Ali Hikmet Tungay’ın (1897-1975) Hocası Mehmet Nâdir’in Etkisinde Yaptığı Matematik Çalışmaları

Mathematical Studies of Ali Hikmet Tungay (1897-1975) Under The Influence of His Teacher Mehmet Nadir

___

Arşiv Belgeleri Kaynakları / Archival Sources

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), BCA, 180.9.0.0/187.910.20., 27.11.1924.; BCA, 180.9.0.0/90.435.8., 9.2.1927.; BCA, 30.11.1.0/88.24.15-5., 31.07.1934.

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA): Hariciye Nezareti İstanbul Murahhaslığı (HR.İM.) 234/14 (19 Kanun-i evvel 1338/19 Aralık 1922)

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Türkiye Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi (TDA), TDA, 525/38631-155921-260, 30.12.1922.; TDA, 525/38631-155921-259, 26.12.1922.; TDA, 500/8364 -  57780- 19, 08.06.1943.; TDA, 500/8364 - 57780-17, 07.08.1943.; TDA, 500/8364 - 57782- 4, 11.01.1945.; TDA, 500/ 8364 - 57782 - 2, 28.03.1945.

 

Basılı Kaynaklar / Printed Sources

[Tungay], Ali Hikmet; “5073 (1920, 105) (R. de Balmont)”, ed. Maillet; J. Lemaire; A. Vaulot. L’Intermédiaire Des Mathématiciens IV, no. 2 (1925): s. 59.

[Tungay], Ali Hikmet; “5259 [I19c] Trouver n Nombres Entiers Tels Que Les Sommes De...”, ed. Maillet, A. Boulanger ve J. Lemaire. L’Intermédiaire Des Mathématiciens II, no. 2 (1923): s. 55–56.

[Tungay], Ali Hikmet; “5502. [I19c] En Nombres Entiers”, ed. A. Vaulot Ed. Maillet, J. Lemaire. L’Intermédiaire Des Mathématiciens IV, no. 2 (1925): s. 52–53.

[Tungay], Ali Hikmet; “5548 [I19c] En Nombres Entiers”, ed. J. Lemaire A. Vaulot, ed. Maillet. L’Intermédiaire Des Mathématiciens IV, no. 2 (1925): s. 101–2.

[Tungay], Ali Hikmet; “Havâss-ı A‘dâda Âid Bir Da‘vânın Ta‘Mîmi.” Darülfünun Fen Fakültesi Mecmuası 2, no. 3 (1925): s. 184–87.

[Tungay], Ali Hikmet; Tez. 2. baskı. İstanbul: Devlet Matbaası, 1934.

Buquet, A.; “5073 (1920, 105) (R. de Balmont)”, ed. Émile Michel Hyancinthe Lemoine Charles-Ange Laisant. L’Intermédiaire Des Mathématiciens, 1924, s. 82.

Arf, Cahit; “İstanbul Üniversitesi’ndeki Matematik Çalışmaları Hakkında Bazı İzlenimler ve Anılar.” 1923-1966 Dönemi Türkiye Matematik Araştırmaları Bibliyografyası ve Bazı Gözlemler içinde, ed. Erdal İnönü, 37–44. Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1973.

Bahadır, Osman; Cumhuriyetin İlk Bilim Dergileri ve Modernleşme, İstanbul: İzdüşüm Yayınları, 2001.

Cumhurbaşkanlığı (Yay. Haz.); Türkiye Cumhuriyeti’nin 83. Yılı : Atatürk’ün Kitaplığı, Ankara: Cumhurbaşkanlığı, 2006.

Dickson, Leonard Eugene; History of the Theory of Numbers: Diophantine Analysis, C. 2, Washington: Carnegie Institütion of Washington, 1920.

Doğan, Enfel; İlk Öğrenci Dergisi - Numûne-i Terakki, İstanbul: İstanbul Erkek Liseliler Eğitim Vakfı (İELEV) Yayınları, 2008.

Dölen, Emre; Türkiye Üniversite Tarihi 1, Osmanlı Döneminde Darülfünun (1863-1922), C. 1, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2009.

Durukal, Halûk; “Afganistan’da Hayat: Kâbil’den Gelen Ali Hikmet Tungay’ın Anlattıkları.” Akşam, October 7, 1945. https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12575/6779, Erişim tarihi: 2 Şubat 2024.

Günergun, Feza; “Darülfünun Fünun (Fen) Fakültesi Mecmuası (1916-1933)”, Osmanlı Bilimi Araştırmaları 0, no. 1 (1995): s. 285–349.

Güngör, Burak; “Matematik Terimlerini Türkçeleştirme Hareketleri”, İstanbul Üniversitesi, 2013.

İçen, Orhan; “İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Dalı Mensuplarının Uluslararası Bilimsel Araştırmalara Yaptıkları Katkı”, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nde Çeşitli Fen Bilimi Dallarının Cumhuriyet Dönemindeki Gelişmesi ve Milletler Arası Bilime Katkısı içinde, ed. Ahmet Yüksel Özemre, s. 1–35. İstanbul: Nazım Terzioğlu Matematik Araştırma Merkezi Baskı Atölyesi, 1982.

İdemen, Mithat ve Şenkon, Hülya; “Türkiye Cumhuriyeti’nin 75. Yılında Pür ve Uygulamalı Matematiğin Gelişimi”, Türkiye Cumhuriyeti’nin 75. Yılında Bilim “Bilanço 1923-1998” Ulusal Toplantısı içinde, 1: s. 53–91. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 1999.

Fazlıoğlu, İhsan; “Mehmed Nâdir”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi içinde, XXVIII: 499–500. Ankara: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi, 2003.

İhsanoğlu, Ekmeleddin; Fenler Evi Dârülfünûn: Müslüman Dünyasının İlk Modern Üniversitesi, çev. Fatma M. Şen. İstanbul: Doğan Kitap, 2021.

İnönü, Erdal; 1923-1966 Dönemi Türkiye Matematik Araştırmaları Bibliyografyası ve Bazı Gözlemler. Ankra: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1973.

İnönü, Erdal; 1923-1966 Döneminde Fizik Dalındaki Araştırmalara Türkiyenin Katkısını Gösteren Bir Bibliyografya ve Bazı Gözlemler, Ankra: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1971.

İnönü, Erdal; “Mehmet Nadir: An Amateur Mathematician in Ottoman Turkey”, Historia Mathe-matica 33, no. 2 (May 1, 2006): 234–42. https://doi.org/10.1016/J.HM.2005.07.002.

İnönü, Erdal; Mehmet Nadir: Bir Eğitim ve Bilim Öncüsü, Ankara: TÜBİTAK, 1997.

İnönü, Erdal; “Türkiye Cumhuriyeti’nin 75. Yılında Türkiye’de Fizik”, Türkiye Cumhuriyeti’nin 75. Yılında Bilim “Bilanço 1923-1998” Ulusal Toplantısı içinde, 2. b., 2: s. 1–89. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2001.

İnönü, Erdal ve Bahadır, Osman; Türkiye’de Temel Bilimlerde İlk Araştırmacılar, İstanbul: Büke Araştırma, 2007.

İshakoğlu-Kadıoğlu, Sevtap; İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Tarihçesi (1900- 1946), ed. Ekmeleddin İhsanoğlu, İstanbul: Bilim Tarihi Müzesi ve Dokümantasyon Merkezi Yayınları, 1998.

İstanbul Erkek Liseliler Eğitim Vakfı; “İstanbul Erkek Lisesi Tarihçesi”, 2020. https://www.ielev.org.tr/tr/istanbul-erkek-lisesi/iel-tarihcesi/tarihce/, Erişim tarihi: 15 Şubat 2024.

Kadıoğlu, Sevtap; “Türkiye’de Bilimin Popülerleşmesi ve Maddiyat Dergisi, 1925-26”, Osmanlı Bilimi Araştırmaları 16, no. 2 (2015): s. 33–51.

Kahya, Esin; “Batı Medeniyeti ve Temel Unsurları: Türkiye’ye/Günümüze Yansımaları”, Aramızdan Ayrılışının 40. Yılında Prof. Dr. Mümtaz Turhan Sempozyumu içinde, 21–32. Ankara, 2009.

Küçük, Serhat; “Türkiye’de Bilimin Popülerleştirilmesi Sürecinde Süreli Yayıncılığın Rolü: ‘Fen Âlemi’ Örneği (1925-1926)”, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi 9, no. 17 (2013): s. 188–281.

Mehmed Nadir; “3302 (1907, 244) (Arcitenens). Equation Indéterminée”, ed. C.A. Laisant, E. Lemoine, Ed. Maillet ve A. Grevy. L’Intermédiaire Des Mathématiciens XV (1908): s. 45–47.

Milli Kütüphane Genel Müdürlüğü (Yay. Haz.); Atatürk’ün Özel Kütüphanesinin Kataloğu: Anıtkabir ve Çankaya Bölümleri, Ankara: Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı, 1973.

Milliyet Gazetesi; “Ali Hikmet Tungay’ın Vefatı”, December 8, 1975. https://gazetearsivi. milliyet.com.tr/liste?tarih=1975.12.08, Erişim tarihi: 22 Şubat 2024.

Okay, Cüneyd; “Eski Harfli Mühendislik Dergileri”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2, no. 4 (2004): s. 629–40.

Özgün Bruda, Berta B.; Yedi Nesil Öncesinden Günümüze Yolculuk Anılar Belgeler Resimler, İstanbul: Özel Baskı, 2000.

Balmont, R. de; “Questions 5073 [I18c]”, ed. C. A. Laisant. L’Intermédiaire Des Mathématiciens XXVII (1920): s. 105.

Goormaghtigh, R; “5259 (1923, 55) (Ali Hikmet) Systéme d’équations Indéterminées”, ed. Ed. Maillet, A. Boulanger ve J. Lemaire. L’Intermédiaire Des Mathématiciens II, no. 2 (1923): s. 143.

Sağlam, Muvaffak; “Doktora Yapan İlk Türkler”, Meydan, no. 562–44 (1978): s. 54–55.

Tungay, Ali Hikmet; “Afganistan’da Hayat: Afganistan’ın Her Tarafında Her Sahada Göze Çarpan Bir Kalkınma Vardır”, Akşam, October 21, 1945. https://dspace.ankara.edu.tr/ xmlui/handle/20.500.12575/6769, Erişim tarihi: 2 Şubat 2024.

Tungay, Ali Hikmet; Grafik Metot Ile İtmam, İstanbul: Devlet Basımevi, 1935.

Tungay, Ali Hikmet; Yeni Cebir Dersleri, C. 2. İstanbul: Necm-i İstikbal Matbaası, 1927.

Tungay, Ali Hikmet; Yeni Cebir Dersleri, C. 1. İstanbul: Necm-i İstikbal Matbaası, 1927.

Yaşar, Bülent; “Bağımsız Afganistan’ın Modernleşmesi Hususunda Türkiye’den Afganistan’a Gönderilen Uzmanlar”, Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 10, no. 2 (December 31, 2020): 51–86. https://doi.org/10.20493/birtop.808239.

Yaşar, Bülent; “Atatürk Dönemi Türk-Afgan İlişkileri Ve Afganistan’a Yapılan Yardımlar”, İnönü Üniversitesi, 2016.

Yılmaz Erten, Safiye; “L’Intermédiaire Des Mathématiciens Dergisinde Mehmet Nadir ve 11 Yıl Cevapsız Kalan Bir Sorunun Çözümü”, Dört Öge 14, no. 7 (2018): s. 63–81.