Türk Kültüründe İknanın Atasözleri Bağlamında İncelenmesi

İçinde yaşadığımız çağda demokrasi, insan hakları, özgürlükler, üretim ve bilgi iletişim teknolojilerinde yaşanan baş döndürücü gelişmelere bağlı olarak insanlar artık yaşam boyu hemen hemen her işini yapmada ve ihtiyaçlarını karşılamada çok fazla alternatifle karşılaşmakta ve tercih yapma durumunda kalmaktadır. Bundan dolayı ikna olgusunun insan hayatındaki yeri, önemi ve kullanıldığı alanlar gün geçtikçe artmaktadır. Bu bağlamda ele alınan çalışmanın amacı, Türk toplumunun ikna olgusuna verdiği önemi ve ikna ile ilgili vurgu yaptığı faktörleri ortaya koymaktır. İçerik analizi yöntemiyle yapılan bu çalışmadan elde edilen bulgular incelendiğinde; Türk toplumunun tutum değiştirme/oluşturma yöntemlerinden en çok “ikna etme” yöntemini benimsediği, ikna edecek kişide olması gereken özellikler ve iknayı kolaylaştıran faktörlerden en çok “etkili ve güzel konuĢ-lma” faktörüne önem verdiği ve iknayı zorlaltıran faktörlerden ise en çok “alıcının yapısal ve donanımsal eksiklikleri” faktörüne vurgu yaptığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışmanın sonunda bu sonuçlarla ilgili olarak gelecekte Türk toplumu üzerine ikna çalışması yapacak olan politikacılara, araştırmacılara, kısaca konuyla ilgilenen her kişiye veya kuruma bazı öneriler getirilmiştir.

Investigation of Persuasion in Turkish Culture in the Proverbs

Due to the remarkable developments in democracy, human rights, freedoms, production, and information communication technologies in our age, people now have many alternatives in doing almost every job and meeting their own needs throughout their life. Therefore, the place of persuasion in human life, its importance, and usage areas are increasing day by day. The aim of the study in this context is to reveal the importance Turkish society attaches to the phenomenon of persuasion and the factors emphasized on persuasion. When the findings obtained from the content analysis were examined, Turkish society mostly adopted the method of “persuasion” among the methods of changing/creating an attitude. They gave great importance to the “effective and good speech” factor in terms of the characteristics of the person who convince and the factors that facilitate the persuasion. They accepted the “receiver‟s structural and knowledge deficiencies” as the factor that makes persuasion difficult. At the end of this study, some suggestions were provided to politicians, researchers, and anyone or any institution interested in the studies on persuasion in Turkish society in the future.

Kaynakça

Aksan, D. (2007). Her yönüyle dil: Ana çizgileriyle dilbilim. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Aksoy, Ö. A. (2015). Atasözleri ve deyimler sözlüğü I-Atasözleri sözlüğü. İstanbul: İnkılap Yayınları.

Aktan, C. C. & Tutar, H. (2007). Bir sosyal sabit sermaye olarak kültür. Pazarlama ve İletişim Kültürü Dergisi, 6(20), 1-11.

Akyol, Z. (2019). Bir ikna teknolojisi olarak internet: E-ticaret sitelerindeki ikna dinamikleri üzerine bir inceleme. (Yayımlanmamış doktora tezi). Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Reklamcılık Anabilim Dalı, İzmir.

Altınörs, A. (2011). Platon ile Aristoteles‟in retorik anlayışlarının karşılaştırılması. EKEV Akademi Dergisi, 15(49), 81-92.

Anık, C. (1997). Siyasal motivasyon ve ikna. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim Dalı, Ankara.

Anık, C. (2000). Siyasal ikna. Ankara: Vadi Yayınları.

Aristoteles, (2015). Retorik. (Çev. Doğan, M.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Asna, M. A. (1968). Yönetim-halk ilişkileri. Amme İdaresi Dergisi, 1(3-4), 55-68.

Bahçecioğlu, E. H. (2021). Retoriğin temel unsurları olan ethos-pathos-logos perspektifinden ikna sanatının kullanılışı: Müge Anlı örneği. Aksaray İletişim Dergisi, 3(1), 16-42.

Balcı, ġ. (2006). Negatif siyasal reklamlarda ikna edici mesaj stratejisi olarak korku çekiciliği kullanımı. (Yayımlanmamış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim Dalı, Konya.

Balkan, K. (1992). Eski Önasya‟da Kut (veya Gut) halkının dili ile eski Türkçe arasındaki benzerlik. Erdem, 6(16), 1-64.

Başarır, M. (2017). Seçmenlerin oy verme davranışları ile liderlerin hitaplarında aradıkları ikna bileşenleri ve üslup çeşitleri arasındaki ilişki. İnif E-Dergi, 1(2), 218-233.

Bettinghaus, E. P. & Cody, M. J. (1987). Persuasive communications. New York: Holt, Rinehart and Winston Inc.

Bilgin, N. (1999). Sosyal psikolojide yöntem ve pratik çalışmalar. İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.

Bilgin, N. (2003). Sosyal psikoloji sözlüğü: Kavramlar, yaklaşımlar. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.

Brembeck, W. L. & Howell, W. S. (1952). Persuasion, a means of social influence. New York: Prentice Hall.

Brembeck, W. L. & Howell, W. S. (1976). Persuasion, a means of social influence (2. Baskı) New York: Prentice Hall.

Ceylan, F. (2020). Siyasal rıza bağlamında oy verme davranışları üzerine bir araştırma: Erzincan ili örneği. (Yayımlanmamış doktora tezi). Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı, Kayseri.

Christophe, M. & Renvoise, P. (2019). Beyindeki ikna kodu: Nöropazarlama ile bilimsel ikna stratejileri geliştirmek. İstanbul: Maltepe Üniversitesi Kitapları.

Çobanoğlu, Ö. (2004). Türk dünyası ortak atasözleri sözlüğü. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.

Demirtaş, H. A. (2004). Temel ikna teknikleri: Tutum oluşturma ve tutum değiştirme süreçlerindeki etkilerinin altında yatan nedenler üzerine bir derleme. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 19, 73-91.

Dilçin, D. (2000). Edebiyatımızda atasözleri (2. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Elden, M. & Bakır, U. (2010). Reklam çekicilikleri-cinsellik, mizah, korku. İstanbul: İletişim Yayınları.

Geray, H. (2017). İletişim alanından örneklerle toplumsal araştırmalarda nicel ve nitel yöntemlere giriş. Ankara: Ütopya Yayınları.

Gökalp, Z. (1997). Türkçülüğün esasları. İstanbul: İnkılap Kitabevi.

Güz, H. (1998). Reklamlarda ikna stratejileri. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim Dalı, Ankara.

Herkner, W. (2003). İçerik çözümlemesi. Murat S. Çebi (Der. ve Çev.), İletişim Araştırmalarında İçerik Çözümlemesi, içinde (ss. 124-176). Ankara: Alternatif Yayınları.

Hofstede, G. (1980). Culture’s consequences and international differences in work related values. London: Sage Publications.

Huseynli, B., Engizek, N. & Kurtuluş, S. (2018). Tüketicilerin fiyat taktiklerinin ikna kabiliyeti ile ilgili bilinç düzeyi ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Yıldız Social Science Review, 4(1), 65-78.

İplikçi, H. G. (2015). Reklamlarda tüketiciyi ikna etmek için kullanılan stratejiler ve reklam örnekleri. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 7(1), 65-77.

Jamieson, H. (1996). İletişim ve ikna. (Çev. Atabek, N. ve Dağtaş, B.), Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Eğitim Sağlık ve Bilimsel Araştırma Çalışmaları Yayınları.

Köknel, Ö. (1981). Cumhuriyet gençliği ve sorunları. İstanbul: Cem Yayınevi.

Kurudayıoğlu, M. & Yılmaz, E. (2014). How are we persuaded? Persuasive text and structure/Nasıl ikna ediliyoruz? İkna edici metin ve yapısı. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(1), 75-102.

Küçükkurt, M. (1987). Zihin davranış ilişkilerinde mesaj stratejisi. Düşünceler, 1(1), 43-50.

Lewis, B. (2011). Modern Türkiye’nin doğuşu (5. Baskı). (Çev. Turna, B. B.). Ankara: Arkadaş Yayınevi.

Milli Kütüphane Başkanlığı. (1971). Türk atasözsözleri I (Haz: Milli Kütüphane Genel Müdürlüğü). İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.

Montesquieu, C. (2004). Kanunların ruhu üzerine. (Çev. Baldaş, F.). İstanbul: Seç Yayın Dağıtım.

Odabaş, H., Odabaş, Y. & Polat, C. (2008). Üniversite öğrencilerinin okuma alışkanlığı: Ankara Üniversitesi örneği. Bilgi Dünyası, 9(2), 431-465.

O'Keefe, D. J. (1990). Persuasion: Theory of research. Newbury Park, CA: Sage Publications.

Okur, A., Süğümlü, Ü. & Göçen, G. (2013). İkna edici konuşma ve karşılaştırmalı bir araştırma (Avustralya ana dili öğretimi ders materyalleri ve Türkçe örneği). Turkish Studies, 8(8), 951-970.

Ortaş, Ġ. (2014). Türkiye ve dünyada kitap okuma değerlerinin karşılaştırması ve sosyal yaşamımıza etkileri. Türk Kütüphaneciliği, 28(3), 323-337.

Pala, Ġ. (1999). Ata sözleri. İstanbul: Deniz Yayınları.

Perloff, R. M. (2010). The dynamics of persuasion: Communication and attitudes in the 21st century (4th Edition). New York: Routledge Taylor & Francis

Raven, B. H. & Haley, R. W. (1982). Social influence and compliance of hospital nurses with infection control policies. R. J. Eiser (Ed.), Social Psychology and Behavioral Medicine içinde (ss. 413-438). New York: John Wiley & Sons.

Reardon, K. K. (1991). Persuasion in practice. London: Sage Publications.

Rousseau, J. J. (2012). Toplum sözleşmesi. (9. Basım). (Çev. Günyol, V.) İstanbul: Türkiyeİş Bankası Kültür Yayınları.

Tarakçı, H. N. (2019). İkna edici mesaj stratejisi olarak çekicilik ve kamu spotlarında kullanımı. (Yayımlanmamış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim Dalı, Konya.

Timisi, N. & Dursun, Ç. (2003). Medya ve deprem: 17 Ağustos 1999 depreminin medyada temsili. Ankara: RTÜK Eğitim Dairesi Başkanlığı Yayını.

Topçu, N. (2011). Yarınki Türkiye. İstanbul: Dergâh Yayınları.

Tortop, N. (1986). Halkla ilişkiler. Ankara: İlk-San Matbaası.

Tuna, D. (2016). Bir yazınsal yapıt ve çevirileri üzerinden propaganda, ikna ve rıza söylemlerini okumak. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 7, 87-106.

Tutar, H. (2014). Sosyal psikoloji: Kavramlar ve kuramlar. (2. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Tylor, E. B. (1985). Primitive culture and leadership. San Fransisco: Jossey-Bass.

Usal, A. & Kuşluvan, Z. (1999). Davranış bilimleri. İzmir: Barış Yayınları.

Üstündağ, L. & Akengin, G. (2020). TV reklamlarında kullanılan grafik tasarımların mesaj ve ikna kavramı üzerine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 38-65.

Yaşar Uğurlu, Ö. & Harbi, K. (2018). Girişimcilik olgusunun Türk atasözlerinde içerik analizi yöntemiyle incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(41), 128-146.

Yaşar, F. Ö. (2007). Bilgi toplumu bağlamında Türk atasözlerinde "eğitim" ve "bilgi" kavramları üzerine düşünceler. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(19), 146-158.

Yıldırım, D. (1989). Sözlü kültür ve folklor kavramları üzerine düşünceler. Millî Folklor, 1(3), 16-17.

Yiğitbaşı, K. G. (2012). İkna edici iletişim sürecinde siyasal mesaj tasarımı. (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Anabilim Dalı, İstanbul.

Yüksel, A. H. (2005). İkna ve konuşma. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.

Kaynak Göster

Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
  • ISSN: 1302-1796
  • Yayın Aralığı: Yılda 3 Sayı
  • Başlangıç: 1992

9.9b7.9b

Sayıdaki Diğer Makaleler

Yerel Yönetimlerde E-Belediye Uygulamaları: Büyükşehir Belediyeleri Üzerine Bir İçerik Analizi

Eren KARATAŞ, Ahmet TARHAN

Devrialemde Türkiye Cumhuriyeti Durağı: Emden Kruvazörünün İstanbul’a Gelişi

Evrim ŞENCAN GÜRTUNCA

Çocuk İstismarına İletişimsel Yaklaşım: Sınıf Öğretmenlerinin İletişimsel Deneyimleri ve Yeterlilikleri Üzerine Bir İnceleme

Metin EKEN

Sürdürülebilir Üniversitelerin Yönetişim-Strateji Çalışmaları ve İletişimi İçin Karşılaştırma Bazlı Bir Yaklaşım Önerisi

Esra BAYHANTOPÇU, Pınar Gökçin ÖZUYAR

Halkla İlişkilerde Kişisel Etki Modeli: Halkla İlişkiler Akademisyenlerinin Model Üzerine Değerlendirmeleri

Pınar GÜNER KOÇAK, Mustafa AKDAĞ

Covid-19 Pandemi Sürecinde İşletmelerin İnovasyon Kümesinin Pazarlama ve Yönetim Perspektifinden Değerlendirilmesi

V. Özlem AKGÜN, Mehmet Akif ÇİNİ

Türkiye’de Sosyal Güvenlik Harcamaları ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Eşbütünleşme Analizi ve Granger Nedensellik Testi

Selcan ÜNAL, Bilge AFŞAR

Sosyal Medya Haberciliğinde Etik: Instagram Hesapları Üzerine Bir İnceleme

Mustafa TEMEL, Burak SOMUNCU, Bünyamin GÜLTEKİN

Örgütsel Sıkılık-Esnekliğin Sosyal Kaytarma Algısı ve Yenilikçiliğe Olan Etkileri: Akademisyenler Üzerinde Bir Araştırma

Arzu UĞURLU KARA, Memduh BEGENİRBAŞ

Political Discourse in the Historical Context of the Relationship of Media and Politics: 31 March 2019 Local Elections

Abdulkadir GÖLCÜ, Harun DAĞ