Yıkım ve Yeniden Yapım Maliyetlerini Etkileyen Faktörlerin Bina Maliyet Oranı Açısından Önemi

Günümüzde eski yapıların enerji tüketimlerinin çok yüksek olduğu, bu nedenle kentsel dönüşüm vb. gibi projelerle özellikle gelişmiş ülkelerde bu tür yapıların yıkılarak yerlerine yenilenemeyen kaynakları daha az tüketen, çevre dostu ve yeşil binaların yapıldığı görülmektedir. Binaların yıkılarak yeniden yapılması konusunu gündeme taşıyan bir diğer konu ise deprem riskidir. Türkiye gibi deprem riski yüksek olan ülkelerde, riskli binaların güçlendirilmesi veya yıkılıp yeniden yapılması giderek yaygınlaşmakta ve inşaat sektörüne ivme kazandırmaktadır. Bir bina ile ilgili güçlendirme veya yıkıp yeniden yapma kararının verilebilmesi için, bu inşaat faaliyetlerine ilişkin maliyet bilgisinin proje öncesinde tahmin edilmesi gerekmektedir. Ancak her binanın kendine has özellikleri olması, maliyetlerin tespitinde bir genelleme yapılmasını zorlaştırabilmektedir. Literatürde inşaat sektörüne ilişkin teknik konularla ilgili oldukça fazla çalışma bulunurken, özellikle maliyetler konusunda az sayıda çalışmaya rastlanması, bu alanda bir boşluk olduğunu göstermektedir. Bu araştırmanın amacı, deprem açısından riskli veya eski bir binanın yıkılarak yeniden yapılmasına ilişkin maliyetlerin neler olduğunun incelenmesi, bu maliyetleri etkileyen faktörlerin tespit edilmesi ve bu faktörlerin bina maliyet oranına (güçlendirme maliyeti/(yıkım maliyeti+yeniden yapım maliyeti)) etkisinin ölçülmesidir. Araştırma verileri anket yoluyla elde edilen 385 inşaat mühendisinin görüşlerinden elde edilmiştir. Veri analizi, açıklayıcı faktör analizi ve regresyon analizi yöntemleri ile gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda bir binanın bina statiği, önem katsayısı, zemin tipi ve bulunduğu bölgenin deprem sınıfı gibi deprem özelliklerinin, maliyetler üzerinde diğer faktörlere nazaran daha fazla etkili olduğu tespit edilmiştir.

Importance of the Factors Affecting Demolition and Rebuilding Costs on Building Cost Rate

Nowadays, since energy consumption of the old buildings is very high, especially in developed countries, environmentally friendly and green buildings which consume less renewable resources have been constructed instead of them by building demolition and reconstruction with the urbal renewal projects. Another issue that concerns the demolition and reconstruction of buildings is earthquake risk. In countries with high risk of earthquakes such as Turkey, reinforcement or demolition of risky buildings is becoming increasingly widespread and accelerates the construction sector. In order to be able to make a decision on reinforcement or demolishing a building, the cost information for these construction activities needs to be estimated at the beginning of the project. However, the fact that each building has its own characteristics makes it difficult to generalize the costs. While there are a lot of studies in the literature on the technical issues related to the construction sector, to see only a few studies on costs of construction activities such as demolition and reconstruction shows that there is a gap in this field of study. The objective of this study is to investigate what is the demolition or rebuilding costs of an old or risky building in terms of earthquake, to determine the factors that affect these costs, and to measure the effect of these factors on the building cost ratio (reinforcement cost / (demolition cost+rebuilding cost)). The data were obtained from the opinions of 385 civil engineers collected through questionnaires. Explanatory factor analysis and regression analysis methods were used in data analysis. As a result of the analyzes, it has been determined that factors related the earthquake characteristics of a building such as static load of the building, building importance coefficient, type of soil and seismic zone of the region where the building is located are more effective on costs than the other factors.

Kaynakça

Emsley, M. W., Lowe, D. J., Duff, A. R., Harding, A. ve Hickson, A. (2002). Data modelling and the application of a neural network approach to the prediction of total construction costs. Construction Management & Economics, 20(6), 465-472. Erdik, M. (2001). Report on 1999 Kocaeli and Duzce (Turkey) Earthquakes. Casciati, F. ve Magonette, G. (Ed.). Structural Control for Civil and Infrastructure Engineering içinde (ss.149-186). Singapore: World Scientific.

Erdik, M. (2005). İstanbul Deprem Senaryoları. 3. İstanbul ve Deprem Sempozyumu Bildiriler Kitabı. (ss.53-57). İstanbul: Maya Basın Yayın. URL:http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/3949.pdf. (20.10.2016).

Eroğlu, A. (2010). Çok Değişkenli İstatistik Tekniklerin Varsayımları. Kalaycı, Ş. (Ed.). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, 5. Baskı içinde. (ss.205-234). Ankara: Asil.

Flyvbjerg, B., Holm, M. S. ve Buhl, S. (2002). Underestimating Costs in Public Works Projects: Error or Lie?. Journal of the American planning association, 68(3), 279-295.

Kaynak Göster

APA Yılmaz, Z , Çankaya, F , Karakaya, A . (2017). Yıkım ve Yeniden Yapım Maliyetlerini Etkileyen Faktörlerin Bina Maliyet Oranı Açısından Önemi . Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi , 7 (2) , 395-412 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/odusobiad/issue/30252/327165