TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Türkiye ekonomisi dışsal faktörlerin etkisi ile 2008 yılında başlayıp 2009 yılında şiddetlenen bir krizin etkisi altında kalmıştır. Talep daralmasının yarattığı üretim ve istihdam düşüşleri özellikle belli bazı sektörler üzerinde daha fazla hissedilmiştir. Söz konusu krizi aşmak için Keynesyen durgunlukla mücadele politikasının vergi indirimleri ayağı, Katma Değer Vergisi (KDV) ve Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gibi mal veya hizmetin fiyatına dahil edilerek alınan ve böylelikle konu edildiği mal ve hizmetlerin fiyatını yükselten vergilerde indirime gitmek şeklinde uygulanmıştır. Bu çalışmada öncelikle bahsedilen dönemde en önemli üretim düşüşlerinin olduğu sektörler tespit edilmiş, daha sonra KDV ve ÖTV indirimlerini uygulamaya koyan Bakanlar Kurulu Kararları incelenerek söz konusu indirimlerin yöneldiği sektör ile mal ve hizmetler tespit edilmiştir. Son olarak da vergi indirimlerinin uygulanıldığı sektörlerde üretim artışı şeklinde beklenen etkinin ne ölçüde sağlandığı incelenmiştir. Sonuçta, KDV ve ÖTV indirimlerinin yöneldiği imalat sanayi; gıda, tekstil, mobilya imalatı, motorlu taşıt, bilgisayar ve elektronik eşya alt kollarında, uygulandıkları dönemlerle sınırlı olmak üzere, kapasite kullanım oranı üzerinde olumlu etki yaratılmış olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca turizm sektöründe ilk iki yıl gelir artışı sağlandığı fakat daha sonra etkinin ortadan kalktığı, inşaat sektöründe ise üretim, ciro ve istihdam endeksinin bir önceki yıl aynı dönemine göre gerileme göstermiş olduğu tespit edilmiştir.

Turkish economy experienced an economic crisis starting in 2008 and gaining strength in 2009 due to external factors. The decrease in production and employment caused by a dampening in demand has been felt more deeply in certain sectors. In order to overcome the mentioned economic crisis, the tax cut- component of the Keynesian anti- recessionary policy was adopted in the form of decreasing taxes such as the VAT (Value Added Tax) and PCT (Private Consumption Tax) and thus increasing the prices of products and services. In this study, firstly, the sectors in which the decreases in production were the highest rates are determined. Then, the decisions of the Council of Ministers regarding the VAT and PCT cuts are analyzed for identifying the sectors, products and services in which such tax cuts were implemented. Finally, the extent to which the desired effect of the increase in production has been achieved in the sectors In which the tax cuts were implemented are determined. As a result of the above-mentioned analyses, it can be stated that the VAT and PCT cuts implemented in such sectors as the manufacturing industry, food, textiles, furniture manufacturing, motor vehicles, computer and electronic equipment have yielded positive results on the capacity utilization rates within the specific terms in which tax cuts were implemented. Nevertheless, in the tourism sector, it has been found out that although there was an increase in revenues for the first two years, such an increase have not been witnessed thereafter. As for the construction sector, it has been found out that there have been no positive effects of the tax cuts on neither turnover nor employment

Kaynakça

Eyüpgiller, Saygın & Fatih Saraçoğlu, “Global Krizin Etkilerinin Azaltılması Amacıyla Uygulanılan Harcama Vergileri Oran İndirimlerinin Etkilerinin Değerlendirilmesi”, 25. Türkiye Maliye Sempozyumu, Kriz Ortamında Vergi Politikalarının Değerlendirilmesi, Gazi Üniversitesi, Ankara, 2011

TÜİK, Ekonomik Göstergeler, I.Dönem 2010.

TÜİK, Ekonomik Göstergeler, IV.Dönem 2012.

30 Mayıs 2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/12143 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı

30 Aralık 2007 tarihli ve 26742 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı

4 Ocak 2008 tarih ve 26746 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 107 sıra no’lu Genel Tebliğ 16.3.2009 tarih ve 27171 sayılı Resmi Gazete’ de ilan edilen 2009/14802 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı

29.03.2009 tarih ve 27184 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen 2009/14812 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı

16.06.2009 tarih ve 27260(mükerrer) sayılı Resmi Gazete’ de ilan edilen 2009/15081 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı

16 Mart 2009 tarihli ve 27171 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 2009/14802 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı

http://evds.tcmb.gov.tr/cgi-bin/famecgi

http://www.tüik.gov.tr

Kaynak Göster

Bibtex @ { muiibd4416, journal = {Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi}, issn = {1300-7262}, eissn = {2587-2672}, address = {}, publisher = {Marmara Üniversitesi}, year = {2015}, volume = {34}, pages = {213 - 228}, doi = {}, title = {TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ}, key = {cite}, author = {Akgül Yılmaz, Gülay} }
APA Akgül Yılmaz, G . (2015). TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ . Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi , 34 (1) , 213-228 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/muiibd/issue/497/4416
MLA Akgül Yılmaz, G . "TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ" . Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 34 (2015 ): 213-228 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/muiibd/issue/497/4416>
Chicago Akgül Yılmaz, G . "TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ". Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 34 (2015 ): 213-228
RIS TY - JOUR T1 - TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ AU - Gülay Akgül Yılmaz Y1 - 2015 PY - 2015 N1 - DO - T2 - Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 213 EP - 228 VL - 34 IS - 1 SN - 1300-7262-2587-2672 M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ %A Gülay Akgül Yılmaz %T TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ %D 2015 %J Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi %P 1300-7262-2587-2672 %V 34 %N 1 %R %U
ISNAD Akgül Yılmaz, Gülay . "TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ". Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 34 / 1 (Mart 2015): 213-228 .
AMA Akgül Yılmaz G . TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2015; 34(1): 213-228.
Vancouver Akgül Yılmaz G . TÜRKİYE’DE 2008-2009 KRİZİNDE UYGULANAN GENİŞLETİCİ VERGİ POLİTİKASININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2015; 34(1): 213-228.