İBN-İ HALDUN’DA ASABİYET İLE DEVLET VE MÜLK İLİŞKİSİ

Toplumların varlıklarını refah ve güven içinde devam ettirebilmeleri, öncelikle kendi içindeki millet olma bilincini geliştirmesi ve bir arada yaşama şuuruna sahip olmasına bağlıdır. Çünkü ortak değerler üretip bunlara göre sosyal, siyasal ve iktisadi hayatlarını düzenleyemeyen, diğer bir ifade ile millet bilincine sahip olamayan toplumların ne tarihte, ne de bugün etkin olabildiklerine şahit olunmamıştır. İslam dünyasının önemli sosyal bilimcilerinde olan İbn-i Haldun, tarihi ve sosyal tahlillerinin geniş bir şekilde yer aldığı Mukaddime adlı eserinde temel değer ve kavram olarak asabiyet düşüncesi üzerinde durmaktadır. Toplumların bir arada yaşaması, devlet kurup güçlü bir iktisadi yapı oluşturabilmelerini sahip oldukları asabiyet düşüncesiyle açıklamaya çalışmaktadır. Bu itibarla bu çalışmada toplumların iktisadi ve siyasi anlamda güçlü bir konuma sahip olabilmelerinde asabiyet fikrinin rolü üzerinde durulacak, bu çerçevede; ibn-i Haldun, asabiyet, devlet ve iktisadi hayat kavramları üzerinde değerlendirmeler yapılıp bunlar arasındaki ilişki düzeyi irdelenmeye çalışılacaktır.

IBN KHALDUN ON ASABIYYAH AND STATE – PROPERTY RELATIONSHIP

The maintenance of the presence of societies within welfare and safety primarily depends on their awareness of being a nation and having a consciousness to live together. The societies that could not produce common values and use it in regulating the social, political, and economic life have not been effective in history so far.Ibn Khaldun, one of the important social scientists in Islamic World, introduced his Asabiyyah theory as a fundamental concept in his book titled Muqaddimah, which includes his social and historical analyses. He tried to explain the abilities of societies to live together, establish a state and build a strong economical structure within his Asabiyyah perspective. Hence, this study will focus to the importance of Asabiyyah idea on having a strong economic and political position for societies, in this context, analyses on Ibn Khaldun, asabiyyah, state and economic life will be conducted and the relationship level between these terms will be examined.

___

  • ALBAYRAK, A., (2000), “Bir Medeniyet Kuramcısı Olarak İbn Haldun”, Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi, Sayı: 9, Cilt: 9.
  • AZARKAN, A., (2006), “İbn Haldun'un Devlet Görüşü”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 4.
  • BURSALIOĞLU, Sibel; (2007), “İbn-i Haldun Sosyolojisinde Asabiyet Bağları, Devlet Ve Kamu Maliyesi”, Celal Bavar Üniversitsi, S. B. E. SOSYAL BİLİMLER Yıl 2007 Cilt: 5 Savı :2, ss. 43-56.
  • ÇİFTÇİ, A. ve YILMAZ, (2013), “İbn Haldun’un Siyaset Teorisi ve Siyasal Sistem Sınıflandırması”, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 8/7 Summer p. 83-93, Ankara.
  • HASSAN, Ü. (1998), “İbni Haldun’un Metodu ve Siyaset Teorisi” (İstanbul: Toplumsal Dönüşüm Yayınları).
  • HASSAN, Ümit (1982), “İbn Haldun Metodu ve Siyaset Teorisi”, Ankara Ün. SBF Yayını, Ankara.
  • HOCAOĞLU, D. (2007), “Erken Dönem Bir Milliyetçilik Teorisyeni Olarak İbn Haldun” Bayburt Vakfı, Bayburt Eğitim, Kültür ve Hizmet Vakfı Bülteni, Sayı: 5, İstanbul, 44-48.
  • HTTP://www.turkuazedebiyat.com/07.07.2015 Ülker Nihal Manaz – Dr Abdullah Manaz
  • HTTP://www.worldvaluessurvey.org/WVSOnline.jsp/06.07.2015
  • İBN-İ HALDUN, Çev. S. Uludağ, (2012), Mukaddime I, Dergah Yayınları, İstanbul.
  • KAYAPINAR. A. (2006), “İbn-i haldunda Asabiyet Kavramı: Siyaset Teorisinde Yeni Bir Açılım”, İslam araştırmaları Dergisi, Sayı, 15, ss. 83-114.
  • KÜTÜB-İ SİTTE, “Hadis Ansiklopedisi, 3. Cilt, Hazırlayan: İbrahim Canan, Akçağ Yayıncılık.
  • MANAZ, Ü., ve Manaz, A., 2015, “İbni Haldun” , www.biyografi.net: erişim: 15.07.2015.
  • MARK E. KOLTKO-Rivera (2006), “Rediscovering the Later Version of Maslow’s Hierarchy of Needs: Self-Transcendence and Opportunities for Theory, Research, and Unification”, Review of General Psychology Vol. 10, No. 4, 302–317.
  • ÖZTÜRK, A.,(--), ”Düzenin Meşruluğu Sorunu Bağlamında İbn-i Haldun Felsefesinin Değerlendirilmesi”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, No: 63-1.
  • SARIBAŞ, (2010), “Kantian Altruism in Economics and Ibn Haldun”, MPRA Paper No. 26904, Posted 5. November 2010: Online at http://mpra.ub.uni-muenchen.de/26904/
  • ULUDAĞ, S., (2012), İbn Haldun Mukaddime 1, Dergah Yayınları, İstanbul.