İl özel idaresinde valinin yürütme organı olması sorunu ve bir çözüm önerisi

Özet: Bu çalışmanın amacı, bir yerel yönetim kuruluşu olan il özel idaresinde, merkezi idare görevlisi olan valinin "yürütme" organı olmasının yol açtığı sorunları ele almak ve bunları çözmeye yönelik bir öneri geliştirmektir. İl özel idaresi bir yerel yönetim kuruluşudur ve yerinden yönetim teorisine göre karar organı doğrudan halk tarafından seçilmekte, yürütme organı ise karar organına karşı sorumlu olmaktadır. Yürütme organının doğrudan halk tarafından seçildiği uygulamalar olduğu gibi, karar organı tarafından kendi üyeleri arasından seçildiği uygulamalar da vardır. Bunların dışında çeşitli ülkelerde başka uygulamalar da görülmektedir. Türkiye örneği ise, bir merkezi idare görevlisinin, bu kuruluşlarda yürütme organı olması nedeniyle belirgin bir farklılık göstermektedir. Yerinden yönetim teorisine aykırı olan bu uygulama, bir çok sorunu da beraberinde getirmektedir. Vali-meclis çatışması veya valinin yürütme erkini etkin bir şekilde kullanamaması bunlardan bazılarıdır. İl özel idaresini, bir yerel yönetim kuruluşu olarak etkisizleştiren bu olumsuz durumun aşılması, il özel idaresinin yürütme organının il genel meclisi tarafından seçilmesi yolu ile aşılabilir.

The problem raised by the governor's position being an executive organ in the provincial local authority and a proposal for resolution

Abstract: The purpose of this work is to discuss the problems raised by the governor's position in the provincial local authority which is a local government body whose decision making organ is formed through direct election by electorates. There are two kinds of applications - direct election by public and by decision making organ: while executive organ is directly elected by electorates in the former, it is elected by decision making organ from amongst its own members in the latter. The Turkish 'example shows a significant difference where a central government official is the executive organ. By this application contrary to the theory of decentralization, many disputes are also brought. Conflict between governor and the provincial council or the ineffective use of its executive power by the governor are some of those disputes. This negative situation can be removed through the election of executive organ by the provincial council.

Kaynakça

[1](2005). İl Özel İdaresi Kanunu. Kanun No: 5302, Resmi Gazete, (25745), 04.03. (http://www.yerelnet.org.tr/ yy_mevzuati/tuze_detay.php?kod=28&turu=K). [28.09.2008].

[2]Eryılmaz, B. (2007). Kamu Yönetimi. İstanbul: Erkam Matbaası.

[3]Ortaylı, İ. (1974). Tanzimat'tan Sonra Mahalli İdareler. Ankara: Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Yayınları, No: 142.

[4]Nadaroğlu, H. (1994). Mahalli İdareler. Beşinci Baskı. İstanbul: Beta.

[5]Akın, C. (1999). Türkiye'de Yerel Yönetim Geleneğinin Oluşmasında Muhassı.llık Meclislerinin Önemi. Türk İdare Dergisi, Yıl: 71, (425), 15-26.

[6]1876 Kanunu Esasisi. (http://www.anayasa.gen.tr/ 1876ke.htm). [07.08.2008],

[7]Bozlağan, R. (2004). 1876 Anayasası ve Yerinden Yönetim İlkesi. İhale ve İmar, 2(14), 43-69.

[8](1921). 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu. Kanun No: 85, Kabul Tarihi: 20 Ocak 1921, Düstur, Üçüncü Tertip, Cilt 1, Ceride-i Resmiye, 1-7 Şubat 1337, 196-199.

[9]Ateş, H. ve Es, M. (2008). Süreklilikten Değişime İl Özel İdareleri (Ed.: Bozlağan, R. & Demirkaya, Y.) Türkiye'de Yerel Yönetimler. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 205-222.

[10]Bozlağan, R. (1998). Türk Anayasalarında İdareye İlişkin Düzenlemeler. (Ed.: Dursun, D. & Al, H.). Türkiye'de Yönetim Geleneği. İstanbul: İlke Yayıncılık, 167-181.

[11](1924). 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu. Kanun No: 491, Kabul Tarihi: 20.04.1924. (http://www.anayasa.gen.tr/ 1876ke.htm). [08.08.2008],

[12]Gönül, M. (1992). Seçimli Valilik Üzerine Düşünceler, Amme İdaresi Dergisi, 25(3), 51 -70.

[13](1961). T.C. 1961 Anayasası. Resmi Gazete, (10859), 20.07. (http://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa61 .htm). [15.08.2008].

[14](1982). T.C. 1982 Anayasası. Resmi Gazete, 17863-Mükerrer, 09.11. (http://www.tbmm.gov.tr/anayasa/ anayasa82.htm). [11.02.2009].

[15]Eryılmaz, B. (1995). Yerel Yönetim Sendromu. Yeni Türkiye, (4) (Yönetimde Yeniden Yapılanma Özel Sayısı), 340-346.

[16](1987). İl Özel İdaresi Kanunu. Kanun No: 3360. Resmi Gazete, (19471), 26.05. (http://www.istanbulcevor.gov.tr/ pdf/ilozelkanunu.pdf). [14.10.2009].

[17](2007). İl Özel İdareleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik. Resmi Gazete, (26548), 10.06. (http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/ 27546.html). [06.11.2009],

[18](1985). Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı. 15.10. (http ://www. avrupakonseyi. org.tr/antlasma/aas_ 122.htm). [21.08.2008],

[19](1984). Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun. Kanun No: 2972. Kabul Resmi Gazete, (18285-Mükerrer), 18.01. (http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/665.html).[24.12.2008],

[20]'(2003). Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu. Kanun No: 5018. Resmi Gazete, (25326), 24.12. (http://www.sp.gov.tr/documents/5018kmykk.pdf). [11.01.2009].

[21](1949). İl İdaresi Kanunu. Kanun No: 5442. Resmi Gazete, (7236), 18.06. (http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/ 938.html). [2.01.2009].

[22](2005). İl Genel Meclisi Çalışma Yönetmeliği. Resmi Gazete, (25967), 15.10. (http://www.mevzuat.adalet.gov.tr /html/23391 .html). [21.02.2009],

Kaynak Göster