Küresel Baskılar Karşısında Geçerli Bir Üstünlük Yönelimi Olarak Yabancı Sermaye ve Yabancı Sermayeye Yönelik Bakışın KOBİ'lerde Karşılaştırmalı Bir Analizi-I

Küresel rekabet ve küresel entegrasyon süreci pek çok ülkenin ekonomik kalkınma politikaları konusundaki paradigmalarında değişime yol açmıştır. Ülkelerin uluslar arası ekonomiye katılımı ve dünya ekonomisine açılımı, rekabet üstünlüğü geliştirecek işbirliği sistemlerine gidişi hızlandırırken, bu gelişimde en fazla odaklanılan olgu yabancı sermaye olmuştur. Türkiye'nin uluslararası platformlardaki avantajlanna rağmen, ülkeye çektiği yabancı sermayenin çok alt düzeylerde kaldığı da bir gerçektir. Halbuki Türkiye'nin dünyada büyük miktarlara ulaşan doğrudan yabancı yatırımlar açısından avantajlı konumunu değerlendirebilmesi, ülkenin geleneksel kalkınma engellerini de aşmasında yardımcı olacaktır. Bu makale, son yıllarda önemli gelişmeler gösteren illerde yapılan ampirik bir çalışma aracılığıyla, yabancı sermayenin büyük potansiyelinden yararlanma konusundaki engelleri iller bazında ortaya koymayı amaçlamıştır. Varılan sonuç, doğrudan yabancı sermaye yatırımları konusundaki çekinme ve çekincelerin büyük oranda yanlış anlama ve bilgi eksikliğinden kaynaklandığı yönündedir. Türkiye'nin ve Türkiye'deki KOBİ'lerin mevcut yapısal özelliklerinden kaynaklanan engelleri aşması durumunda, dünyadaki pek çok ülkenin yabancı sermayeden sağladığı yarardan ülkemizin de pay alması mümkün olacaktır.

The process of global competition and global integration has changed paradigms about economic development policies of many countries. As involvement of countries into the international economy and openness of their economies accelerate movement towards co-operation systems, which improves competitive advantage vis-a vis other countries, foreign capital has become the most important fact in this development. Despite Turkey's advantages in the international platforms, the level of foreign capital attracted to the country has been so low and unsatisfactory. Whereas, Turkey's success in using her advantages and attracting foreign investment can help Turkey to overcome her long¬standing development problems. The purpose of this article, based on empirical study is to reveal the obstacles in front of selected cities which have the desire to benefit from foreign capital. The result shows that refraining from, or being hesitant/apprehensive about direct foreign investment is due to misunderstanding and lack of information. If Turkey and SME (KOBI) can overcome obstacles that are caused by structural reasons, then it will be possible for Turkey to benefit from direct foreign investment.

___

Akman, V. (1999). Gelecek Yüzyılın Gündemi, istanbul, Rota Yayınlan.

Akdiş, M., Bayrak, S. (2000). 'Türkiye'de KOBİ'Ierin Genel Görünümü ve Finansal Krizlere Dayanıklılığı:5 îli Kapsayan Bir Araştırma", Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, Sayı:6

Aydın, N. Uluslararası Doğrudan Yatırımlar ve Ortak Girişimler, Anadolu Üniversitesi Yayınlan No: 1002, Eskişehir

Bhagwati, J. (1998). 'The Capital Myth", Foreign Affairs, Vol. 77, s. 1-10.

Bis (Bis Tekstil ve Hazır Giyim Dış Ticaret A.Ş.). (1993). Çok Ortaklı Dış Ticaret Şirketleri, İstanbul, Özdil Basımevi.

Capital, 2000, Aylık Ekonomi Dergisi, D.B.R. Yayıncılık, İstanbul.

Cillov, H. (2000). "Yabancı Sermaye Beklentide", İstanbul Ticaret, 8 Eylül 2000.

Cömert, F. (2000). "İstihdam Sorunu ve Yabancı Sermaye", Hazine Dergisi, Sayı: 13, s. 1-17.

İstanbul Sanayi Odası (1998). Şirketler İçin Sinerjik Bir İşbirliği Yolu: Ortak Girişimler, İstanbul Sanayi Odası Yayınlan.

Çelikkol, H. (1994). Globalleşme Sürecinde Finansal Amaçlı İşbirliği Stratejileri, Eskişehir, Anadolu Ünv. Sosyal Bilimler Ens. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi,

D.P.T. (2000). Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara, Sekizinci Beş yıllık Kalkınma Planı.

Drucker, P. F. (1996). Yeni Gerçekler, Çev. Birtane Kaynakçı, Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınlan.

Dünyada Yabancı Yatırımlar, (Çevrimiçi) www.yased.org.tr, 11. 03.2004.

Dünya Gazetesi, 12.02.2004.

Ekonomik Forum(1997). "Yabancı Sermaye İlk 500 Firma" Yıl:4, Sayı 10, Ekim 1997, s. 12-23.

Ekin, N. (1996). Küreselleşme ve Gümrük Birliği, İstanbul Ticaret Odası yayın No:32.

Esener Ö. (1997), Stratejik Ortaklıklar, İstanbul, Menkul Kıymetler Borsası Yayınlan.

Fırat, Ebru. Capital, Ocak 2004.

Friedman, T. (1999). Küreselleşmenin Geleceği: Lexus ve Zeytin Ağacı, Çev: E. Özsayar, İstanbul, Boyner Holding yayınlan.

Hazine Müsteşarlığı. (1996)., Yabancı Sermaye Raporu, Ankara.

Hazine Müsteşarlığı, (Çevrimiçi) http://www.hazine.gov.tr/stat/yabser/til5.htm, 02.04.2004

Gabriel, P. (1970). "Multinationals In The World" Harward Business Review, C. I, s. 4, s. 93-102.

Hazine Müsteşarlığı, Yabancı Sermaye Raporu, Ocak 2000.

Knoppers, A.T.(1970). "The Multinational Corporation in The Third World", Colombia Journal of World Business, C: V., S:4, s. 33-39.

Koechlin, T. (1995). 'The GlobaUzation of Invesment", Contemporary Economic Policy

Kurdoğlu, Ç. (1997). "Yabancı Sermaye ve Küreselleşme", Forum Dergisi, Yıl:4, Sayı: 10.

Macro Economy, (1997). "Yabancı Sermayenin Sağı Solu", Macro Economy Dergisi, No: 31, s. 54-58.

Macro Para (1997). "75 yabancı Şirket Türk Ortak Anyor", Macro Para Dergisi, Sayı: 157, s. 16-21.

Mccurry, P. (1995). "Brazil Opens to Foreing Capital", Euromoney, ffl. S. 121-129.

Müjde, A. M. (1999). 1999 Yılı Faaliyet Raporu, Çorum, Orta Anadolu ;hracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği yayınlan.

Oktay, M. (1997). Şirketler İçin Stratejik Bir İşbirliği Yolu: Ortak Girişimler, İstanbul Sanayi Odası Gümrük Birliği Danışma Ofisi Yaym No:6.

Oyan, 0.( 2000). "Özelleştirmenin Öteki Yüzü", Ekonomik Forum, Yıl: 7, S: 3, s. 10-13.

Özalp, İ. (1998). Çokuluslu İşletmeler: Uluslararası Yaklaşım, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınlan No: 111.

Paristo, A. (1995). Recent Trends in Employment in Transnational Corporations, Foreing Direct Investment, Trade and Employment, Paris, OECD Pub.

Sönmez, M. (1996). "1996'ya Girerken Yabancı Sermaye" Ekonomik Forum, Yıl:3, S. 2, s.10-21.

The World Bank. (1999). Global Development Finance-Analysis and Summary Tables.

THE ECONOMIST. (1997). "75 Yabancı Şirket Türk Ortak Anyor" s.157

Touraine, M. (1997). Altüst Olan Dünya: 21. Yüzyılın Jeopolitiği, Çev. Turhan İlgaz, Ankara, Ümit Yayıncılık.

Treuman, R. A. (1991). Global Problems Globalization and Predictability, World Futures Publications.

TÜGİAD, (1996). 2000'li Yıllara Doğru Türkiye'nin Önde Gelen Sorunlarına Yaklaşımlar, Yabancı Sermaye, İstanbul, Tügiad Yayınlan.

UNCTAD. (1993). Trade And Development Report, Geneva, UN Publications.

UNCTAD. (1999) World Investment Report: Foreign Direct Investment and Challenge of Development, New York, UN Publications.

UNCTAD. (2003) Dünya Yatırım Raporu.

Yıldırım Abdurrahman," Türkiye Sermaye Kaçırtma Alanı", Hürriyet, 19.03.2004.