2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı Bağlamında 5, 6, 7 ve 8. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarındaki Söz Varlığına Yönelik Etkinliklerin Sözcük Öğretimi Açısından İncelenmesi

Öz ÖzetBu çalışmanın amacı, 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı bağlamında 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığına yönelik etkinliklerin sözcük öğretimi açısından incelenmesidir. Nitel nitelikli bu araştırmada MEB tarafından hazırlanan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları doküman incelemesi yöntemiyle incelenmiştir. Her sınıf düzeyindeki 32 metin ile birlikte toplam 128 metin ve bu metinlere bağlı 201 etkinlik araştırma materyalini oluşturmaktadır. Serbest okuma metinleri kapsam dışı tutulmuştur. Araştırmanın verileri, 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yer alan söz varlığına yönelik kazanımlar ve bu doğrultuda oluşturulan ders kitaplarındaki etkinliklerden elde edilmiştir. Araştırma verilerinin analizi, nitel veri analiz yöntemlerinden olan içerik analizi ile yapılmıştır. Ayrıca veriler Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı, Öğretim İlkeleri, Bloom Taksonomisi, Bilgi İşleme Kuramı ve Gardner’ın Çoklu Zekâ Kuramına dayanarak analiz edilmiştir. Bu araştırmada genel olarak sözcük öğretimine yönelik etkinliklerde bağlam temelli kelime öğretiminden yararlanıldığı, uygulamaların çoğunlukla birbirini tekrar eden nitelikte olduğu ve etkinliklerin genellikle bilgi ve kavrama düzeyinde olup üst düzey bilişsel becerilere hitap eden etkinliklerin yeterli düzeyde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Sözcükler: Türkçe öğretim programı, söz varlığı, sözcük öğretimi.AbstractThe aim of this study is to investigate the activities related to vocabulary teaching in the 5, 6, 7 and 8th grade Turkish textbooks in the context of the 2018 Turkish Language Teaching Program. In this qualitative research, 5, 6, 7 and 8th grade Turkish textbooks prepared by the Ministry of Education were examined with the document analysis method. A total of 128 texts with 32 texts for each class level and 201 activities based on these texts constitute the research material in this study. Free reading texts were excluded. The data of the study was obtained from the vocabulary gains in the 2018 Turkish Course Curriculum and the activities in the textbooks created in this direction. The analysis of the research data was done by content analysis which is one of the qualitative data analysis methods. Data were also analysed based on Piaget’s Cognitive Development Theory, Teaching Principles, Bloom’s Taxonomy, Information Processing Theory, and Gardner’s Multiple Intelligence Theory. In this research, it is concluded that Context-Based Vocabulary Teaching is mostly used in vocabulary teaching activities, the applications are mostly repetitive, the activities are generally at knowledge and comprehension level, and activities addressing high-level cognitive skills are not sufficient.Keywords: Turkish curriculum, vocabulary, vocabulary teaching.SummaryWord or words are basic elements that enable individuals to internalize all kinds of beings or ideas. Vocabulary is a broader concept that includes a whole of idioms, proverbs, stereotypes, dilemmas. According to Korkmaz (1992); The word is a language unit that consists of one or more syllable vocabularies, when it is used in the mind alone among the people who speak the same language, it establishes the relationship between abstract or concrete and abstract concepts that reflect the concrete or particular emotion and thought that corresponds to a particular concept. it can be said that the words are composed of sound unions that carry the meaning of the facts, events or objects. According to Güneş (2013) The purpose of the vocabulary instruction, the choice of the words to be taught or how to transfer the chosen words to the students varies according to the language teaching approaches. In some applications, words are handled as a goal and students are given word lists and students are asked to memorize them. Vocabulary refers to the accumulation stored in memory as a result of the individual’s learning life. The most effective way to increase this accumulation is Turkish lessons. In this course, with the enrichment of the vocabulary, the student is encouraged to use the language well and to develop the world of thought. Thus, enriching the vocabulary with education and reading activities is directly related to the effective use of language as well as supporting mental skills. This is because the role of vocabulary in reading, writing, listening and speaking has four roles. (Lüle Mert, 2013).The aim of this study is to investigate the activities related to the vocabulary in the 5, 6, 7 and 8th grade Turkish textbooks in the context of the 2018 Turkish Curriculum. The research shows the qualitative research feature. 5, 6, 7 and 8th grade Turkish textbooks were examined with document analysis method. It is aimed to gain basic language skills in Turkish education. However, some prerequisite learning is needed to gain these skills. One of them is the development of vocabulary. In the Turkish curriculum, it was emphasized that students’ vocabulary needs to be developed, but it was not mentioned which words to teach and which methods to use.It is considered that this study is important in terms of shedding light on the ways in which word activities in Turkish textbooks are taught in secondary schools in the context of the 2018 Turkish Language Teaching Program.The research shows the qualitative research feature. 5, 6, 7 and 8th grade Turkish textbooks were examined with “document analysis method. Document review; written visual material can be defined as the collection and examination. Written sources, books, journals, edicts, memoirs and articles. The important thing here is that the researcher knows what and why and why (Sönmez and Alacapınar, 2016: 108).The documents to be examined within the scope of the research, 5-8th. Turkish textbooks prepared by the Ministry of Education. A total of 128 texts with 32 texts per class level and 201 activity research material based on these texts constitute the research material. Free reading texts were excluded.The data of the study was obtained from the vocabulary gains in the 2018 Turkish Course Curriculum and the activities in the textbooks created in this direction. Activities are coded according to the page and activity numbers.As document analysis was chosen as a method in the research, the data were obtained as a result of documentary screening. Collecting data by examining existing records and documents is called documentary screening and this includes, for a specific purpose, finding, reading, taking notes and evaluating resources (Karasar, 2012).In the analysis of the data obtained from the study, content analysis technique was used from qualitative analysis techniques. The results were presented with visuals and interpreted. Content analysis is a systematic, renewable technique in which some words of a text are summarized with smaller content categories based on specific rules (Büyüköztürk et all., 2016). Data were also analysed based on Piaget’s Cognitive Development Theory, Teaching Principles, Bloom’s Taxonomy, Information Processing Theory, and Gardner’s Multiple Intelligence Theory.The research is similar to some studies conducted in the literature. Karatay (2007) showed that the enrichment of the vocabulary is closely related to the comprehension and expression skills and the tools and tools to be used in vocabulary teaching should be well designed. Özbay and Melanlıoğlu (2008) stated that the words intended to be taught to the students should be a certain number, or that the words to be taught to the students could not be gained in the full sense since the other word would be taught without teaching a full word. In addition to these, Lüle Mert (2013) stated that there are 18 acquisitions and 34 activities for teaching words in Turkish teaching program (2006) and she is stated that there are no activities that exemplify all of these gains in the study books examined. The mentioned researches are the researches conducted for the 2005 Turkish course curriculum. In this study, 2018 program was taken into consideration. In this research, it is concluded that methods such as context-based, association, word book, puzzle and mental image were mostly used in vocabulary teaching, the applications are mostly repetitive, the activities are generally at knowledge and comprehension level, and activities addressing high-level cognitive skills are not sufficient. In addition, concept teaching techniques such as concept map, concept caricature, structured grid can be utilized in word teaching activities. Although not very common, in some activities, in order to present concrete examples to students, the case study which aims to teach the subject through real life problems and drama method that emphasizes the creativity of the students are also included. Such activities will be very useful for vocabulary teaching. Because the use of different methods and techniques will primarily remove the class from the mediocrity, motivate students and contribute to the formation of an effective learning environment. On the other hand, it has been observed in this study that activities that exemplify all the gains have been included in the Turkish textbooks. However, the activities were not evenly distributed to the texts. 

Kaynakça

Aksan, D. (1980). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dilbilim 2, Ankara: TDK.

Arslan, M. (2007). Eğitimde yapılandırmacı yaklaşımlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 40 (1), s. 41-61.

Baş, B. (2010). Söz varlığının oluşumu ve gelişiminde çocuk edebiyatının rolü, TÜBAR, 27, s. 137-159.

Baş, G. (2011). Türkiye’de eğitim programlarında yapılandırmacılık: dün bugün yarın. Eğitişim Dergisi, 32. http://www.egitisim.gen.tr/tr/index.php/arsiv/sayi-31-40/sayi-32-ekim-2011/739-turkiye-de-egitim-programlarinda-yapilandirmacilik-dun-bugun-yarin e.t.19.06.2019.

Başaran, I. (2004). Etkili öğrenme ve çoklu zeka kuramı: bir inceleme. Ege Eğitim Dergisi, 5, s. 7-15.

Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K. vd. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. (20. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

Cemiloğlu, M. (2004). İlköğretim okullarında Türkçe öğretimi. Bursa: Alfa Akademi.

Duran, E., Bitir, T. (2017). Bağlam temelli kelime öğretim yönteminin kelime kazanımına etkisi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 4 (11), 70-94.

Günday, R. (2015). Yabancı dil öğretiminde yaklaşımlar yöntemler teknikler ve multimedya araç ve materyalleri. Ankara: Favori yayınları.

Gündoğdu, A. (2012). İlköğretim altıncı sınıf Türkçe dersi sözcük öğretimi etkinliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 1 (1), s. 201-217.

Güneş, F. (2013). Kelimelerin gücü ve zihinsel sözlük, Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (1), http://dergipark.org.tr/susbid/issue/17335/181025, e.t. 18.06.2018.İnce, G. H. (2006). Türkçede kelime öğretimi. Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.

Karadağ, E., Deniz, S. vd. (2008). Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımı: sınıf öğretmenleri görüşleri kapsamında bir araştırma. Eğitim Fakültesi Dergisi, 21 (2), s. 383-402.

Karadüz, A., Yıldırım, İ. (2014). Kelime hazinesinin geliştirilmesinde öğretmenlerin görüş ve uygulamaları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (2), s. 961-984.

Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. (24.baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Karatay, H. (2007). Kelime öğretimi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27 (1), s. 141-153.

Keklik, S. (2011). Türkçede on bir yaşına kadar çocuklara öğretilmesi gereken birleşim gücü yüksek ilk bin kelime. ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2 (4), s. 80-95.

Kemiksiz, Ö. (2014). Sezdirme Yöntemi. Firdevs Güneş (Ed.), Öğretim ilke ve yöntemleri içinde (s.183-186). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Kıran, Z. ve Kıran, A. (2010). Dilbilime Giriş. (3. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık

Kol, S. (2011). Erken çocuklukta bilişsel gelişim ve dil gelişimi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, s. 1-21.

Korkmaz, Z. (1992). Gramer terimleri sözlüğü, Ankara: TDK Yayınları.

Kurudayıoğlu, M. (2011). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin kelime hazinesi üzerine bir değerlendirme. Journal of New World Sciences Academy, 6 (2), s. 1308-1274.

Lüle, M. E. (2013). İlköğretim Türkçe programı ile Türkçe çalışma kitaplarındaki kazanım ve etkinliklerin sözcük öğretimi açısından değerlendirilmesi. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2 (5), s. 13-31.

MEB. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 5. sınıf Türkçe ders kitabı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.

MEB. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 6. sınıf Türkçe ders kitabı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.

MEB. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 7. sınıf Türkçe ders kitabı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.

MEB. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 8. sınıf Türkçe ders kitabı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.

MEB. (2018). Türkçe dersi öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.

Nurlu, M., Sarıca, A. (2014). İlköğretim Türkçe ders kitaplarındaki sözcük çalışmalarının yöntem-teknik ve Türkçe öğretimi kazanımları açısından incelenmesi. 21.Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4 (10), s. 19-37.

Okur, A., Dağtaş, A. (2014). Ortaokula yönelik kelime öğretimi çalışmaları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2 (4), s. 66-84.

Oral, G. (2018). Eğitim programlarını geliştirmede yapılandırmacı yaklaşıma göre yapılan çalışmaların incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6 (69), s. 280-293.

Özaslan, A. (2006). Kelime oyunları ile kelime dağarcığının geliştirilmesinin okuduğunu anlama düzeyine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Özbay, M. ve Melanlıoğlu D. (2008). Türkçe eğitiminde kelime hazinesinin önemi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (1), s. 30-45.

Şaşan, H. H. (2002). Yapılandırmacı öğrenme. Yaşadıkça Eğitim, 74-75, s. 49-52.

Sönmez, V., Alacapınar, F. G. (2016). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. (4. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.

Teyfur, E., Teyfur, M. (2012). Yapılandırmacı öğretim programına yönelik öğretmen ve yönetici görüşlerinin değerlendirilmesi (İzmir il örneği). Eğitim Bilimleri Dergisi, 3 (2), s. 66-81.

Torusdağ, G., Aydın, İ. (2018). Metindilbilim ve örnek metin çözümlemeleri. (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

Tosunoğlu, M. (2002). Kelime servetinin eğitim öğretimdeki yeri ve önemi. https://dhgm.meb.gov.tr e.t. 20.06.2019.Tuncel, G. (2012). Anlam çözümleme tablolarının sosyal bilgiler öğretmen adaylarının ölçme değerlendirme sürecinde kullanımı. Marmara Coğrafya Dergisi, 25, s. 127-136.

Yılmaz, S. (2005). Bilgi işleme modeline dayalı bir dersin Fen Bilgisi öğretmen adaylarının manyetizma konusundaki başarılarına etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, s. 236-243.

Yılmaz, T., Doğan, Y. (2014). 7. Sınıf öğrencilerinin anlamını bilmedikleri kelimeler ve Türkçe ders kitaplarındaki kelime çalışmaları bağlamında kelime öğretimi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25), s. 279-295.

Kaynak Göster

APA Aydın, İ , Aydın, G . (2020). 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı Bağlamında 5, 6, 7 ve 8. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarındaki Söz Varlığına Yönelik Etkinliklerin Sözcük Öğretimi Açısından İncelenmesi . Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi , 10 (1) , 1-23 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/odusobiad/issue/53307/644607