Bir sürgün kahramanı Abdülahad Nuri Bey: Hayatı, eserleri ve Selçuklu-Beylikler tarihi üzerine çalışmaları

XIX. yüzyıl sonları ile XX. yüzyıl ilk çeyreğinde, Osmanlı ülkesindeki siyasî buhran döneminde adından sıkça söz ettiren Abdülahad Nuri Bey’in sürgünlerle dolu hayatı ve ortaya koyduğu ilmî, edebî eserleri üzerine şimdiye kadar bilimsel nitelikli yeterince çalışma yapılamamıştır. Bahsi geçen eksiklikten dolayı hazırlanan bu makalede, yıkılan Osmanlı Devletinin enkazı arasından yeni bir Türk devletinin ortaya çıkarıldığı günlerde Abdülahad Nuri Bey’in üstlenmiş olduğu rol ele alınmış; İstanbul ve Kastamonu’da bulunduğu yıllarda Türk tarih ve kültürü üzerine yaptığı çalışmalar değerlendirilmiştir.

A hero in exile, Abdulahad Nuri Bey: His life, works and his studies on the history of Seljuks and its Seigniories

Not enough scientific study on Abdulahad Nuri Bey, who was a well-known figure in the political crisis term in the Ottoman Empire at the end of the 19th century and in the 1st quarter of the 20th century, and his life in exile, scientific studies and literary works has been carried out so far. In this article, which was prepared because of the abovementioned insufficiency in the studies, the role Abdulahad Nuri Bey undertook during the term when a new Turkish State emerged from the wreckage of the Ottoman Empire and his studies on the Turkish History and Culture when he stayed in Istanbul and Kastamonu were studied.

Kaynakça

Abdülahad Nuri: Türkiye Seyr-i Sefain Tarihçesi, Ahmed İhsan Matbaası, İstanbul,1926.

“Abdülahad Nuri” Md. Türk Dili Edebiyatı Ansiklopedisi, Dergah Yayınları, (İstanbul) 1977, C.I, s.17.

Atuğ, Percihan: Doğu Dergisinin İçerik İncelemesi, G.Ü. Kastamonu Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü Lisans Tezi, Kastamonu,1997.

Bal, İdris- Mustafa ÇUFALI: Dünden Bugüne Türk Ermeni İlişkileri, Nobel Yayınları, 2003.

Bayrak, Mehmet: “Kürd Düğünü”, Tarih ve Toplum 37/218, Şubat,2002.

Birinci, Ali: “Kitapçılık Tarihimizden Bir İsim: Kaspar Efendi”, Kebikeç, Sayı:1 (1995), s.27-34.

Birinci, Ali: “Tahsin Nahit Uygur (1899-1992) ve Kastamonu Matbuatı”, Müteferrika Kitabiyat Dergisi, Sayı: 7 (Güz,1995), s.15-20.

BOA. (Başbakanlık Osmanlı Arşivi) Dahiliye Emniyet (DH. EUM. EMN.), Nr.29/11.

BOA. Dahiliye Mektubî (DH. MKT.), Nr. 518/36.; Nr. 689/30.; Nr. 744/56.; Nr. 1291/73.; Nr.2847/101.

BOA. Dahiliye Muhaberat-ı Umumiye (DH. MUİ.), Nr. 2/-2/ 43.

BOA. Dahiliye Şifre (DH. ŞRF.), Nr.62/223.

BOA. İradeler Taltifat (İ. TAL.), Nr.12/ 1310/C-118.; Nr.504/1333/ZA-056.

BOA. İradeler Dahiliye (İ. DH.), Nr.1480/1328/S-47.; Nr.1494/1330/N-11.

BOA. İradeler Dosya (İ. DUİT), Nr.55/24.

BOA. İradeler Hususî (İ. HUS.), Nr.138/ 1323/Z-16.

BOA. Meclis-i Vükela Mazbataları (MV.), Nr.220/264.

BOA. Yıldız Adliye ve Mezahip Nezareti Maruzatı (Y. PRK. AZN.), Nr. 12/64.

BOA. Yıldız Hususî Maruzat (Y. A. HUS.), Nr. 337/58.

BOA. Yıldız Sadaret (Y. PRK. A.), Nr. 9/50.

BCA. (Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi.), Belge No: 28.1.1., Fon Kodu: 272.0.0.71.; Belge No: 73.1.10, Fon Kodu: 272.0.0.14.

Dadrian, Vahakn N.: “The naim-Andonian Documents on The World War I Destruction of Ottoman Armenians: The Anatomy of a Genocide”, International Journal of Middle East Studies, Vol.18, No. 3 (Aug.,1986), p.311-360.

Demircioğlu, Aziz: 100 Yıllık Kastamonu Basını (1873-1973), Doğrusöz Matbaası, Kastamonu, 1973.

Demircioğlu, Aziz: 100 Yıllık Kastamonu Basınında Kim Kimdir, Doğrusöz Matbaası, Kastamonu, 1980.

Demircioğlu, Aziz: Kastamonu'da Basılan Eserler (1869-1928), Doğrusöz Matbaası, Kastamonu, 1987.

Doğu (15 Günlük Mecmua), Sayı: 1-8, ( 1 Ocak 1338/1922- 15 Nisan 1338/1922).

Duman, Halûk Harun: Balkanlara Veda: Basın ve Edebiyatta Balkan Savaşı, Duyap, 2005.

Köksal, M. Fatih: Klasik Türk Şiiri Araştırmaları, Akçağ Yay., Ankara, 2005.

Nur, Rıza- A. Nezih Galitekin: Cemiyet-i Hafiye (Gizli Örgüt), İşaret Yayınları, İstanbul,1995.

Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı’ya Armağan, TTK, Ankara,1988.

Orel, Şinasi: Ermenilerce Talat Paşa’ya Atfedilen Telgrafların Gerçek Yüzü, TTK, Ankara,1983.

Özmen, Osman: Doğu Dergisi (1922), Bibliyografya Çalışması, Kastamonu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Lisans Tezi, Kastamonu, 2007.

Peker, Nureddin: 1918-1923 İstiklal Savaşı’nın Vesika ve Resimleri, İnönü, Sakarya, Dumlupınar Zaferlerini Sağlayan İnebolu ve Kastamonu Havalisi, Gün Basımevi, İstanbul,1955.

Shamsey, John: “80 Years Too Late: The International Criminal Court And The 20th Century’s First Genocide” J. Transnational Law&Policy, Vol. 11:2 (Sipring 2002).

Şahin, Mustafa: “Abdülahad Nuri Bey’in Anısına”, Müteferrika Kitabiyat Dergisi, Sayı: 27, (Güz 2004-2), s.126-135.

Tengirşek, Yusuf Kemal: Vatan Hizmetinde, Bahar Matbaası, İstanbul,1967.

Turan, Osman: Selçuklular ve İslâmiyet, Boğaziçi Yay., İstanbul,1993.

Uygur, Tahsin Nahit: “Kastamonu Vilâyet Matbaasında Basılan Eserler”, Müteferrika Kitabiyat Dergisi, Sayı: 31 Yaz (2007/1), s.3-36.

Ülkütaşır, M. Şakir: Büyük Türk Dilcisi Kâşgarlı Mahmut: Hayatı, Şahsiyeti, Divanü Lügat’i, Cumhuriyet Matbaası, İstanbul,1946.

Yakupoğlu, Cevdet: Kuzeybatı Anadolu’nun Sosyo-Ekonomik Tarihi- XIII-XV. Yüzyıllar, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara, 2007.

http://gezginsahaf.com/mezat3.htm

http://www.ttk.gov.tr

Kaynak Göster