6356 Sayılı Kanunda Barışçıl Çözüm Yolu Olarak Arabuluculuk, Çalışma ve Toplum 2013/4, S. 39, s.250-280.

Ekin, Ali/Topçu, K. Melis: İşçi Alacakları Açısından Gelir Vergisi ve Yasal Kesintiler, s.115-147, http://dergipark.gov.tr/download/article-fi- le/271164, 09.06.2018.

Güzel, Ali: İş Mahkemeleri Kanunu Tasarı Tas- lağı Hakkında Bazı Aykırı Düşünceler!, Çalışma ve Toplum, 2016/3, s. 1131-1146.

Karacabey, Kürşat: Zorunlu Arabuluculuğun Hukukun Temel İlkelerine Aykırılığı ve Uygula- nabilirliğine Dair Sorunlar, TBB Dergisi, 2016 /1, s. 457-490.

Kekeç, Elif Kısmet: Arabuluculuk Yoluyla Uyuş- mazlık Çözümünde Temel Aşamalar ve Taktik- ler, Ankara 2011.

Kuru, Baki: Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, İstanbul 2015.

Lokmanoğlu, Salim Yunus: İş Mahkemeleri Ka- nunu Işığında Arabuluculuk Kavramı, TAAD, Y: 9, S. 33, Ocak 2018, s. 863-885.

Manav, Eda: İş Mahkemelerinin İşleyişi ve Bi- reysel İş Uyuşmazlıklarının Alternatif Çözüm Yöntemleri, Çalışma ve Toplum, 2015/4, s.183- 220.

Odaman, Serkan: Arabuluculuk Tutanağına İcra Edilebilirlik Şerhi Verilmesine İlişkin Yar- gıtay Kararının Değerlendirilmesi, Prof. Dr. Şeref Ertaş’a Armağan, DEÜHFD, C. 19, Özel Sayı, 2017, III. Cilt, s. 1753-1766.Arabuluculuk Neden Tercih Edilmelidir?, KESİ- AD Dergisi, S.13, Mayıs 2018, s. 44, http://www. kesiad.org/13sayi.pdf, 07.06.2018.

Odaman, Serkan/Karaçöp, Eda: İş Mahkeme- leri Kanunu Tasarısı Taslağından Öngörülen Zorunlu Arabuluculuk Müessesesi, Sicil İşveren Dergisi, S.35, 2016, s. 51-67.

Oğuz, Özgür: Türk İş Hukuku’nda Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları, Mart 2016.

Özbay, İbrahim: Avukatlık Hukukunda Uzlaş- tırma ve Uzlaştırma Tutanağının İlam Niteliği, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C: VIII, S.3-4, 2004, s.317-418.

Özbek, Mustafa Serdar: Alternatif Uyuşmazlık Çözümü, Ankara 2009. Avrupa Birliğinde Alternatif Uyuşmazlık Çözümü, TBBD, S. 68, 2007, s. 265- 320. Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin Tahlili, http://www.arabulucu.com/arabuluculuk- hakkinda/arabuluculuk-asgari-ucret-tarifesi- nin-tahlili, 08.06.2018.

Özcan, Durmuş: İş Hukukunda İşçilik Alacakla- rı, Ankara 2016.

Özdemir, Olgu: Bireysel İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, S. 74, Prof. Dr. Fevzi Şah- lanan’a Armağan Özel Sayısı, İstanbul 2016, s. 601- 616.

Pekcanıtez, Hakan: Alternatif Uyuşmazlık Çö- zümleri, Hukuki Perspektifler Dergisi, 2005/5, s.12-16.

Subaşı, İbrahim: Toplu İş Hukukunda Arabulu- culuk, Ünal Tekinalp’e Armağan, C.II, İstanbul 2001, s.750 vd.

Şakar Yiğit, Ayşe: İş Güvencesi (İşe Başlatmama) Tazminatından Gelir Vergisi Kesintisi Yapılması Durumunda İşverenin Düzeltme Talep Etme Hakkı, Maliye Dergisi, S. 161,Temmuz -Aralık 2011, s. 133-147, https://dergiler.sgb.gov.tr/ca- lismalar/maliye_dergisi/yayinlar/md/161/008. pdf, 09.06.2018.

Şakar, Müjdat / Şakar Yiğit, Ayşe: İş Hukuku, Sosyal Güvenlik Hukuku ve Vergi Hukuku Açı- sından İşçiye Ödenecek Tazminatlar, İstanbul 2011.

Tanrıver, Süha: Hukuk Uyuşmazlıkları Bağla- mında Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları ve Özellikle Arabuluculuk, TBB Dergisi, S. 64, 2006, s.151-178. http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2006-64- 227.

Kaynak Göster