İş Dünyasinda Eleştirel Düşünme Eğilimi: Çalışanlar ve Yöneticiler Üzerine Karma Yöntem Araştırması

Araştırmanın amacı, yöneticilerin ve beyaz yakalı çalışanların eleştirel düşünme eğilimlerini açıkla-mak ve eleştirel düşüncelerini etkileyebilecek faktörleri ve olası etkilerini anlamaktır. Araştırma, nicel ve nitel verilerin toplandığı karma yöntem desenlerinden keşfedici ardışık desene göre tasarlanmıştır. Nicel veriler Kaliforniya Eleştirel Düşenme Eğilimi Ölçeği ile nitel veriler ise yarı-yapılandırılmış görüşme soruları ile elde edilmiştir. Araştırmaya, İstanbul'da farklı sektörlerde çalışan toplam 220 yönetici ve beyaz yakalı çalışandan katılmış ve nicel veriler SPSS24 programı ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin toplandığı çalışma grubu ise 15 yönetici ve beyaz yakalıdan oluşmuştur, verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Nicel verilerin bulguları, yöneticiler (174,14 puan) ile beyaz yakalı çalışanların (173,13 puan) orta eleştirel düşünme eğilimine sahip olduklarını ve iki grup arasında anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Ancak, nitel bulgular, iki grubun eleştirel düşünme bakış açıları arasında farklılıklar olduğunu, yöneticilerin, çalışanların eleştirel düşünme eğilimlerine temkinli yaklaştığını, hatta bunu bir tehdit ve saygısızlık olarak algıladıklarını, çalışanların eleştirel düşünme eğilimlerinden dolayı iş kaybetme kaygısı yaşadıklarını ve kendilerini değersiz hissettiklerini göstermiştir. Bulgular ışığında, eleştirel düşünme eğilimlerinin iyileştirilmesi kapsamında eğitimciler ve uygulayıcılar için önerilerde bulunulmuştur.

Critical Thinking Dispositions in Business World: Mixed Method on Employees and Managers

The aim of the study is to explain the Critical Thinking Dispositions (CTD) of managers and white-collar employees and to understand the factors that may affect their critical thinking and their possible effects. The research was designed according to the mixed method exploratory sequential design, where both quantitative and qualitative data are collected. Quantitative data were obtained with the Califor-nia Critical Thinking Disposition Scale and qualitative data were obtained with semi-structured inter-view questions. A total of 220 managers and white-collar employees working in Istanbul participated in the study and the quantitative data were analyzed with the SPSS24 program. The working group in which qualitative data was collected consisted of 15 managers and white collar, content analysis was used in the analysis of the data. The findings showed that managers (174.14 points) and white-collar employees (173.13 points) had moderate CTD and there was no significant difference between the two groups. However, qualitative findings showed that there were differences between the two groups, managers were cautious about employees' CTD, they even perceived this as a threat and disrespect, employees have anxiety about loosing their jobs and felt themselves unworthy due to their CTD. In the light of the findings, suggestions were made for educators and practitioners to improve their CTD.

Kaynakça

Adeyemi, S. (2012). Developing critical thinking skills in students: A mandate for higher education in Nigeria. Journal of Educational Research, 1(2), 155-161.

Akar, C. (2017). 1. sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin çok kültürlülük değerlerini yordama düzeyi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 741 – 762.

Aral, H. (2005). Devlet ve özel ortaöğretim okullarında öğretim gören öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri. Unpublished master’s thesis. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazıg, Turkey.

Bal, M. (2011). Okul öncesi öğretmenlerinin problem çözme becerileri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Unpublished master’s thesis, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu, Turkey.

Balcı, F. (2015). Yönetici hemşirlerin eleştirel düşünme eğilimi ve bir araştırma. Unpublished master’s thesis. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Istanbul, Turkey.

Beeken, J E. (1997). The relationship between critical thinking and self-concept in staff nurses and the influence of these characteristics on nursing practice. Journal of Nursing Staff Management, 13(5), 272 – 278.

Büyüköztürk, Ş. (2005). Anket geliştirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 133-151.

Chance, P. (1986). Thinking in the classroom: A survey of programs. New York: Teachers College, Columbia University.

Creswell, J. W. (2009). Mapping the field of mixed methods research. Journal of Mixed Methods Research, 3(1), 95 – 108.

Creswell, J.W. and Clark, V.L.P. (2007). Designing and conducting mixed methods research. Thousand Oaks, Calif: SAGE Publications.

Çarıkçı, İ. H. and Günay, Ö. (2018). Eleştirel düşünme becerileri ile kariyer uyum yetenekleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemer Dergisi, 11(7), 427 – 440.

Dewey, J. (1991). How we think. Buffalo, N.Y: Prometheurs Books.

Dirimeşe E. (2006). Hemşirelerin ve öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi. Unpublished master’s thesis, Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir, Turkey.

Doğanay, A., Akbulut, M. and Erden, Ş. (2007). Üniversite öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerinin değerlendirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 52(8), 511 – 546.

Duff, M. C., Kurczek, J., Rubin, R., Cohen, N. J., and Tranel, D. (2013). Hippocampal amnesia disrupts creative thinking. Journal of Hippocampus, 23(12), 1143 – 1149.

Facione, P. A. (1990). ‘Critical thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instruction. In The Delphi Report. (p. 11).California Academic Press, Millbrae, California,

Fisher, R. (2005). Teaching children to think. 2nd ed., Nelson Thornes Ltd., Cheltenham, UK, p. 65 – 68.

Gibbons, J. and Gray, M. (2004). Critical thinking as integral to social work practice. Journal of Teaching in Social Work, 24(2), 19-38.

Gloudemans, H., Schalk, R. and Reynaert, W. (2013). The relationship between critical thinking skills and self- efficacy in mental health nursing: Nurse education today. in press.

Halpern, D F. (1996). Thought and knowledge: An introduction to critical thinking. Lawrence Erlbaum: New Jersey, USA, p. 77.

Howenstein, M. A., Bilodeau, K., Brogna, M. J., and Good, G. (1996). Factors associated with critical thinking among nurses. Journal of Continuing Education in Nursing, 27(3), 100 – 103.

Hunter, D. (2009). A practical guide to critical thinking: Deciding what to do and believe. 2nd ed., John Wiley & Sons, New Jersey, USA.

Ip, W., Lee, D., Lee, I., Chau, J., Wootton, Y. and Chang, A. (2000). Dispositions toward critical thinking: A study of Chinese undergraduate nursing students. Journal of Advanced Nursing 32(12), 84 – 90.

Kallet, M. (2014). Think smarter: Critical thinking to improve problem-solving and decision-making skills. 1 st ed. Hoboken, New Jersey: Wiley. pp.3 – 8.

Kaya, H. (1997). Üniversite ögrencilerinde elestirel akıl yürütme gücü. Unpublished doctoral dissertation, İstanbul Üniversitesi, Saglık Bilimleri Enstitüsü, Istanbul, Turkey.

Kürüm, D. (2002). Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme gücü. Master’s Thesis, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir, Turkey.

Ocansey, R T A, Chepyator-Thomson, J R and Kutame, M A. (1992). Promoting critical thinking in student teaching practice. Journal of Physical Education, Recreation and Dance, 63(6), 66 – 69.

Krathwohl, D. (2004). Methods of educational and social science research. Waveland Press, Inc., Long Grove, IL.

Naktiyok, A and Çiçek, M. (2014). Stratejik düşünmenin bir öncüsü olarak eleştirel düşünme: Yöneticiler üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 28(2), 173-174.

Özcan, A O. (2000). Algıdan yoruma yaratıcı düşünme. Avcıol Press, İstanbul, Turkey.

Paul, R W., Elder, L and Bartell, T. (1997). California teacher preparation for instruction in critical thinking. California Commission on Teacher Credentialing, California, USA.

Paul, R., Binker, A. J. A., Martin, D., Vetrano, C., and Kreklau, H. (1989). Critical thinking handbook: 6th-9th grades. Rohnert Park, CA: Center for Critical Thinking and Moral Critique.

Rudinow, J and Barry, V E. (2008). Invitation to critical thinking. 6th ed., Thompson Wadsword, USA.

Scheffer, B and Rubenfeld, G. (2000). A consensus statement on critical thinking in nursing. Journal of Nursing Education, 39(8), 12-18.

Scriven, M and Fisher, A. (1997). Critical thinking: Its definition and assessment. Edge press, Centre for Research in Critical Thinking, United Kingdom.

Sherman, J S. (2009). The correlation between critical thinking: Emotional intelligenge, and conflict management modes of financial services managers. Doctoral Dissertation in Curriculum and Instruction, University of Phoenix.

Stenstad, G. (2006) Transformations: Thinking after Heidegger. University of Wisconsin Press, Wisconsin, USA.

Watkins, T. (2004).Think. The New Zealand Journal of Human Resource Management. 51(6), 43 – 44.

Jezard, A. (2018). The 3 key skill sets for the workers of 2030. Weforum. https://www.weforum.org/agenda/2018/06/the-3-skill-sets-workers-need-to-develop-between-now- and-2030/ accessed on 24 August 2019.

Yaşar, O and Sundu, M. (2017). Kaotik ortamlar için karar verme model önerisi: Doğal karar verme. Paper presented at the 25th Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi. 25-27 May 2017, Ankara, Turkey.

Yeşiltaş, M., Akdağ, G., Çeken, H. and Gürlek, M. (2014) Kariyer uyum yetenekleri turizm sektörüne bağlılığı etkiler mi? lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilere yönelik bir uygulama. Paper presented at the 15th Ulusal Turizm Kongresi. 13-16 November 2014.

Kaynak Göster

APA Işık, B , Yaşar, O . (2021). Critical Thinking Dispositions in Business World: Mixed Method on Employees and Managers . OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi , 17 (35) , 1644-1673 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/opus/issue/60422/830064