Örme Yüzeylerin Keçeleştirilmesi ile Oluşturulan Hacimli Etkilerin Sanat Nesnesinden Sanatsal Giysi Formlarına Dönüşümü

İnsanoğlunun varoluşu ile birlikte ihtiyaçlar doğrultusunda ortaya çıkan tekstil, geçmişten günümüze günlük yaşamın bir parçası olarak varlığını sürdürmüştür. Tekstil sanatı içinde önemli bir yere sahip olan keçecilik ve örmeciliğin farklı uygarlıklarda farklı şekillerde oluşturulduğu bilinmektedir. Tarihsel süreç içinde fonksiyonel nesneler olarak kullanılan keçe ve örme ürünlerin, geleneksel üretimine devam edilmekle birlikte, endüstriyel üretim yöntemleri ile modern tasarım anlayışının biçimlendirdiği, tasarım nesnelerinin şekillendirilmesinde de kullanıldığı görülmektedir. Günümüzde farklı yüzey arayışları sonucunda tekstil tekniklerinin kullanımına rastlanmakla birlikte, özellikle örme ve keçe tekniğinin sanat alanlarında farklı bir ifade aracı olarak yer aldığı görülmektedir. Araştırmanın amacı, yünün keçeleşme potansiyelini farklı örme teknikleri ile birleştirerek hacimli yüzey etkili sanat nesnesi ve sanatsal giysi oluşturma aşamasını ortaya koymaktır. İki farklı teknik arasında ilişki kurmanın yeni yollarının bulunmasının amaçlandığı çalışmada; tasarım disiplinleri arasında bir diyalog kurulması ve sanat nesnesi ile sanatsal giysi tasarım değişkenlerinin birbiri ile ilişkileri, beden ve boşluk aralığında incelenmektedir. Araştırmada yün malzeme ile geliştirilen yüzey arayışları örme ve keçe teknikleri ile sınırlandırılmış olup, örgü terimi sadece el örgüsünü ifade etmektedir. Yün malzemenin sanat nesnesine dönüşmesindeki potansiyeli, örme ve keçe tekniği ile birleşerek çalışmaların yüzeylerinde yenilikçi, değişken, hacimsel alternatifler oluşturmuştur. Keçeleşme özelliği ile birlikte giysi üretim yöntemleri dışında yeni biçimlendirme olanaklarının sunulduğu çalışmada, betimsel tarama yönteminden yararlanılarak alan yazın taraması yapılmış, oluşturulan sanatsal nesne ve sanatsal giysi uygulama süreçlerinde ise eylem (uygulamaya dayalı) araştırması yöntemi kullanılmıştır. Yünü, çok yönlü doğal elyaf olarak yeni bir ışık altında inceleyen araştırmadan edinilen sonuca göre; yünün yapağıdan, sanat nesnesine ve modaya kadar kalıcı bir trend olmaya devam etmekte olduğu, üstün performanslı özellikleri ile yün ve örme endüstrisinin sadece moderniteye ve ticari başarıya uyum sağlamasının ötesinde tasarım ve sanat alanlarında yün malzemenin ve potansiyelinin farkına varıldığı anlaşılmaktadır.

Transformation of Voluminous Effects Created by Felting Knitted Surfaces from Art Objects to Artistic Clothing Forms

Textile, which emerged with the history of humankind in line with the needs, has maintained its existence and has come down to us as an integral part of daily life. It is known that felting and knitting, which have a significant place in textile art, have been created in different styles in different civilizations. Although the traditional production of felt and knitted products, which have been used as functional objects in the past, continues, it is also encountered that they are used in shaping design objects formed by the modern design approach as industrial production. Today, although the use of textile techniques is encountered as a result of searching different surfaces, it is seen that especially knitting and felting techniques take place as a different means of expression in the fields of art. The aim of the research is to combine the natural and sustainable features of wool with different knitting techniques, to reveal the planking potential and the stage of creating voluminous surface-effect artistic objects and artistic clothing. In the research aiming to find new ways of establishing a relationship between two different techniques, establishing a dialogue between design disciplines and the relationships between the art object and artistic clothing design variables have been examined between the body and the space. In the research, the pursuit of surfaces developed with wool material is limited to knitting and felting techniques, and the term knitting refers only to hand-knitting. The potential of the wool material to transform into an art object, combined with the knitting and felting technique, has created innovative, variable, and volumetric alternatives on the surfaces of the works. In the study, in which new shaping opportunity other than clothing production methods are presented with the felting, a literature review was made by using the descriptive survey model, and action (based on application) research method was carried out in the application processes of the created artistic object and artistic clothing. According to result of research which analyzes the wool under brand new light as versatile natural fiber, it has made sense that wool continues that to be permanent trend from wool web to art object and fashion and potential of wool material realized in field of art and design which adopts to beyond of modernity and commercial success and the wool and knitting industry with outstanding performance specifications.

Kaynakça

Acar, S. (2010). Yünlü Giysi Tasarımında Bölgesel Keçeleştirme Yöntem ve Uygulamaları. (Yayınlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İzmir.

Albers, A. (2000). Selected Writings on Design. Middletown: Wesleyan University Press.

Arantes, L. M. (2020). Unraveling Knitting: Form Creation, Relationality, and the Temporality of Materials. The Journal of American Folklore, 133(528), 193–204. Erişim adresi: https://doi.org/10.5406/jamerfolk.133.528.0193

Bahriyeli, B. ve Özkendirci, B. (2009). Tekstil Teknolojisi Ders Notları, İstanbul.

Barber, E. J. W. (1991). Prehistoric Textiles. The Development of Cloth in the Neolithic and Bronze Ages with Special Reference to the Aegean, U.S.A: Princeton University Press.

Bayburtlu, I. (2015). Giyilebilir Sanatta Örme ve Dokuma Yapıların Estetik Yeri. (Yayımlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi). Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, İstanbul. Bayburtlu, I. (2020). Tasarım ve Sanat Sınırında Heykelsi Örme Giysiler. Sanat ve Estetik Dergisi, 3(4), Haziran, 66-88. doı:10.29228/usved.43623

Benth, Ellen. (2016). Shape and Surface: The challenges and advantages of 3D techniques in innovative fashion, knitwear and product design, Erişim adresi: file:///C:/Users/pc/Downloads/Shape_and_Surface_The_challenges_and_advantages_of%20(1).pdf

Benth, Ellen, (2016). Shape and Surface: The challenges and advantages of 3D techniques in innovative fashion, knitwear and product design, 48th Conference of the International Federation of Knitting Technologists (IFKT), IOP Conf. Series: Materials Science and Engineering 141 doi:10.1088/1757-899X/141/1/012016

Erim, U, Ö. (2019). Sanatsal Bir İfade Aracı Olarak Tekstil. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 8(54), 263-273. doı: 10.7816/idil-08-54-18

Harris, J. (2004). 5000 Years of Textiles: Published by the British Museum.

Kahn, S. (2018). Zero Waste Fashion Design, History of The Scrap Fabric, Erişim Adresi: https://textileartscenter.com/feature/zero-waste-fashion-design, Erişim Tarihi: 25.01.2022

Koşar, T. (2017). Çağdaş Sanat Disiplinleri Arası Etkileşimlerde Lif Sanatı. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 6(35), 2035-2059. Doı: 10.7816/idil-06-35-09

Marks, A. (2017). This Felt Artist Turns Fabric into Organic, Alien Creations, Erişim Adresi: https://www.vice.com/en/article/mgpmvy/marjolein-dallinga-felt-artist-organic-sculptures, Erişim Tarihi: 25.01.2022

Oskay, N. (2019). Örme Giysi Tasarımında Postmodern Sanata Yönelik Eğilimler. Akademik İncelemeler Dergisi, 14 (2) 277-298. Erişim adresi: https://doi.org/10.17550/akademikincelemeler.522471

Semper, G. (2011). The Four Elements of Architecture and Other Writings. Cambridge: Cambridge University Press.

Tavman, M. B. ve Oskay, N. (2012). Örmenin Sanattaki Yeri. Tekstil Sanatı- Tasarımı Sempozyumu, (199-216). İstanbul.

Tokatlı, A, Ü. ve Erzurumlu, Ö. (2016). Tekstilde Yapı Oluşturma Yöntemlerinin Sanat Alanında İfade Aracı Olarak Kullanımı. Yıldız Journal Of Art And Design, 3 (2), 193-213.

Kaynak Göster

APA Gezicioğlu, F. Y. , Arabalı Koşar, S. T. & Beşen Yalçın, M. (2022). Örme Yüzeylerin Keçeleştirilmesi ile Oluşturulan Hacimli Etkilerin Sanat Nesnesinden Sanatsal Giysi Formlarına Dönüşümü . Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi , 12 (1) , 301-318 . DOI: 10.48146/odusobiad.1067421