Matematiğin Kökenlerini Muhasebede Aramak

İnsanoğlunun matematiği neden geliştirdiğine ilişkin farklı görüşler bulunmaktadır. Bunlardan ilki, matematiğin, ekonomik etkinliğin artması dolayısıyla geliştirilmek zorunda kaldığını savunmaktadır. Bir diğer görüş matematiğin insanoğlunun entelektüel tutkusunun bir sonucu olarak geliştirildiğini söylemektedir. Bir başka görüş ise dini inanışlar ve astronomik merak dolayısıyla matematiğin geliştirildiğini iddia etmektedir. Bu araştırmanın amacı, matematiğin gelişiminde muhasebe yapma ihtiyacının etkisi olup olmadığını ve bu etkinin hangi boyutta olabileceğini ortaya koymaktır. Bu amaçla tarihsel kanıtlardan yararlanılmaya çalışılmıştır. Ekonomik aktivitelerin gelişimi, ilk muhasebe uygulamaları ve matematiksel işlemlere ait ilk kayıtların içeriği, tarihsel bir analizle ele alınmaya çalışılmıştır. Tarım devrimi sonucu çeşitlenerek genişleyen ekonomi ve sosyal yaşam kayıt tutma ihtiyacı yaratmıştır. M.Ö. sekizinci milenyumda, -ki henüz matematiksel gelişimden söz edilemez- kilden yapılmış farklı şekillerde küçük nesnelerle bir çeşit muhasebe kayıt sistemi geliştirilmiştir. Soyut düşüncenin önemli aşamalarından biri olan bu buluş, matematiksel gelişime giden yolda önemli bir dönemeç oluşturmuştur. İlk matematiksel işlemler ekonomik nitelikte problemlerle ilgilidir. İlk yazılı metinler büyük oranda muhasebe uygulamalarına dönüktür. Dolayısıyla muhasebe ihtiyacının, matematiğin gelişiminde önemli bir etkisi olduğu düşünmek son derece olasıdır.

Seeking the Origins of Mathematics in Accounting

There are different opinions about why human beings developed mathematics. The first of these argues that mathematics had to be developed due to the increase in economic efficiency. Another approach says that mathematics was developed as a result of the intellectual passion of human beings. Another view claimes also that mathematics was developed due to religious beliefs and astronomical curiosity. The purpose of this study is to reveal whether the need for accounting has an effect on the development of mathematics and dimension of this effect. By this purpose, historical evidence has been utilized. The development of economic activities, the first accounting practices and the content of the first records of mathematical operations have been tried to be handled with a historical analysis. The economy and social life that diversified and expanded as a result of the agricultural revolution created the need for record keeping. In the eighth millennium B.C. -which is not yet a mathematical development- a kind of accounting recording system was developed via small objects in different shapes made of clay. This invention, which is one of the important stages of abstract thinking, has created an important turning point on the way to mathematical development. The first mathematical operations were on problems of an economic nature. The first written texts are mostly for the accounting practices. Therefore, it is seen that is a very possible to think that the need for accounting has a significant impact on the development of mathematics.

Kaynakça

Akrep, M.Y. (2017). Sümer ekonomisinde tapınak faktörü. Mavi Atlas, 5(2), 458-473.

Auerswald, P. E. (2017). The code economy: a forty-thousand year history.Oxford University Press

Babington. (2017). A brief history of accounting: Where did it start? https://babington.co.uk/blog/accounting/brief-history-of-accounting/

Barbier, E. B. (2015). Nature and wealth: overcoming environmental scarcity and inequality. New York: Palgrave Macmillan

Bell, M. (2019). History of accounting from ancient times to today. https://www.thoughtco.com/history-of- accounting-1991228

Bell, M. (2020). An A-to-Z history of mathematics.https://www.thoughtco.com/history-of-mathematics- 1992130

Blois, L. ve Spek, R. J. (2008). An introduction to the ancient world.Taylor & Francis Group

Boll, M. (2003). Matematik tarihi. (B. Gözkan, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları

Boyer, C. B. ve Merzbach, U. C. (2011). A history of mathematics. (3. Basım). John Wiley & Sons.

Carmona, S. ve Ezzamel, M. (2005). "Accounting and forms of accountability in ancient civilizations: Mesopotamia and ancient Egypt. Working Papers Economia 05-21, Instituto de Empresa, Area of Economic Environment.

Carmona, S. ve Ezzamel, M. (2007), Accounting and accountability in ancient civilizations: Mesopotamia and ancient Egypt, Accounting, Auditing & Accountability Journal, 20(2), 177-209. https://doi.org/10.1108/09513570710740993

Cajori, F. (2014). A history of mathematics.New York: The Macmillan Company

Charpin, D. (2010). Writing, law, and kingship in old babylonian mesopotamia. ProQuest Ebook Central https://ebookcentral.proquest.com

Clayton, E. (t.y.). Where did writing begin? British Library. 02.01.2021 tarihinde ahttps://www.bl.uk/history-of- writing/articles/where-did-writing-begin# adresinden erişilmiştir.

Cooke, R. L. (2005). The history of mathematics: a brief course. (2. Basım). John Wiley & Sons.

Çığ, M. İ. (2020). Sümer’de işçi sınıfının durumu.https://bilimveutopya.com.tr/sumerde-isci-sinifinin-durumu adresinden erişilmiştir.

Edzard, D. O. (2003). Sumerian Grammar. BRILL, ProQuest Ebook Central, http://ebookcentral.proquest.com/lib/canakkale/detail.action?docID=253677.

Evans, B. (2014). The development of mathematics throughout the centuries: a brief history in a cultural context. John Wiley & Sons.

Ezzamel, M. (2012). Accounting and Order. Taylor & Francis Group, ProQuest Ebook Central, http://ebookcentral.proquest.com/lib/canakkale/detail.action?docID=1101336.

Göker, L. (1989). Matematik tarihi. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları

Harari, Y. N. (2015). Hayvanlardan tanrılara sapiens. (40. Baskı). İstanbul: Kolektif Kitap

İnan, A. (1992). Eski Mısır tarih ve medeniyeti. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi

Keister, O. R. (1963). Commercial record-keeping in ancient Mesopotamia. The Accounting Review, 38(2), 371-376

Kline, M. (1990). Mathematical thought from ancient to modern times. New York: Oxford University Press

Maillet, J. (1989). Başlangıçtan 18. Yüzyıla ekonomi tarihi. (E. Tokdemir ve M. Bolak, Çev.) İstanbul Teknik Üniversitesi Kütüphanesi

Mattessich, R. (2000). The beginning of accounting and accounting thought: Accounting practice in the Middle East (8000 B.C to 2000 B.C.) and accounting thought in India (300 B.C. and the Middle Ages). New York: Routledge

Mendires, B. (2010). Mezopotamya kavimlerinde sosyal ve ekonomik hayat (Sumer, Babil ve Asur). Y. Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, http://kaynakca.hacettepe.edu.tr/eser/3095311/mezopotamya-kavimlerinde-sosyal- ve-ekonomik-hayat-sumer-babil-ve-asur adresinden erişilmiştir.

O'Connor, J. J. ve Robertson, E. F. (2000). An overview of Egyptian mathematics.https://mathshistory.st- andrews.ac.uk/HistTopics/Egyptian_mathematics/ adresinden erişilmiştir.

Storyof mathematics. . (t.y.) Prehistoric Mathematics. https://www.storyofmathematics.com/prehistoric.html adresinden erişilmiştir.

Sarton, G. (1936). Matematik tarihi üzerine bir inceleme, (M. D. Gökdoğan, Çev.) Dört Öge, 4, 141-164.

Seabright, P. (2010). The company of strangers : a natural history of economic life. New Jersey: Princeton University Press

Shaw, I. (2004). Ancient Egypt: A very short ıntroduction. New York: Oxford Universty Press

Smith, R. L. (2008). Premodern trade in world history. Taylor & Francis Group

Spier, F. (2015). Big history and the future of humanity. John Wiley & Sons.

Stiebing Jr., W. H. ve Helft, S. N. (2017). Ancient near eastern history and culture. Milton: Taylor & Francis Group.

Struik, D.J. (2002). Kısa matematik tarihi.(Y. Silier, Çev.). İstanbul: Doruk Yayıncılık

Story of Mathematics. . (t.y.) Sumerian/Babylonian Mathematics https://www.storyofmathematics.com/sumerian.html

Şeker, S. ve Şeker, F. (2018). Soyut hesaplamanın ortaya çıkışında muhasebenin etkisi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20 (Özel Sayı), ös790- ös809

Tez, Z. (2008). Matematiğin kültürel tarihi. İstanbul: Doruk Yayımcılık

Türker-Küyel, M. (1996). Ord. Prof. Dr. Aydın Sayılı’nın Mısırlılarda ve Mezopotamyalılarda matematik, astronomi ve tıp adlı eserinin muhtasarı. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını

Kaynak Göster

APA Gül, H . (2021). Matematiğin Kökenlerini Muhasebede Aramak . OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi , 17 (37) , 4450-4472 . DOI: 10.26466/opus.885195