Yöneticilerin Liderlik Davranışlarının Çalışanların Pozitif Psikolojik Sermaye Seviyelerine Etkisi

Modern yönetim çağında, işletmelerin insan kaynağını sermayeye dönüştürebilmeleri yeni yönetim tarzlarını gündeme getirmektedir. Alanyazın taraması sonucunda bu çalışmada yöneticilerin liderlik davranışlarının çalışanların pozitif psikolojik sermaye seviyeleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gaziantep ilinde 2. organize sanayi bölgesinde çalışanlar araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Anket formu Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü aracılığıyla çalışanlara e-posta ile gönderilmiştir. 161 anketten toplanan veriler değerlendirilmiştir. Veriler anket yöntemi ile liderlik davranışları ve pozitif psikolojik sermaye ölçekleri kullanılarak toplanmıştır. Liderlik davranışları ve psikolojik sermaye ölçeklerinin doğrulayıcı faktör analizi sonucunda geçerli olduğu ve ölçeklerin Cronbach alfa güvenilirlik katsayısının 0,90 üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Yöneticilerin liderlik davranışlarının çalışanların psikolojik sermaye düzeyleri üzerine etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışanların psikolojik sermaye düzeyleri yüksektir ve yöneticiler üretim odaklı liderlik davranışlarını daha fazla göstermektedir.

Effects of Managers’ Leadership Behaviors on Positive Psychological Capital Levels of Employees

In the era of modern management, businesses can convert human resources into capital occur in new management styles. As a result of the literature review, this study aimed to determine the effect of managers' leadership behaviors on positive psychological capital levels of employees. The workers in the 2nd organized industrial zone in the province of Gaziantep constitute the universe of research. A questionnaire form was sent to the employees via the Organized Industrial Zone Directorate by e-mail. The collected data from 161 questionnaires were evaluated. Data were collected using the survey method, Leadership Behaviors and Positive Psychological Capital scales. It was determined that leadership behaviors and psychological capital scales were valid as a result of the confirmatory factor analysis and the Cronbach alpha reliability coefficient of the scales was above 0.90. Leadership behaviors of managers are the result of employees' influence on psychological capital levels. The psychological capital levels of the employees are high and the managers show more production-oriented leadership behaviors.

Kaynakça

Ağca, Y., & Döven, M. S. (2016). Liderlik davranışının örgütsel vatandaşlığa ve alt boyutlarına etkisi: perakende sektöründe bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C, 21, 3.

Avey, J. B., Reichard, R. J., Luthans, F., & Mhatre, K. H. (2011). Meta‐analysis of the impact of positive psychological capital on employee attitudes, behaviors, and performance. Human Resource Development Quarterly, 22(2), 127-152.

Bandura, A., & Walters, R. H. (1977). Social learning theory (Vol. 1). Englewood Cliffs, NJ: Prentice-hall.

Başar, U., & Basım, H. N. (2018). Paradoksal Liderlik Modeli. Amme İdaresi Dergisi, 51(3), 121-153.

Bono, J. E., & Ilies, R. (2006). Charisma, positive emotions and mood contagion. The Leadership Quarterly, 17(4), 317-334.

Bulut, H., & Meydan, C. H. (2018). Liderlik tarzlarının çalışanların ses verme davranışına etkisi: kamuda bir araştırma. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 73(1), 223-244.

Coggins, E. D., & Bocarnea, M. C. (2015). The Impact of Servant Leadership to Followers' Psychological Capital: A Comparative Study of Evangelical Christian Leader-Follower Relationships in the United States and Cambodia. Journal of Leadership, Accountability & Ethics, 12(4), 111-144.

Çetin, N. (2008). Kuramsal liderlik çözümlemelerinin ışığında, okul müdürlüğü ve eğitilebilir durumsal liderlik özellikleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(23), 74-84.

Çetin, F., & Basım, H. N. (2012). Örgütsel psikolojik sermaye: Bir ölçek uyarlama çalışması. Amme İdaresi Dergisi, 45(1), 121-137.

Detert, J. R., & Treviño, L. K. (2010). Speaking up to higher-ups: How supervisors and skip-level leaders influence employee voice. Organization Science, 21(1), 249-270.

Detert, J. R., & Burris, E. R. (2007). Leadership behavior and employee voice: Is the door really open? Academy of Management Journal, 50(4), 869-884.

Demirağ, B., & Çelik, M .(2019). Lider davranış özelliklerinin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi-The effect of leader behavior characterıstics on organızatıonal context. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(27), 1-21.

Ekvall, G., & Arvonen, J. (1991). Change-centered leadership: An extension of the two-dimensional model. Scandinavian Journal of Management, 7(1), 17-26.

Eid, J., Mearns, K., Larsson, G., Laberg, J. C., & Johnsen, B. H. (2012). Leadership, psychological capital and safety research: Conceptual issues and future research questions. Safety Science, 50(1), 55-61.

Gül, H., & Şahin, K. (2011). Bilgi toplumunda yeni bir liderlik yaklaşımı olarak transformasyonel liderlik ve kamu çalışanlarının transformasyonel liderlik algısı. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (25), 237-249.

Goldsmith, A. H., Darity, W., & Veum, J. R. (1998). Race, cognitive skills, psychological capital and wages. The Review of Black Political Economy, 26(2), 9-21.

Gyu Park, J., Sik Kim, J., Yoon, S. W., & Joo, B. K. (2017). The effects of empowering leadership on psychological well-being and job engagement: The mediating role of psychological capital. Leadership & Organization Development Journal, 38(3), 350-367.

İsmail, K., Khurram, W., Hussain, T., & Jafri, S. K. A. (2011). Perceptions for transformational leadership, followers’ psychological capital and intent to leave in Pakistan: An insight from medical and engineering sector. Interdisciplinary Journal of Research in Business, 1(8), 49-61.

Krasikova, D. V., Lester, P. B., & Harms, P. D. (2015). Effects of psychological capital on mental health and substance abuse. Journal of Leadership & Organizational Studies, 22(3), 280-291.

Kızrak, M., Bıçakçı, P. S., & Basım, H. N. (2017). Öz-liderlik becerilerinde psikolojik sermayenin rolü: kamu çalışanları üzerine görgül bir araştırma. Business and Economics Research Journal, 8(4), 797-813.

Keleş, H. N. (2011). Pozitif psikolojik sermaye: tanımı, bileşenleri ve örgüt yönetimine etkileri. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 343-349.

Keser, S., & Kocabaş, İ. (2014). İlköğretim okulu yöneticilerinin otantik liderlik ve psikolojik sermaye özelliklerinin karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 1(1), 1-22.

Li, Y., Castaño, G., & Li, Y. (2018). Linking leadership styles to work engagement: The role of psychological capital among Chinese knowledge workers. Chinese Management Studies, 12(2), 433-452.

Luthans, F., & Youssef, C. M. (2004). Human, social, and now positive psychological capital management: Investing in people for competitive advantage. Organizational Dynamics, 33(2), 143-160.

Luthans, F., Avolio, B. J., Avey, J. B., & Norman, S. M. (2007). Positive psychological capital: Measurement and relationship with performance and satisfaction. Personnel Psychology, 60(3),

Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J. (2007). Psychological capital: Developing the human competitive edge.541-572.

Luthans, B. C., Luthans, K. W., & Avey, J. B. (2014). Building the leaders of tomorrow: The development of academic psychological capital. Journal of Leadership & Organizational Studies, 21(2), 191-199.

Luthans, F., Avolio, B. J., Avey, J. B., & Norman, S. M. (2007). Positive psychological capital: Measurement and relationship with performance and satisfaction. Personnel Psychology, 60(3), 541-572.

McMurray, A. J., Pirola-Merlo, A., Sarros, J. C., & Islam, M. M. (2010). Leadership, climate, psychological capital, commitment, and wellbeing in a non-profit organization. Leadership & Organization Development Journal, 31(5), 436-457.

Munyaka, S. A., Boshoff, A. B., Pietersen, J., & Snelgar, R. (2017). The relationships between authentic leadership, psychological capital, psychological climate, team commitment and intention to quit. SA Journal of Industrial Psychology, 43(1), 1-11.

Özer, P. S., Topaloglu, T., & Özmen, Ö. N. T. (2013). Destekleyici örgüt ıkliminin, psikolojik sermaye ile ıs doyumu ıliskisinde düzenleyici etkisi/The Moderating Effect of Supportive Organizational Climate on Psychological Capital and Job Satisfaction Relationship. Ege Akademik Bakış, 13(4), 437-447.

Özsahin, M., & Zehir, C. (2011). Yüksek performanslı işletmelerde liderlik, girisim odaklılık ve örgütsel performans ilişkisi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yönetim Bilimleri Dergisi, 9(2), 45-72.

Peterson, S. J., Balthazard, P. A., Waldman, D. A., & Thatcher, R. W. (2008). Neuroscientific implications of psychological capital: Are the brains of optimistic, Hopeful, confident, and resilient Leaders Different? Organizational Dynamics, 37(4), 342-353.

Pitichat, T., Reichard, R. J., Kea-Edwards, A., Middleton, E., & Norman, S. M. (2018). Psychological capital for leader development. Journal of Leadership & Organizational Studies, 25(1), 47-62.

Rego, A., Sousa, F., Marques, C., & e Cunha, M. P. (2012). Authentic leadership promoting employees' psychological capital and creativity. Journal of Business Research, 65(3), 429-437.

Seligman, M. E. (2002). Positive psychology, positive prevention, and positive therapy. Handbook of Positive Psychology, 2(2002), 3-12.

Sweetman, D., Luthans, F., Avey, J. B., & Luthans, B. C. (2011). Relationship between positive psychological capital and creative performance. Canadian Journal of Administrative Sciences/Revue Canadienne des Sciences de l'Administration, 28(1), 4-13.

Tabak, A., Sığrı, Ü., & Türköz, T. (2013). Öz liderlik ölçeğinin Türkçeye uyarlanması çalışması. Bilig, 67, 213-246.

Taşlıyan, M., & Hırlak, B. (2016). Otantik liderlik, psikolojik sermaye, işten ayrılma niyeti ve çalışan performansı arasındaki ilişki: hemşireler üzerinde bir araştırma. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (56), 92-115.

Tengilimoğlu, D. (2005). Kamu ve özel sektör örgütlerinde liderlik davranışı özelliklerinin belirlenmesine yönelik bir alan çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), 1-16.

Tengilimoğlu, D., & Yiğit, A. (2005). Hastanelerde liderlik davranışlarının personel iş doyumuna etkisini belirlemeye yönelik bir alan çalışması. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 8(3), 374-400.

Topaloğlu, T., & Özer, P. S. (2014). Psikolojik sermaye ile iş performansı arasındaki ilişkiye otantik liderliğin düzenleyici etkisi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 156-171.

Tüzün, İ. K., Çetin, F., & Basim, H. N. (2014). The role of psychological capital and supportive organizational practices in the turnover process. METU Studies in Development, 41(2), 85-103.

Xiang, H., Chen, Y., & Zhao, F. (2017). Inclusive Leadership, Psychological Capital, and Employee Innovation Performance: The Moderating Role of Leader-Member Exchange. DEStech Transactions on Social Science, 2nd International Conference on Humanities Science, Management and Education Technology (HSMET 2017), Education and Human Science.

Xu, J., Liu, Y., & Chung, B. (2017). Leader psychological capital and employee work engagement: The roles of employee psychological capital and team collectivism. Leadership & Organization Development Journal, 38(7), 969-985.

Wang, Y., Yuan, C., & Zhu, Y. (2017). Coaching leadership and employee voice behavior: A multilevel study. Social Behavior and Personality: An International Journal, 45(10), 1655-1664.

Walumbwa, F. O., Avolio, B. J., Gardner, W. L., Wernsing, T. S., & Peterson, S. J. (2008). Authentic leadership: Development and validation of a theory-based measure. Journal of Management, 34(1), 89-126.

Walumbwa, F. O., Peterson, S. J., Avolio, B. J., & Hartnell, C. A. (2010). An investigation of the relationships among leader and follower psychological capital, service climate, and job performance. Personnel Psychology, 63(4), 937-963.

Yetgin, M. A. (2016). Örgütsel psikolojik sermaye ve destekleyici örgüt kültürünün otantik liderlikte rolü: görgül bir arastirma/The Role Of Psychological Capital And Supportive Organizational Culture On Authentic Leadership: An Empirical Study. Third Sector Social Economic Review, 51(2), 128-156.

Youssef, C. M. and Luthans, F. (2012). Psychological capital: Meaning, findings and future directions. The Oxford handbook of positive organizational scholarship, 1-23.

Yukl, G. (2012). Effective leadership behavior: What we know and what questions need more attention. Academy of Management Perspectives, 26(4), 66-85.

Kaynak Göster

APA Ay, G , Bozdoğan, C . (2020). Yöneticilerin Liderlik Davranışlarının Çalışanların Pozitif Psikolojik Sermaye Seviyelerine Etkisi . Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 18 (4) , 435-453 . DOI: 10.18026/cbayarsos.671187