Coğrafya Eğitiminin Etkililiği ve Sorunları

Coğrafya ve coğrafya eğitimi denildiğinde aklımıza neler gelir? Aslında her şey coğrafyanın konusunu oluşturur. Öncelikle dünyanın oluşumu, uzay, dünyanın şekli, buna bağlı olarak meydana gelen birçok olay, iklimlerin oluşumu, dünyaya dağılışı, yeryüzü şekillerinin oluşumu ve dağılışı, nüfus ve yerleşme yani insan, ve onun yaşadığı ortam, tarım, sanayi, ulaşım, ticaret hayvancılık vs. gibi çok sayıda konu sıralanabilir. Coğrafya eğitiminin verimli olması için coğrafyanın hayatımızdaki karşılığının, coğrafyanın hayatımıza olan etkisinin de verilmesi gerekir. Bir başka değişle, sadece coğrafi bilgi değil, o bilginin bize ne kattığı nerede işimize yarayacağıdır. Verilen bilgi sınıf dışında kullanılmıyorsa o bilginin geçerliliği yoktur. Bunun içinde verilen her bilginin dünya üzerindeki çevremizdeki, hayatımızdaki karşılığının öğrenilmesi gerekir. Coğrafya eğitim/öğretiminin verimli olması için salt bilgi sunumunun ortadan kalkması gereklidir. Coğrafya öğretimde en önemli sorun, öğrencilerin ve öğretmenlerin derse bakış açısı ile öğrencinin bilgiler yığınında boğulması ve bu bilgileri pratik yaşamla bağdaştırılmamasıdır. Bu araştırmayla, Türkiye’de coğrafya öğretmen adaylarının coğrafya eğitim/öğretiminin ne olduğu, ne olması gerektiği, etkililiği ve sorunlarının neler olduğunu anlamanın önemli bir katkı sağlayacağı ortadadır. Bu nedenle, çalışmanın amacı coğrafya öğretmen adaylarının, coğrafya eğitim/öğretiminin öğretiminin ne olduğu, ne olması gerektiği, etkililiği ve sorunlarının neler olduğu ile ilgili görüşlerini belirlemektir. Bu araştırmada öğretmen adaylarının görüşleri incelenerek nitel verilere dayalı bir çalışma yapılmıştır. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Orta Öğretim Sosyal Alanlar Coğrafya Eğitimi anabilim dalı tezsiz yüksek lisansında öğrenim gören, toplam 35 öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Bu çalışmada veriler, öğretmen adaylarının coğrafya eğitim/öğretiminin öğretiminin ne olduğu, ne olması gerektiği, etkililiği ve sorunlarının neler olduğu ile ilgili görüşlerini öğrenmek amacıyla, bireysel ve bir haftalık arayla aynı bireylerle tekrarlanan üst üste üç görüşme yapılmıştır. Araştırmada, Coğrafya eğitimi ortaöğretim öğrencilerine yaşadığı çevreyi, yaşadığı ülkenin ekonomik, kültürel değerlerini öğretmeyi amaçlaması gerekir. Coğrafya öğretimi konularına göre öğrenciye geniş bir bakış açısı kazandırmalıdır. Coğrafyada hem bilimsel içeriğine göre konular öğretilmeli ve sosyal eğitim konusu da vurgulanmalıdır. Coğrafya eğitiminde verilmek istenen mesaj, çevreye duyarlı olunması gereğidir. Coğrafya eğitiminde önemli olan öncelikle işlevselliğidir. Eğer öğrenilen bilgi hayatta işe yaramayacaksa gereksiz bilgidir. Coğrafya öğretiminin en etkili şekilde yapılabilmesi için bilgiler verilirken dünyadaki güncel olaylarla bağdaştırılması gerekir. Öğretmenin amacı öğrenmeyi, öğretmek olmalıdır sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler:

coğrafya

The Effectiveness Of And Problems In Geography Education

What do the facts like geography and geography education recur to our minds? Actually, a considerable variety of things constitutes a matter of geography. Namely, geography is a study field which includes a wide range of subject matters and facts such as the formation of the earth, outer space, the shape of the globe and many incidents connected to this shape, the formation of climates, the dispersion of these different climates all over the world, the formation and dispersion of geo-shapes, human population and habitation, and many human-related issues like agriculture, industry, transportation, trade, stock-breeding, etc. In order to make geography education effective and fruitful, it is required to offer what geography refers in our lives and how it affects us. In other words, it is a must not to offer only geographical knowledge but also to give how this knowledge can be used. Unless the knowledge is used outside the classroom, it is useless and without effect. For that reason, it is necessary to learn what each knowledge means and stands for in the world and in our environments and our lives. In order to make geography education and teaching effective, it is a must to discard the presentation of knowledge solely. The prominent problems in geography teaching result mainly from loose perspectives of teachers and students towards geography course, and include that students get stuck under huge knowledge bulk and they cannot associate this knowledge to practical life. It is obvious that this study would considerably help to understand what Turkish geography teacher candidates think about what geography teaching/education is and should be, about how effective this education is and about which problems this education has. In this vein, the aim of this study is to determine geography teacher candidates’ opinions about what geography education/teaching is and should be, about how effective this education is and about what problems this education includes. Here, a study based on qualitative data was performed by examining teacher candidates’ opinions. The study group of this research is comprised of thirty five students from the out-thesis Master of Arts in the Department of Geography Education- Secondary Education Social Fields taken part in the Ataturk Education Faculty of the Marmara University. In this study, the data were collected via one-to-one interviews made in a weekly interval and subsequently three times with same persons with the aim to learn teacher candidates’ opinions about geography education/teaching and its effectiveness level and problems. On the basis of the findings of this study, geography education must aim at teaching to secondary school students how the environment surrounded them is and what kind of economic and cultural values their country encompasses. Geography education should enable students to have a wide perspective in respect to subject matters it aims to offer. In geography courses, subject matters should be taught in accordance with academic content. At the same time, social education should be emphasized. The message which is intended to be offered in geography education is the environmental consciousness and sensitivity. The thing of great importance in geography education is functionality of it. If the knowledge learned is not used in real life, it is unnecessary. In order to perform geography teaching in the most effective way, it is a must to offer knowledge in association with actual events in the world. At the end of the study, it was found that the aim of teaching is to teach how to learn.
Keywords:

geography,

Kaynakça

AÇIKGÖZ, K., (2003), Aktif Öğrenme, Eğitim Dünyası Yayınları, İzmir.

ALKAN, C., (1991), Coğrafya Öğretimi, Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fak.Yayın No 175, Eskişehir.

ASHLEY,K., (2000), Reflective Practice In Geography Teaching, Paul Chapman Publishing Ltd. London.

BAILEY, P., FOX, P., (1996), Geography Teachers Handbook, The Geographical Association, London.

BAYLISS, T., (1995), A Concise Advanced Geography, Oxford Univerity Press. New York.

COHEN, L; MANİON, L; MORRİSON, K; (2004). A Guide To Teaching Practice, 5.Edition, Routledgefalmer, London And Newyork

CRESWELL, J. W. (2003). Research Design: Qualitative, Quantitative, And Mixed Method Approaches. Second Edition. USA: Sage Publications.

DEMİRCİ, A (2005), ABD’de Eğitim Sistemi ve Coğrafya Öğretimi, Aktif Yayınevi, İstanbul.

DOĞANAY, H., (2002), Coğrafya Öğretim Yöntemleri, Aktif yayınları, Erzurum.

EROL, O., (1987), Orta Öğretim Kurumlarında Coğrafya Öğretimi, TEDV Öğretim Toplantısı, Ankara.

FOLEY, M., (1996), The Really Practıcal Guide To Prımary Geography, Stanley Thornes, United Kingdom.

GÜNGÖRDÜ, E., (2002), Coğrafyada Öğretim Yöntemleri, İlkeler ve Uygulamalar. Nobel Yay. Ankara.

HAGGETT, P., (2001), Geography A Global Synthesis, Pearson Education Limited, England.

LAMBERT, D. and BALDERSTONE, D., (2000), Learning to Teach Geography in the Secondary School, Simultaneously published inthe USA and Canada.

MEB, (2005), Ortaöğretim Coğrafya Dersi Öğretim Programı, (9, 10 ve 11. Sınıflar), Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.

NATIONAL GEOGRAPHY STANDARDS, (1994), Geography For Life, Washington.

ÖZEY, R., (2002), Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, İstanbul.

REINHARTZ, D. J., (1990), Geography Across The Curriculum, National Education Association Washington.

SIBLEY, S., (2003), Teaching and Assessing Skills in Geography, Cambridge University Pres, London.

SÖNMEZ, V. (1998): Sosyal Bilgiler Öğretimi, Anı Yay., ANKARA.

İNCEKARA, S (2006), Kanada’da Genel Eğitim Sistemi ve Coğrafya Öğretimi, Çantay, İstanbul.

VARIŞ, F.(1994) Program Geliştirme, 5. Baskı, Ankara, Alkım yay.

YILDIRIM, A & ŞİMŞEK, H, (1999). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayınevi

WARWİCK, D. AND WİLLİAMS, J. (1980). History And Sociology Of Education. British Journal Of Sociology Of Education. 1 (3), 333-346.

Kaynak Göster