Oyun Terapisiyle Bütünleştirilmiş Grupla Psikolojik Danışmanın İlkokul Öğrencilerinin Sosyal Kaygı Düzeylerine Etkisi

Bu araştırmanın amacı, oyun terapisiyle bütünleştirilmiş grupla psikolojik danışmanın ilkokul öğrencilerinin sosyal kaygı düzeylerini azaltmadaki etkisinin incelenmesidir. Araştırmada, deneme modellerinden öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Konya İli Selçuklu İlçesinde bulunan bir ilkokulun dördüncü sınıflarındaki öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın başında, dördüncü sınıfa devam eden öğrencilere ÇSAÖ-Y (Demir vd., 2000) uygulanmış, sosyal kaygı düzeyi en yüksek çıkan öğrenciler içinden yansız atama ile belirlenen sekiz öğrenci deney grubunu, sekiz öğrenci de kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırmada, deney grubuna sekiz grupla psikolojik danışma oturumu uygulanmıştır. Oturumlar sona erdikten sonra deney ve kontrol gruplarına (ÇSAÖ-Y) son test olarak tekrar uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubunun öntest- sontest puanları arasındaki farklılık ve deney grubuna katılan öğrencilerin öntest ve izleme testi arasındaki farklılık Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile test edilmiştir. Deney ve kontrol grubu öntest puanları ve sontest puanları arasındaki farklılık ise Mann Whitney U Testi ile test edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda kontrol grubunun öntest-sontest puanları ile deney ve kontrol grubu öntest puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Deney grubu öntest-sontest puanları ile deney ve kontrol grubu sontest puanları arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Deney grubu öntest ve izleme testleri arasında da anlamlı farklılık bulunmuştur.

The Effects of Group Counseling Integrated with Play Therapy on Social Anxiety Levels of Children at Primary School

The aim of the study is to research the effect of group counseling integrated with play therapy on reducing the levels of social anxiety of primary school students. The study used an experimental “pretest-posttest” models. The research team of the study consists of fourth-grade pupil of elementary school located in the Selcuklu District of Konya Province of 2017-2018 academic year. At the beginning of the study, 8 pupils were applied to pupils with the highest level of social anxiety and were identified as an experimental group while another 8 were determined as the control group. All of them were pupils attending fourth grade ÇSAÖ-Y (Demir vd., 2000). In the study, eight groups of counseling sessions were applied to the experimental group. When the sessions were over, (ÇSAÖ-Y) the experimental and control groups were tested again. The difference between the scores before and after testing in the experimental and control groups, as well as the difference between the tests that passed the preliminary and subsequent tests, for students participating in the experimental group, were checked by Wilcoxon Signed Ranks Test. The difference between the scores before and after the experimental and control groups was tested by Mann-Whitney U -test. As a result of the analysis, no significant differences were found between the scores before and after testing the control group and the scores in the experimental groups. A significant difference was found between the scores obtained after testing in the experimental group and the scores after testing in the experimental and control groups. A significant difference was found between the preliminary tests in the experimental group and subsequent tests.

Kaynakça

Acar, N. V. (2013). Grupla psikolojik danışmada alıştırmalar-deneyler. Ankara: Nobel Yayınevi.

Albano, A. M., DiBartolo, P. M., Heimberg, R. G. ve Barlow, D. H. (1995). Social phobia: Diagnosis, assessment, and treatment. New York: The Guilford Press.

Antony, M. M. ve Swinson, R. P. (2017). The shyness and social anxiety workbook: Proven, step-by-step techniques for overcoming your fear. Oakland: New Harbinger Publications.

Baggerly, J. (2004). The effects of child-centered group play therapy on self-concept, depression, and anxiety of children who are homeless. International Journal of Play Therapy, 13(2), 31-51.

Bal, U., Çakmak, S. ve Uğuz, Ş. (2013). Anksiyete bozukluklarında cinsiyete göre semptom farklılıkları. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 22(4), 441-459.

Bratton, S. C., Baggerly, J. N. ve Ray, D. C. (2010). Child-centered play therapy research. DC: American Psychological Association.

Burns, G. W. (2016). Çocuklar ve gençler için 101 tedavi edici öykü. Ankara: Nobel Yaşam.

Cabe, N. (2017). Rahatlama eğitimi: Baloncuklar. H. G. Kadusan ve C. E. Schaefer (Ed.), En popüler 101 oyun terapisi tekniği içinde (ss. 349-364). (N. C. Maral, Çev.) Ankara: Nobel Yaşam.

Candan, S. (2017). 3-10 yaş arası gelişimsel problemleri olan çocuklarda çocuk merkezli oyun terapisinin etkisinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.

Crenshaw, D. A. (2017). Parti şapkalı canavarlar: çocukların korkularını yenmelerini sağlayan çizim stratejileri. H. G. Kadusan ve C. E. Schaefer (Ed.), En popüler 101 oyun terapisi tekniği içinde (ss. 110-113). (N. C. Maral, Çev.) Ankara: Nobel Yaşam.

Çankaya, G. (2014). Çocukların oynadıkları oyunlara göre empati ve saldırganlık düzeylerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Çelik, M. (2017). Deneyimsel oyun terapisinin çocuk evlerinde kalmakta olan 3-10 yaş grubu çocukların çocukluk çağı travma sonrası duygusal stres düzeyine etkisinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Demir, T., Eralp-Demir, D., Türksoy, N., Özmen, E. ve Uysal, Ö. (2000). Çocuklar için sosyal anksiyete ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. Düşünen Adam, 13(1), 42-48.

Doğanay, J. (1998). Anasınıfına devam eden çocukların ebeveynlerinin çocuk oyun ve oyuncakları hakkındaki görüşlerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Doherty, J. M. ve Philips, R. D. (2017). Verandadaki salıncakta okuma. H. G. Kadusan ve C. E. Schaefer (Ed.), En popüler 101 oyun terapisi tekniği içinde (ss. 36-39). (N. C. Maral, Çev.) Ankara: Nobel Yaşam.

Eren-Gümüş, A. (2016). Sosyal kaygının benlik saygısına ve işlevsel olmayan tutumlara göre yordanması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 63-75.

Erkan, Z., Güçray, S. ve Çam, S. (2002). Ergenlerin sosyal kaygı düzeylerinin ana baba tutumları ve cinsiyet açısından incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(10), 64-75.

Gençer, A. A. ve Aksoy, A. B. (2016). Anne çocuk etkileşiminde farklı bir yaklaşım: Theraplay oyun terapisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry, 8(3), 244-254.

Gürleyen, B. (2016). Mentalization and symbolization and symbolization in psychodynamic play therapy process: An empirical investigation of the effect of mentalizing interventions on symbolic play and mentalization (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Halmatov, S. (2017). Oyun terapisinde pratik teknikler. Ankara: Pegem Akademi.

Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Kaya, A. ve Saçkes, M. (2012). Benlik saygısı geliştirme programının ilköğretim 8. Sınıf öğrencilerinin benlik saygısı düzeylerine etkisi. S. Erkan ve A. Kaya (Ed.), Deneysel olarak sınanmış grupla psikolojik danışma ve rehberlik programları I içinde (ss. 149-228). Ankara: Pegem Akademi.

Knell, S. M. (2013). Bilişsel davranışçı oyun terapisi. C. E. Schaefer (Ed.), Oyun terapisinin temelleri içinde (ss. 313-328). (B.T. Özkaya, Çev.) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Koçkaya, S. (2016). Okul öncesi çocuklarının çekingenlik davranışları üzerine oyun terapisi uygulamalarının etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

La Greca, A. M., Dandes, S. K., Wick, P., Shaw, K. ve Stone, W. L. (1988). Development of the social anxiety scale for children: Reliability and concurrent validity. Journal of Clinical Child Psychology, 17(1), 84-91.

Landreth, G. L. (2012). Play therapy: The art of the relationship. New York: Routledge.

Leblanc, M. ve Ritchie, M. (2001). A meta-analysis of play therapy outcomes. Counselling Psychology Quarterly, 14(2), 149-163.

Liberman, J. M. (2015). Masal terapi. (Çev: İ. Erdener). İstanbul: Doğan Novus.

Linden, C. (2017a). Ağırlıklar ve balonlar. H. G. Kadusan ve C. E. Schaefer (Ed.), En popüler 101 oyun terapisi tekniği içinde (ss. 102-106). (N. C. Maral, Çev.) Ankara: Nobel Yaşam.

Linden, C. (2017b). Lensler. H. G. Kadusan ve C. E. Schaefer (Ed.), En popüler 101 oyun terapisi tekniği içinde (ss. 270-274). (N. C. Maral, Çev.) Ankara: Nobel Yaşam.

Özyürek, A. ve Demiray, K. (2010). Yurtta ve ailesi yanında kalan ortaöğretim öğrencilerinin kaygı düzeylerinin karşılaştırılması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11(2), 247-256.

Rahmani, P. ve Moheb, N. (2010). The effectiveness of clay therapy and narrative therapy on anxiety of pre-school children: A comparative study. Procedia Social and Behavioral Sciences, 5, 23-27.

Robinson, S. (2011). What play therapists do within the therapeutic relationship of humanistic/non-di rective play therapy. Pastoral Care in Education Aquatic Insects, 29(3), 207-220.

Saltık, N. (2018). Kadın konukevlerinde kalan çocuklarda oyun terapisinin sosyal beceri ve problem davranışlara etkisinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Ankara yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Sapmaz, F. (2011). Bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışmanın sosyal anksiyete, reddedilme duyarlılığı ve kişilerarası duyarlılık üzerine etkisi (Doktora Tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.

Schaefer, C. E. ve Drewes, A. A. (2010). The therapeutic powers of play and play therapy. A. A. Drewes ve C. E. Schaefer (Eds.). In School based play therapy (pp. 3-16). New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.

Schaefer, C. E. ve Drewes, A. A. (2013). Oyunun ve oyun terapisinin terapötik güçleri. C. E. Schaefer (Ed.), Oyun terapisinin temelleri içinde (ss. 15-25). (B.T. Özkaya, Çev.) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Schottelkorb, A. A., Swan K. L., Jahn, L., Haas, S. ve Hacker, J. (2015). Effectiveness of play therapy on problematic behaviors of preschool children with somatization. Journal of Child and Adolescent Counseling, 1(1), 3-16.

Sertelin-Mercan, Ç. (2007). Bilişsel davranışçı yaklaşımla bütünleştirilmiş sosyal beceri eğitiminin ergenlerin sosyal kaygı düzeyine etkisi (Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Sezici, E. (2013). Okul öncesi çocuklarda oyun terapisinin sosyal yetkinlik ve davranış yönetimine etkisi (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Shen, Y. J. (2002). Short-term group play therapy with Chinese earthquake victims: Effects on anxiety, depression and adjustment. International Journal of Play Therapy. 11(1), 43-63.

Sprague, D. G. (2017). Kuklalarla psikodrama. H. G. Kadusan ve C. E. Schaefer (Ed.), En popüler 101 oyun terapisi tekniği içinde (ss. 237-241). (N. C. Maral, Çev.) Ankara: Nobel Yaşam.

Stickney, E. M. (2017). Nasıl yapıyorum? Kişisel değerlendirme tekniği. H. G. Kadusan ve C. E. Schaefer (Ed.), En popüler 101 oyun terapisi tekniği içinde (ss. 123-125). (N. C. Maral, Çev.) Ankara: Nobel Yaşam.

Sümer, Z. H. (2012). Sosyal beceri eğitiminin ilköğretim öğrencilerinin algılanan sosyal beceri boyutlarına ve sosyometrik statülerine etkisi. S. Erkan ve A. Kaya (Ed.), Deneysel olarak sınanmış grupla psikolojik danışma ve rehberlik programları I içinde (ss. 1-41). Ankara: Pegem Akademi.

Teber, M. (2015). Çocuk merkezli oyun terapisinin çocuklarda görülen davranış sorunlarının çözümüne etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.

Wakaba, Y. (1983). Group play therapy for Japanese children who stutter. Journal of Fluency Disorders, 8, 93-118. Yazman, Ü. (t.y). Başarı için sosyal fobiyi yenmek şart. Erişim: 15 Ekim 2017, http://www.kigem.com/basari-icin-sosyal-fobiyi-yenmek-sart.html

Yerlikaya, Z. (2011). Sosyal fobi ve bir psikodrama uygulaması. Erişim: 10 Ekim 2017, http://www.terapiportali.com/?page=blogpost&yid=128&url=sosyal-fobi-ve-psikodrama-terapisi

Yıldız, C. (2015). Oyun terapisiyle bütünleştirilmiş grup terapisinin çocukların utangaçlık düzeylerine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Yılmaz, G. (2013) . Ergenlerde mobil telefon bağımlılığının sosyal anksiyeteye etkisinin bazı değişkenlere göre incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Yılmaz, B. Ş. ve Duy, B. (2013). Psiko-eğitim uygulamasının kız öğrencilerin benlik saygısı ve akılcı olmayan inançları üzerine etkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(39), 68-81.

Zorlu, A. (2016). Yönlendirici olmayan oyun terapisinin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtili çocukların duygu ve davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi (Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Kaynak Göster