Gediz Nehri Kıyısında Önemli Bir İlk Tunç Çağ Yerleşimi: Gerdekkayası

 Batı Anadolu'da tarih öncesi dönemleri kapsayan çok sayıda arkeolojik kazı ve araştırmalar yapılmıştır. Fakat Uşak İlinde,erken dönemler üzerine yapılmış fazla bir çalışma bulunmamaktadır. Uşak İlinin batısı Lidya sınırları içerisinde olduğuiçin bölgede pek çok tümülüs bulunmaktadır. Bunun sonucunda da Uşak’ta daha çok tümülüsler üzerine yapılançalışmaların varlığı dikkati çekmektedir. Bölgenin erken dönemleri az bilindiği için burada değerlendirilen Gerdekkayasıyerleşimi Gediz Nehri kıyısındaki jeopolitik konumu göz önüne alındığında bölge araştırmaları için önemlidir.Gerdekkayası höyüğü Uşak İlinin batısında, Gediz Nehri kıyısında Manisa’ya yakın bir bölgede yer almaktadır.Gerdekkayası’nda İlk Tunç Çağı, Lidya ve Roma dönemi yerleşimi olduğuna işaret eden seramikler bulunmaktadır. Doğalbir kayalık üzerinde kurulu olan bu yerleşim çevresini kontrol eden bir noktada yer almaktadır. Gerdekkayası’nda Lidyaseramiklerinin bulunması, Güre Bölgesindeki tümülüslerde ortaya çıkarılan çok sayıda Lidya eseri ile bölgede Kroisoshazinelerinin bulunması, Güre’ye yakın olan Gerdekkayası’nın Lidyalılar tarafından iskan edildiğine işaret etmektedir.Gerdekkayası İlk Tunç Çağı’nda Banaz-Uşak-Gediz Nehri güzergahından hareketle Batı Anadolu sahil kesimlerine veEge Denizi’ne ulaşan erken dönem yol güzergahı üzerindedir. Gerdekkayası’na en yakın İlk Tunç Çağı yerleşimi batıdayer alan Asartepe ve Hisar höyükleridir. Bu iki yerleşim Gediz kıyısında yer almaktadır ve Gerdekkayası’ndan geçerekilerleyen yol güzergahı buradan geçmektedir. Gerdekkayası Gediz Nehrini kontrol eden bir noktada olup, Güreçevresindeki Lidya tümülüslerine yakın bir bölgededir. Günümüz karayolu yerleşmenin kıyısından geçer. Yerleşmede İlkTunç Çağı’na (İTÇ I-II) tarihlenen çeşitli kaplara ait örnekler daha çok Manisa Akhisar yöresi kaplarına yakındır.Gerdekkayası yerleşmesinin Batı Anadolu İlk Tunç Çağı yerleşmeleri ile bağlantıları görülmektedir. Gerdekkayası İlkTunç Çağı seramik buluntuları Manisa ve Akhisar yöresine daha yakın görünmektedir.

A Significant Settlement in the Side of Gediz River: Gerdekkayası

Many archaeological excavations and researches were carried out in Western Anatolia covering prehistoric periods.However, there are not many studies on prehistoric periods in Uşak. Because the western part of Uşak Province lieswithin the boundaries of Lydia, there are many tumuli in the region. Due to the large number of illegal excavations in theregion, the presence of studies on tumuli is more noticeable. In addition to the tumuli, short excavations and investigationswere carried out in Selçikler in Sivaslı District. Apart from these studies, the surveys of James Mellaart and David H.French in Western Anatolia indicated the existence of some prehistoric settlements in Uşak. Considering the geopoliticalposition of the Gerdekkaya settlement along the Gediz River, it is important for the region to investigate because theprehistory of the region is little known.Gerdekkayası occupies in the side in region which ise near to Manisa of GedizRiver in the west of Uşak Province. The settlement belonging to Early Bronze Age, Lydia and Roman Period have seenin Gerdekkayası. This settlement is set on a natural rock is located at a point chacking its surroundings. The discoveryof the numerous Lydian artifacts revealed in the tumuli of the Güre region and the treasures of the Croesus in the regionindicate that the Gerdekkai near Güre were settled by the Lydians. The settlement is located on the road fromAfyonkarahisar-Banaz-Uşak. The nearest prehistoric settlement area to Gerdekkayası is the Asartepe and Hisar moundsin the west. These two settlements are located along the coast of Gediz and pass through Gerdekkaya, where the routegoes Gerdekkayası at a point which controls Gediz River is a near region to tumulus belonging to Lydia around Güre.The current highway passes through the edge of the settlement. The samples belonging to the various vessels dated tothe Early Bronze Age (EBA I-II) in the settlement are seen closer to the vessels of the Manisa Akhisar region. It is seenthat the Gerdekaya settlement has connections with the Western Anatolian Bronze Age settlements. The ceramic findingsof Gerdekkayası Early Bronze Age seem to closer to Manisa and Akhisar region.

Kaynakça

Dedeoğlu, F. , Konakçı, E. , ve Çarkı, M. (2014). Yukarı Menderes Havzası Dağlık Kesim Yüzey

Araştırması Projesi 2012 Yılı Çalışmaları, Araştırma Sonuçları Toplantısı, 31(2), 367-376.

Derin, Z. ve Öner, E. (1997). Ulucak Höyük Kazıları ve Paleo-Coğrafya Araştırmaları 1995, Kazı Sonuçları

Dörpfeld, W. (1902). Troja und Ilıon. Ergebnisse der Ausgrabungen in den Vorhistorischen und

Historischen Schichten von Ilıon 1870-1894, Athen.

Efe, T. ve Ay-Efe, D. Ş. M. (2001). Küllüoba: İç Kuzeybatı Anadolu’da Bir İlk Tunç Çağı Kenti; 1996-2000

Yılları Arasında Yapılan Kazı Çalışmalarının Genel Bir Değerlendirilmesi, Türkiye Bilimler Akademisi Dergisi, 4, 43-

Kaynak Göster

APA Oy, H . (2017). Gediz Nehri Kıyısında Önemli Bir İlk Tunç Çağ Yerleşimi: Gerdekkayası . Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi , 7 (1) , 35-44 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/odusobiad/issue/28361/301576