Lise Öğrencilerinin Olumsuz Değerlendirilme Korkularının Akademik Başarıya İlişkin Bilişsel Çarpıtmalar Bağlamında İncelenmesi

Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin akademik ortamlarda olumsuz değerlendirilme korkularının akademik başarıya ilişkin bilişsel hatalar bağlamında incelenmesidir. Araştırmanın katılımcıları Konya’da farklı lise türlerinde okuyan toplamda 915 öğrenciden oluşmaktadır. Elde edilen verilerin analizinde pearson korelasyon katsayısı ve aşamalı regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre lise öğrencilerinin akademik ortamlarda olumsuz değerlendirilme korkularının sırasıyla felaketleştirme, benlik değeri, dışa atıf ve mükemmeliyetçilik değişkenleri tarafından istatistiksel olarak anlamlı şekilde yordandığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda tartışma yapılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Investigation of High School Students' Fears of Negative Evaluation in the Context of Cognitive Distortions Regarding Academic

The aim of this study is to investigate the fears of negative evaluation of high school students in academic settings in the context of cognitive errors related to academic achievement. The participants of the research consisted of 915 students from different high school types in Konya. Pearson correlation coefficient and stepwise regression analysis were used in the analysis of the obtained data. According to the results, it was found that high school students' fear of negative evaluation in academic settings was statistically significant predicted by catastrophizing, self-value, outer attribution and perfectionism variables, respectively. In the light of the findings, some discussions were made and some suggestions were made.

Kaynakça

Alkan, V. (2015). Akademik ortamlarda olumsuz değerlendirilme korkusu ölçeğinin geliştirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Atasoy, M., Karabulut, E. O., & Var, L.(2018). The research on the negative evaluation anxiety of taekwondo players by different variables. Turkish Journal of Sport and Exercise, 20(3), 158-162.

Bıçak, S. (2019). Repeat level preparatory school students’ causal dimensıonality and their causal attributions to perceived success and failure. (Unpublished Master Thesis). Middle East Technical Unıversity, Social Sciences Instıtute, Ankara.

Bridges, K. R., & Harnish, R. J. (2010). Role of irrational beliefs in depression and anxiety: A review. Health, 2(08), 862-877.

Brundage, S. B., Winters, K. L., & Beilby, J. M. (2017). Fear of negative evaluation, trait anxiety, and judgment bias in adults who stutter. American journal of speech-language pathology, 26(2), 498-510.

Büyüköztürk, S., Kılıç Çakmak, E., Akgün, O.E., Karadeniz, S., & Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.

Carleton, R. N., Collimore, K. C., & Asmundson, G. J. G. (2007). Social anxiety and fear of negative evaluation: Construct validity of the BFNE-II. Journal of Anxiety Disorders, 21(1), 131-141. doi:https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2006.03.010

Chan, S. M., Chan, S. K., & Kwok, W. W. (2015). Ruminative and catastrophizing cognitive styles mediate the association between daily hassles and high anxiety in Hong Kong adolescents. Child Psychiatry & Human Development, 46(1), 57-66.

Cheng, G., Zhang, D., & Ding, F. (2015). Self-esteem and fear of negative evaluation as mediators between family socioeconomic status and social anxiety in Chinese emerging adults. Int J Soc Psychiatry, 61(6), 569-576. doi:10.1177/0020764014565405.

Cook, S.I., Meyer, D., & Knowles, S. R. (2019). Relationships between psychoevolutionary fear of evaluation, cognitive distortions, and social anxiety symptoms: A preliminary structural equation model. Australian Journal of Psychology, 71(2), 92-99.

Çelik, Ç.B., & Odaci, H. (2014). Akademik erteleme davranışının bazı kişisel ve psikolojik değişkenlere göre açıklanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(3), 31-47.

Çelik, Y., & Atilla, G. (2019). Üniversite öğrencilerinde kendini sabotaj, olumsuz değerlendirilme korkusu ve benlik saygisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 177-198.

Çetin, B., Doğan, T., & Sapmaz, F. (2010). Olumsuz değerlendirilme korkusu ölçeği kısa formu’nun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 35(156), 205-216.

Çetin, B., İlhan, M., & Yılmaz, F. (2014). Olumsuz değerlendirilme korkusu ve akademik risk alma arasındaki ilişkinin kanonik korelasyonla incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 135-158.

Deffenbacher, J. L., Zwemer, W. A., Whisman, M. A., Hill, R. A., & Sloan, R. D. (1986). Irrational beliefs and anxiety. Cognitive Therapy and Research, 10(3), 281-291.

Dozois, D. J. A., & Beck, A. T. (2008). Cognitive schemas, beliefs and assumptions. In K. S. Dobson & D. J. A. Dozois (Eds.), Risk factors in depression (pp. 121-143). Oxford, United Kingdom: Elsevier/Academic Press

Duke, D., Krishnan, M., Faith, M., & Storch, E. A. (2006). The psychometric properties of the Brief Fear of Negative Evaluation Scale. J Anxiety Disord, 20(6), 807-817. doi:10.1016/j.janxdis.2005.11.002.

Duran, S., Karadaş, A., & Kaynak, S. (2017). Hemşirelik öğrencilerinin olumsuz otomatik düşünceleri ve akademik başarıları arasındaki ilişki. Kocaeli Tıp Dergisi, 6(2), 30-37.

İlhan, M., & Güler, N. (2018). Likert tipi ölçeklerde rasch modelinin kullanımı: olumsuz değerlendirilme korkusu ölçeği-öğrenci formu (ODKÖ-ÖF) üzerinde bir uygulama. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(4), 756-775.

Kanbur, E. (2018). Çalışanların olumsuz değerlendirilme korkusunun örgütsel sessizlik üzerine etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(1), 382-402.

Kaya, İ. (2018). Akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmalar ölçeğinin (ABIBÇÖ) geliştirilmesi. Mersin University Journal of the Faculty of Education, 14(3), 1082-1098.

Khan, S. R., & Naqvi, I. (2016). Self-criticism and fear of negative evaluation among university students with and without obesity. Pakistan Journal of Psychological Research, 31(2), 509-530.

Khanam, S. J., & Moghal, F. (2012). Self esteem as a predictor of fear of negative evaluation and social anxiety. Pakistan Journal of Psychology, 43(1), 91-100.

Kizgin, Y., & Dalgin, T. (2012). Atfetme teorisi: Öğrencilerin başarı ve başarısızlıklarını değerlendirmedeki atfetme farklılıkları. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 8(15), 61-77.

Knights JA & Kennedy BJ (2007) Medical school selection: impact of dysfunctional tendencies on academic performance. Med Educ. 41(4):362-8.

Kocovski, N. L., & Endler, N. S. (2000). Social anxiety, self-regulation, and fear of negative evaluation. European Journal of Personality, 14(4), 347-358. doi:10.1002/1099-0984(200007/08)14:4<347::AID-PER381>3.0.CO;2-7

Koydemir-Özden, S., & Demir, A. (2009). The Relationship Between Perceived Parental Attitudes and Shyness among Turkish Youth: Fear of Negative Evaluation and Self-esteem as Mediators. Current Psychology, 28(3), 169-180. doi:10.1007/s12144-009-9054-1

Köse, E., Bayköse, N., Turan, E. B., & Lapa, T. Y. (2016). Düzenli egzersiz yapan bireylerde olumsuz değerlendirilme korkusunun vücut algılarını belirlemedeki rolü. Mediterranean Journal of Humanities, VI/2, 351-360.

Kuru, E., Safak, Y., Özdemir, İ., Tulacı, R. G., Özdel, K., Özkula, N. G., & Örsel, S. (2018). Cognitive distortions in patients with social anxiety disorder: Comparison of a clinical group and healthy controls. The European Journal of Psychiatry, 32(2), 97-104.

Leary, M. R. (1983). A brief version of the Fear of Negative Evaluation Scale. Personality and Social Psychology Bulletin, 9(3), 371-375.

Nonterah, C. W., Hahn, N. C., Utsey, S. O., Hook, J. N., Abrams, J. A., Hubbard, R. R., & Opare-Henako, A. (2015). Fear of Negative Evaluation as a Mediator of the Relation between Academic Stress, Anxiety and Depression in a Sample of Ghanaian College Students. Psychology and Developing Societies, 27(1), 125-142. doi:10.1177/0971333614564747.

Ömür, Y. E., Aydin, R., & Argon, T. (2014). Olumsuz değerlendirilme korkusu ve akademik sahtekârlık. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 5 (9), 131-149.

Özgüngör, S. (2006). Öz bilinç, olumsuz değerlendirilme korkusu, performans odakli sinif algisi ve not yönelimi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(19), 85-92.

Pereira, A. I. F., Barros, L., & Mendonça, D. (2012). Cognitive errors and anxiety in school aged children. Psicologia: Reflexão e Crítica, 25(4), 817-823.

Pitarch, M. J. (2010). Brief version of the Fear of Negative Evaluation Scale - Straightforward Items (BFNE-S): psychometric properties in a Spanish population. Span J Psychol, 13(2), 981-989.

Reichenberger, J., Smyth, J. M., & Blechert, J. (2018). Fear of evaluation unpacked: day-to-day correlates of fear of negative and positive evaluation. Anxiety, Stress, & Coping, 31(2), 159-174. doi:10.1080/10615806.2017.1396826.

Shafique, N., Gul, S., & Raseed, S. (2017). Perfectionism and perceived stress: The role of fear of negative evaluation. International Journal of Mental Health, 46(4), 312-326.

Sunkarapalli, G. & Agarwaal, T. (2017). Fear of negative evaluation and perfectionism in young adults. IOSR Journal Of Humanities And Social Science, 22(5), 53-60.

.Şimsek, M. (2018). Lise öğrencilerinin akademik erteleme davranişlari ile mükemmeliyetçilik ve olumsuz değerlendirilme korkusu arasindaki ilişkilerde benlik saygisinin aracı rolü. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.

Talhat, K., & Aslam, N. (2012). Fear of negative evaluation and psychological distress among patients of drug addiction. Journal of the Indian Academy of Applied Psychology, 38(3), 44-54.

Utschig, A. C., Presnell, K., Madeley, M. C., & Smits, J. A. J. (2010). An investigation of the relationship between fear of negative evaluation and bulimic psychopathology. Eating Behaviors, 11(4), 231-238. doi:https://doi.org/10.1016/j.eatbeh.2010.05.003

Weeks, J. W., Heimberg, R. G., & Rodebaugh, T. L. (2008). The Fear of Positive Evaluation Scale: Assessing a proposed cognitive component of social anxiety. Journal of Anxiety Disorders, 22(1), 44-55. doi:https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2007.08.002

Weems, C. F., Berman, S. L., Silverman, W. K., & Saavedra, L. M. (2001). Cognitive errors in youth with anxiety disorders: The linkages between negative cognitive errors and anxious symptoms. Cognitive Therapy and Research, 25(5), 559-575.

Williams, K. C., Falkum, E., & Martinsen, E. W. (2015). Fear of negative evaluation, avoidance and mental distress among hearing-impaired employees. Rehabilitation psychology, 60(1), 51.

Kaynak Göster

APA Pamuk, M . (2021). Lise Öğrencilerinin Olumsuz Değerlendirilme Korkularının Akademik Başarıya İlişkin Bilişsel Çarpıtmalar Bağlamında İncelenmesi . Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 19 (1) , 159-170 . DOI: 10.18026/cbayarsos.675058