ORTAÇAĞ TÜRK DÜNYASINDA HALI - CARPET IN THE MEDIEVAL TURKISH WORLD

Öz Türk kültürünün önemli öğelerinden biri el sanatlarıdır. El sanatları çerçevesinde yapılan ürünlerde kullanılan desenler ve desenleri oluşturan motifler, Türk insanının duygu ve düşüncelerini yansıtmakta ve bu ürünlere sanat ve estetik değer katmaktadır. Kadın, sevincini, üzüntüsünü, özlemini, öfkesini, sevgisini kısaca bütün duygu ve düşüncelerini anlatmada motifleri kullanmıştır. Asırlardır geleneklerine bağlı olarak önce otağ sonra da toprak evlerde yaşayan oymaklar, halı, kilim, zili, cicim dokumuşlar ve keçe yapmışlardır. Onlar hayvancılıkla uğraştıkları için, dokumalarında kullandıkları yünü hayvanlarından elde etmişler, kendileri eğirip (büküp), yine kendileri kök ve doğal boyalarla boyamışlardır. Dokuduklarını yaydıkları otağ (çadır), yer ile gökyüzünü birleştiren mekândır. Ortasında ocak, tepesinde delik bulunmakta ve ateşin dumanı bu delikten çıkarken güneş, ay ışığı bu delikten içeri girmektedir. Türkler, otağlardan obalar, şehirler kurmuşlardır ve bu şehirleri merkez yaparak Hakan ile Begleri vasıtasıyla yönetim biçimleri meydana getirmişlerdir. Türklerin Ortaçağ’da oluşturdukları yönetim, şehir, otağ ile kadınlarının dokumaları arasında bağlantı kurmaya çalışacağız. Doğal olarak bu değerlendirmelerimiz bilim insanlarının çalışmalarından esinlenerek, kitabeler ve destanlarda yazılanlardan çıkarımlar ışığında gerçekleşecektir. Ayrıca işlenen nakışları, süslemeleri, otağ kurulumundaki anlayışları, siyasi yapılanmanın ilahi kodlarıyla olan ilişkileri irdelenmeye çalışılacaktır. 

Kaynakça

Adzhumerova, Reşide- Atmaca Emine, (2013). "Radloff'un Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy Sözlüğünde Ev ve Ev Kavramı Alanı ile İlgili Kelimeler". Türük , Sayı: 2, (217-257).

Akkaya, Ramazan. (2000), Fethiye'de Yörükler ve Karaçulha, Şirin Reklam, Fethiye.

Akkuş, Metin, (2002). "Tarihi ve Edebi Bir Kişilik Olarak Nevaî (Herat 1441-1501) ve Nevaî'nin Eserlerinde İnsan Problemi". A.Ü. Türkiyat araştırmaları Enstitüsü, Sayı:19, (123-132).

Arat, Reşit Rahmeti. (1991), Eski Türk Şiiri, Türk Tarih Kurumu, Ankara.

Argaç, Nuri, (2009). Kilimlerde Oğuz Boy Ongunlar ve Sürümleri. Türk Dünyası Araştırmaları , 617-632.

Aydemir, Adem, (2012). "DLT'e Göre XI. Asırda Türk Evi". JASSS, Sayı:5, (15-48).

Bozkurt, Fuat. (2003), Türklerin Dini, Cem, İstanbul.

Çatalbaş, Resul, (2011). Türklerde Hayvan Sembolizmi ve Din İlişkisi. Turan Stratejik Araştırmalar Merkezi , 3, Sayı:12, (49-60).

Çay, Adulhalık, (1988). Anadolu'da Türk Damgası, TKAE, Ankara.

Çetin, Altan. (2001), Ortaçağ'da Devletin İki Yüzü, Lotus, Ankara,

Çetin, Altan. (2011), «Ortaçağ:Batının Karabasanı doğunun Ütopyası.» Ortaçağ'da Kadını içinde, yazan Çetin, Altan, (11-25), Lotus, Ankara.

Çığ, Muazzez İlmiye. (2009), Sumerlilerde Tufani Tufan'da Türkler, Kaynak, İstanbul.

Diyarbekirli, Nejat, (1972). Hun Sanatı. İstanbul.

Diyarbekirli, Nejat, (1984). "Türklerde Halıcılık". Türk Edebiyatı Dergisi, Sayı:132, (44).

Emre, Yunus. (1991), Yunus İlahileri Güldestesi. Düzenleyen Cüneyd Kosal, Türk tasavvuf Musikîsi ve Folklorunu Araştırma ve Yaşatma Vakfı, Ankara

Ergin, Muharrem, (1978), Orhun Abideleri, Boğaziçi, İstanbul.

Esin, Emel, (1978), Türk Kültürü El Kitabı, İÜ. Edebiyat Fak., İstanbul.

Farabi, (1956), el-Medinet'ül-Fâzıla. Çev: Nafiz Danışman, Maarif Basımevi, İstanbul.

Genç, Özlem. (2011), «Ortaçağ Avrupa'sında Kadın.» Altan Çetin içinde, (541-296), Lotus, Ankara.

Gökalp, Ziya. Türkçülüğün Esasları.: Türk Kültür, tarihsiz, İstanbul.

Göker, Müge, (2009). Türklerde Oturma Elemanlarının Tarihsel Gelişim Süreci. Zeitschrift für die Welt der Türken, Sayı: 1, (163-169).

İbn Batuta, (2010). Seyahatname ,Çev A. S. Aykut, Cilt , 1, YKY, İstanbul.

İbn Fazlan, (1975). Seyyahatnâme, Çev:R. Şeşen, Bedir. İstanbul.

Karadağ, Recep, (2007), Doğal Boyamacılık, Kültür Turizm Müdürlüğü, Ankara.

Karataş, Mahmut, (1991), Müsbet İlimde Müslüman Âlimler, Ankara: Kültür Bakanlığı.

Kitabı-ı Dedem Korkut, (2000), Destanların Dresten Nüshası. Düzenleyen H. Ahmed Schmiede, TDVY, Ankara.

Leylak, Halil, (2007), Türk Adı, Türklerin Anayurdu ve Göçler. Haz. Reşat Genç -İ. Cansız Türk Tarihi ve Uygarlığı (1-4), Lisan, İstanbul.

Mac Intyre, Alasdair. (2001), Ethik’in Kısa Tarihi. Çev: Hakkı Hünler & Solmaz Z. Hünler. istanbul: Paradigma Yayınları.

Mandaloğlu, Mehmet, (2013), Türk mitolojisinden Anadolu'ya Taşınan Kültür: Geyik Motifi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar , 6 (27), (382-391).

Mülayim, Selçuk, (1998). Tanımsız Figürlerin İkonografyası. Türk Soylu Halkların Halı, Kilim ve Cicim Sanatı, Uluslar arası bilgi Şöleni, Ankara.

Kaşgarlı Mahmud, (2005), Divânü Lugati't-Türk. Çev: Seçki Erden/Serap Tuğba Yurtsever, Kabalcı, İstanbul

—. (1999), Divanü Lûgat-it-Türk Dizini (Endeks). Çev: Besim Atalay. Cilt IV. TDK, Ankara.

Orkun, Hüseyin Namık, (1994), Eski Türk Yazıtları Cilt 1, TDK. Ankara

Ögel, Bahaeddin, (1978), Türk Kültür Tarihine Giriş. Cilt 3, Kültür Bakanlığı, Ankara. Polo, M. (Tarihsiz ). Seyahatname, Cilt 1, Çev: F. Dokuman, Tercüman, İstanbul.

Rasonyi, Lydia. (1971). "Türklerde Halıcılık Terimleri ve Halıcılığın Menşei". Türk Kültürü , 9, Sayı:103, (614).

Roux, Jean Paul, (1992). "Osmanlı Sanatı Halı". Erdem , Sayı:6, (893-924).

Sarıyev, Berdi, (2008). Türklerin Eski Aile Yapısına Temel Sembolleri Açısından Bir Bakış. Türkiyat Araştırmaları, Sayı:9, (487498).

Sayılı, Adnan, (1991). "Al-Khwarizmi, Abdulhamid ibn Turk and the Palaceof Central Asia in the History of Science an Culture". Erdem , 7, Sayı:19, (1-99).

Sevinç, Necdet. (1987), Eski Türklerde Kadın ve Aile,TDVA, İstanbul.

Şen, Serkan, (2005),"Türkçenin 'Banyo' karşılığında Bilinen İlk Sözcüğü: Sukıngu". Bilig , Sayı: 34, (83-90).

Türker-Küyel, Mübahat, (1998), Halı Konusu, Felsefenin Görüş Alalnına Girer mi? Arış, Ankara.

User, Hatice Şirin, (2008), Köktürk Ve Ötüken-Uygur Yazıtlarında“İmar Etmek”, “Yapı Kurmak”,“İnşa Etmek” Kavramları”. Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi , Cilt XIV, Sayı:1, (125-148).

Ülken, Hilmi Ziya, (1971), Aşk Ahlâkı,Ülken, İstanbul.

Weber, Alfred, (1998), Felsefe Tarihi. Çev: H. Vehbi Eralp, Sosyal, İstanbul.

Yeşiltaş, Kevser, (2012), Arif İçin Din Yoktur (Muhyiddin İbn-i Arabi), Sınır Ötesi, İstanbul. (https://www.google.com.tr/search?q=Kirman+resmi&espv)

Kaynak Göster

APA Özmenli, M . (2017). ORTAÇAĞ TÜRK DÜNYASINDA HALI - CARPET IN THE MEDIEVAL TURKISH WORLD . Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 9 (20) , 338-351 . DOI: 10.20875/makusobed.341459
  • Yayın Aralığı: Yılda 2 Sayı
  • Yayıncı: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi

4.8b 2.6b

Sayıdaki Diğer Makaleler

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’NA BAĞLI ORTAÖĞRETİM KURUMLARINDA ÖRGÜTSEL ADALET VE ÇATIŞMA YÖNETİMİ İLİŞKİSİ (DENİZLİ ÖRNEĞİ) - ORGANİZATİONAL JUSTICE AND CONFLICT MANAGEMENT IN SECONDARY EDUCATION INSTITUTIONS ATTACHED TO THE MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION RELATIONSHIP (DENİZLİ CASE)

Murşit IŞIK, Hilal BOLAK, Mustafa ÖZTÜRK

KÜRESELLEŞME VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ ETKİLEŞİMİN TÜRKİYE VE BRICS ÜLKELERİ İÇİN İNCELENMESİ - EXAMINING THE INTERACTION BETWEEN GLOBALIZATION AND FINANCIAL DEVELOPMENT FOR TURKEY AND BRICS COUNTRIES

Yeşim HELHEL

YOKSULLUKLA MÜCADELEDE ŞARTLI NAKİT TRANSFERLERİ; İNSAN HAKLARI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME - CONDITIONAL CASH TRANSFERS IN THE ALLEVIATION OF POVERTY; AN EVALUATION FROM THE POINT OF HUMAN RIGHTS

Doğa Başar SARIİPEK

YENİ KAMU HİZMETİ YAKLAŞIMI PERSPEKTİFİNDEN VATANDAŞ KATILIMI - CITIZEN PARTICIPATION FROM THE PERSPECTIVE OF NEW PUBLIC SERVICE APPROACH

Fevzi KAYA

ORTAÇAĞ TÜRK DÜNYASINDA HALI - CARPET IN THE MEDIEVAL TURKISH WORLD

Mehmet ÖZMENLİ

FACEBOOK’TA AİLE İLİŞKİLERİ VE SOSYAL MEDYA ADANMIŞLIĞINA YÖNELİK BİR İÇERİK ANALİZİ - A CONTENT ANALYSIS FOR THE INVESTIGATION OF FAMILY RELATIONSHIPS AND SOCIAL MEDIA ENGAGEMENT ON FACEBOOK

Uğur BAKAN, Ufuk BAKAN

MADDİ DURAN VARLIKLARIN TEKDÜZEN MUHASEBE SİSTEMİ İLE VERGİ USUL KANUNU VE TMS-16 AÇISINDAN İNCELENMESİ: BİR UYGULAMA - INVESTIGATION ON INTERMEDIATE ACCOUNTING SYSTEM AND TAX PROCESS AND TURKISH ACCOUNTING STANDARTS-16 ANALYSIS OF FINANCIAL ASSETS: AN APPLICATION

Ömer TEKŞEN, Sevinç Şahin DAĞLI

TURİZMDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK AÇISINDAN ÖĞRENCİLERİN SEKTÖRE KARŞI TUTUMLARININ MEZUNİYET SONRASI KARİYER PLANLAMASI VE SEÇİMİNE ETKİSİ - THE IMPACTS OF STUDENTS’ TOURISM SECTOR ATTITUDES ON THEIR POSTGRADUATE CAREER OPTIONS AND PLANNING IN THE TERMS OF SUSTAINABILITY IN TOURISM

İlker GÜNAY, Zeki AKINCI

MERZİFON İLÇESİNDE NÜFUS ÖZELLİKLERİ - POPULATION CHARACTERISTICS OF THE MERZİFON DISTRICT

Cemile KARADENİZ

FAALİYET GİDERLERİNİN İŞLETME KARLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİST METAL EŞYA, MAKİNE VE GEREÇ YAPIM SEKTÖRÜNDE BİR ARAŞTIRMA

Burak KAYHAN, Yusuf TEPELİ