KARŞILIKLARIN TÜRKİYE MUHASEBE/FİNANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI KAPSAMINDA ŞİRKETLERDE KULLANIMI

İşletme içindeki ve dışındaki paydaşların işletme hakkında doğru karar verebilmeleri için çeşitli bilgilere ihtiyaçları vardır. Bu bilgilerden en önemlisi ise finansal raporlardır. Finansal raporlar hazırlanırken ve sunulurken genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri, mevzuat hükümleri ile muhasebe/finansal raporlama standartları esas alınmaktadır. Bu araçlar ile raporların gerçeğe uygun, güvenilir ve şeffaf hale gelmesi amaçlanmaktadır. Finansal raporlardaki bilgiler çoğunlukla gerçekleşen, bazı durumlarda ise tahmine dayalı veriler dikkate alınarak oluşturulmaktadır. Tahmine dayalı veriler, genel olarak işletme yönetimi tarafından karşılıkların hesaplanmasında kullanılmaktadır. İşletme yönetiminin aldıkları kararlar sonucunda ortaya çıkan karşılıklar, finansal raporların hazırlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada öncelikle karşılıklar, Türkiye Muhasebe/Finansal Standartları çerçevesinde ele alınmıştır. Daha sonra ise TMS 37 Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar ve TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar standartları kapsamında ele alınan karşılıklar konusunun BİST 30 endeksinde yer alan şirketlerin finansal tablolarında ne şekilde ve hangi tutarda yer aldığı, yıllar itibariyle karşılık oranları ve sektörlere göre dağılımı araştırılarak karşılıkların kullanım düzeyinin tespit edilmesi hedeflenmiştir.

THE USE OF PROVISIONS IN COMPANIES UNDER THE TURKISH ACCOUNTING/FINANCIAL REPORTING STANDARDS

Internal and external stakeholders need a variety of knowledge to make the right decision about the companies. The most important of these are financial reports. When preparing and presenting financial reports, generally accepted accounting principles, legislation provisions and accounting/financial reporting standards are used. With these tools, it is aimed to provide a fair, reliable and transparent presentation of the reports. The information in the financial reports takes the facts which are mostly realized into account, in some cases based on the estimation. Estimation based data are generally used by the business management to calculate the provisions. Provisions have a significant role in the preparation of financial reports. In this study, first, provisions are reviewed in Turkish Accounting Standards framework. Then, by examining in which way and what amount the provision items that taken in the scope of TAS 37 Provisions, Contingent Liabilities and Contingent Assets and TAS 19 Employee Benefits are disclosed in financial statements of companies quoted to BIST 30 index, provision ratios by years, and distribution by sectors, it is aimed to determine the usage level of provisions.

Kaynakça

Aerts, W. ve W. Peter. (2013). Global Financial Accounting and Reporting: Principles and Analysis. Hampshire: Cengage Learning.

Akbulut, A. (2015). Karşılaştırmalı TMS/TFRS-Vergi Uygulamaları ve Sonuçları. Ankara: Maliye Hesap Uzmanları Derneği.

Akça, N. ve Gönen, S. (2015). Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıkların Türkiye Muhasebe Standartları ve Vergi Mevzuatı Kapsamında Değerlendirilmesi. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi. 3.3, 89-105.

Akdoğan, N. ve Sevilengül, O. (2007). Türkiye Muhasebe Standartları ile Uyumlu Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulaması. Ankara: Gazi Kitabevi.

Antill, N. ve K. Lee (2008). Company Valuation under IFRS. Hampshire: Harriman House.

Bragg, S. M. (2010). The Vest Pocket Guide to IFRS. New Jersey: John Wiley & Sons. Collings, S. (2013). Frequently Asked Questions in IFRS. Chichester: John Wiley & Sons.

Çalış, Y. E. (2012). TMS 37 Karşılıklar, Koşullu Borçlar, Koşullu Varlıklar ve Uygulama Örnekleri, Vergi Dünyası Dergisi, 375, 105-110.

Çetin, A. ve Öğüz, A. A. (2010). Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıkların İncelenmesi. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi. 29.2, 407-430.

Demir, V. (Ed.). (2009). Seçilmiş Türkiye Finansal Raporlama Standartları: Açıklamalar ve Uygulamalar. İstanbul: İSMMMO.

Dick, W. ve F. Missionier-Piera. (2010). Financial Reporting under IFRS: A Topic Based Approach. New York: John Wiley & Sons.

Dündar, B. (2013). Türkiye Muhasebe Standartları ile Vergi Yasalarındaki Ölçüm (Değerleme) Farklarının Saptanması ve Vergi İdaresine Raporlanması. Ankara: Adalet Yayınevi.

Esendemirli, E. ve Yeğinboy, Y. (2014). TMS 37 Kapsamındaki Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar ile Şirket Karlılıkları İlişkisi – Borsa İstanbul’da İşlem Gören Şirketlere Yönelik Bir Uygulama. 4. Uluslararası Türk Coğrafyası UFRS Sempozyumu. Ekim 2014, Çatalca.

Feleaga, L., V. D. Dragomir ve Feleaga, N. (2010). National Accounting Culture and the Recognition of Provisions: An Applicatıon of the Prudence Principle. Crises et nouvelles probl´ematiques de la Valeur. Mayıs 2010, Nice, Fransa.

Gerşil, A. ve Sönmez, F. (2007). Karşılıklar, Şarta Bağlı Yükümlülükler ve Şarta Bağlı Varlıklar. Mali Çözüm. 79, 121-140.

Gökçen, G., B. Ataman ve Çakıcı, C. (2011). Türkiye Finansal Raporlama Standartları Uygulamaları. İstanbul: Türkmen Kitabevi.

Kaygusuzoğlu, M. (2010). Kıdem Tazminatı Karşılığı Uygulamasının Muhasebe Standardı (IASTMS 19) Kapsamında Değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 47, 173-191.

KGK. (2017a). TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar. www.kgk.gov.tr (Erişim: 02.01.2017).

KGK. (2017b). TMS 37 Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar. www.kgk.gov.tr (Erişim: 02.01.2017).

Mirza, A. A. ve Nandakumar, A. (2013). International Trends in Financial Reporting under IFRS. New Jersey: John Wiley & Sons.

Örten, R., H. Kaval ve Karapınar, A.. (2016). Türkiye Muhasebe – Finansal Raporlama Standartları Uygulama ve Yorumları. Ankara: Gazi Kitabevi.

Özden Altuk, E. ve B. Ataman. (2014). Kar Yönetimi ve Yöntemleri. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi. 11.42, 13-25.

Özkan, Ö ve Kocamış, T. U. (2011). Karşılıklar Standardı ile Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na Göre Karşılık Kavramının İncelenmesi ve Muhasebeleştirilmesi. Mali Çözüm Dergisi. 103, 191-214.

Palea, V. (2013). Financial Reporting under IAS/IFRS: Theoretical Background and Capital Market Evidence – A European Perspective. Bern: Peter Lang.

Parlakkaya, R. (2010). Yasal Mevzuat ve TMS-19: Çalışanlara Sağlanan Faydalar Türkiye Muhasebe Standartlarında Kıdem Tazminatı ve Muhasebe Uygulaması. Selçuk Üniversitesi: Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 19, 269-291.

Siddiqua, J. (2013). Application of International Accounting Standards 37 (IAS 37): A Study of Banking Sector in Bangladesh. International Journal of Applied Research in Business Administration & Economics. 2.1, 12-24.

Süer, A. Z. (2014). The Recognition of Provisions: Evidence from BIST100 Non-financial Companies. Procedia Economics and Finance. 9, 391-401.

Usul, H. ve F. Ö. Keçe. (2016). TMS 37 Kapsamındaki Karşılıklar, Koşullu Borçlar, Koşullu Varlıkların Muhasebeleştirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 3.5, 49-60.

Walton, P. (2011). An Executive Guide to IFRS: Content, Costs and Benefits to Business. Chichester: John Wiley & Sons.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yıldırım, S. ve Karanlık, S. (2008). Türkiye Muhasebe Standardı (TMS-37) Kapsamında Karşılıklar ve Garanti Giderleri. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi. 3, 107-122.

Yükçü, S. ve Yaşar, Ş. (2013). Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıkların TMS 37 Standardı Kapsamında İncelenmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış. 13.40, 1-13.

Kaynak Göster