Üniversite Öğrencilerinin Beslenme Egzersiz Davranışlarının Belirlenmesi

Amaç: Sağlıklı beslenme, uygun fiziksel aktivite ve destekleyici çevre sağlıklı yaşamın temel unsurlarıdır. Adölesan dönem beslenme davranışları açısından riskli bir dönemdir. Adölesan dönemdeki sağlıksız beslenme ve egzersiz davranışları sağlığı olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı üniversitede öğrenim gören öğrencilerinin beslenme ve egzersiz davranışlarını belirlemektir. Yöntem: Tanımlayıcı türdeki bu araştırma, İstanbul’da bir üniversitede öğrenim gören öğrencilerde yapıldı. Örnekleme 255 öğrenci alınmıştır. Verilerin toplanmasında, araştırmacıların geliştirdiği “Sosyodemografik Özellikler Formu” ve Yurt tarafından 2008 yılında geliştirilen “Beslenme Egzersiz Davranış Ölçeği” ve kullanılmıştır. Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması 21.41'dir. Öğrencilerin; %52.9’u kız, %46.7’si ailesi ile yaşıyor. Öğrencilerin %16.1’i beslenme davranışını, %34.1’i kendi egzersiz davranışını yetersiz olarak tanımlamıştır. Günlük aktivite düzeyini %64.7’si orta düzey olarak tanımlamıştır. Erkeklerin, ailesi ile yaşayanların, beslenme, egzersiz ve günlük yaşamdaki aktivite düzeyini yeterli olarak belirtenlerin, beslenme egzersiz davranışı ölçeği toplam puan ortalaması anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p

Determination of Nutrition Exercise Behaviors of University Students

Aim: Healthy eating, proper physical activity, and a supportive environment are the key elements of healthy living. Some acquired behaviors in adolescence may affect health adversely. Therefore, this research aimed to determine the nutrition and exercise behaviors of university students. Methods: This descriptive study was conducted among 255 students studying at a university in Istanbul. The data were collected by a sociodemographic form developed by the researchers and the Nutrition and Exercise Behavior Scale developed by Yurt in 2008. Results: The mean age of the students was 21.41. Of the students, 52.9% were female, 46.7% were living with their parents, 16.1% reported their nutrition behavior as inadequate, 34.1% reported their exercise behavior as inadequate, and 64.7% reported their daily activity level as intermediate. The mean total score of the Nutrition and Exercise Behavior Scale of male students and of students who stated their families had adequate nutrition, exercise, and activity levels in daily life was found to be significantly higher than the others (p=.009). Conclusion: In this study, students living outside of the family and female students were at risk for poor nutrition and exercise behavior

Kaynakça

1. Duran S, Ergün S, Çalışkan T, Karadaş A. Hemşirelik öğrencilerinin yeme tutumları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki. Sürekli Tıp Eğitim Derg. 2016;25(1):6–12. Available form: http://dspace. balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/3803#sthash.9IdJrFa3. dpbs

2. Yıldırım D, Yıldırım A, Eryılmaz M. Sağlık çalışanlarında fiziksel aktivite ile yaşam kalitesi ilişkisi. Cukurova Med J. 2019;44(2):325-33. doi: 10.17826/cumj.451087.

3. Rebelo-Marques A, De Sousa Lages A, Andrade R, Ribeiro CF, MotaPinto A, Carrilho F, et al. Aging hallmarks: The benefits of physical exercise. Front Endocrinol (Lausanne). 2018;9(May):1–15. doi: 10.3389/fendo.2018.00258.

4. Yaman Ç, Sevil Ü, Gürkan A, Bayram Değer V, Hergüner G, Yücel AS, et al. Fiziksel aktivitenin zihinsel ve bedensel dinginlik üzerine etkisi: bir örnek uygulama. In: Aras G, editör. 1 Uluslararası Ruh Sağlığında Toplumsal Farkındalık Kongresi, Tam ve Özet Metin Kitabı. İstanbul: Güven Plus Grup Danışmanlık A.Ş.; 2019. p. 35-8. Available from: https://docplayer.biz.tr/131781586-1-uluslararasi-ruh-sagligindatoplumsal-farkindalik-kongresi-1-international-congress-socialawareness-in-mental-health-21-mart-2019.html

5. Günal A, Demirtürk F, Arıkan H, İnal B. Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin egzersiz davranışı, sigara bağımlılığı ve genel sağlık durumu. Sağlık Bilim ve Meslekleri Derg. 2018;5(2):169–78. doi: 10.17681/hsp.348026.

6. World Health Organization (WHO). Physical Activity and Adults. 2019. Available from: https://www.who.int/dietphysicalactivity/factsheet_ adults/en/

7. United Nation (UN). 4th Report-The World Nutrition Situation: Nutrition throught the Life Cycle. Washington; 2000. Available from: https://www.unscn.org/web/archives_resources/files/rwns4.pdf

8. Veer P van ’t, Zondervan C. Food, Nutrition & Behaviour Research for Healthy Eating, Healthy Living. 1st ed. Wageningen: Wageningen UR Executive; 2011. 1–84 s. Available from: https://www.researchgate.net/ publication/254841582_Food_nutrition_behaviour_research_for_ healthy_eating_healthy_living

9. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Beslenme Rehberi̇ 2015 (TÜBER). Pekcan G, Şanlıer N, Baş M, editör. Ankara: Kayhan Ajans; 2016. Available from: https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/10915,tuberturkiye-beslenme-rehberipdf.pdf

10. Kalay R, Türkmen AS. Adölesanlarda beslenme ve egzersiz davranışlarını etkileyen faktörler. Uluslararası Hakemli Beslenme Araştırmaları Dergisi. 2015;5. Available from: https://www.researchgate.net/ publication/287436863_Factors_influencing_adolescent_eating_ behaviour_Application_and_validation_of_a_diagnostic_instrument

11. Mutlu E. Medya araçlarının başkent üniversitesi öğrencilerinin beslenme davranışları ve gıda ürünlerinin seçiminde karar vermedeki etkisi [master's thesis]. Ankara: Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2018. Available from: http://acikerisim.baskent.edu.tr/ bitstream/handle/11727/2933/10203058.pdf

12. Yannakoulia M, Karayiannis D, Terzidou M, Kokkevi A, Sidossis LS. Nutrition-related habits of Greek adolescents. European Journal of Clinical Nutrition. 2004;58(4):580–6. doi: 10.1038/sj.ejcn.1601849. Available from: http://www.nature.com/articles/1601849

13. Lake AA, Rugg-Gunn AJ, Hyland RM, Wood CE, Mathers JC, Adamson AJ. Longitudinal dietary change from adolescence to adulthood: perceptions, attributions and evidence. Appetite. 2004;42(3):255-63. doi: 10.1016/j.appet.2003.11.008.

14. Centres for Disease Control and Prevention (CDC). Youth Risk Behavior Surveillance System (YRBSS). 2019. Available from: https://www.cdc. gov/healthyyouth/data/yrbs/

15. Yıldırım RV, Zengin Y. Başkent üniversitesi tıp fakültesi dönem 2 ve sağlık bilimleri fakültesi hemşirelik bölümü 2. sınıf öğrencilerinin riskli davranışlar ölçeği ve ahlaki olgunluk ölçeği skorlamalarının değerlendirilmesi. Türkiye Biyoetik Dergisi. 2019;5(4):165-74. Available from: http://turkishbioethics.org/jvi.aspx?pdir=tjob&plng=tu r&un=TJOB-72473

16. Kahraman Ç. Üniversite öğrencilerinde beslenme alışkanlıkları ve obezite riski: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi örneği [master's thesis]. Tekirdağ: Namık Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü; 2018.

17. Özvurmaz S, Mandıracıoğlu A, Lüleci E. Üniversite öğrencilerinde yeme tutumu ve yeme tutumuyla ilişkili faktörler. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilim Dergisi. 2018;4(2):841-9. Available from: https://dergipark. org.tr/download/article-file/480165

18. Onat Ö. Kocaeli Üniversitesi birinci sınıf öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının ve etkileyen etmenlerin değerlendirilmesi [doctoral dissertation]. Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi; 2018.

19. Yurt S. Fazla kilolu adölesanlarda uygulanan motivasyon görüşmelerinin beslenme tutumu, davranışları ve kilo üzerine etkisi [doctoral dissertation]. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2008.

20. Yurt S. Adolesanlar için beslenme egzersiz davranışlarını değerlendirme ölçüm aracının geliştirilmesi, geçerliliği ve güvenilirliği. Türkiye Klinikleri J Public Health Nurs-Special Topics. 2016;2(1):19–25. Available from: https://www.turkiyeklinikleri.com/article/enadolesanlar-icin-beslenme-egzersiz-davranislarini-degerlendirmeolcum-aracinin-gelistirilmesi-gecerliligi-ve-guvenilirligi-75534.html

21. Moghaddam F, Norouzi S, Norouzi M, Norouzi A, Neisary Z. Evaluation of lifestyle health promotion of dormitory medical students regarding comprehensive aspects. Crescent Journal Medical and Biological Sciences. 2017;4(4):205–10. Available from: http://www.cjmb.org/ uploads/pdf/pdf_CJMB_60.pdf

22. Glanz K, Rimer BK, Viswanath K, Orleans CT. Health Behavior and Health Education: Theory, Research, and Practice. 4th ed. USA: JosseyBass; 2008. p. 552. Available from: https://books.google.com.tr/books ?hl=en&lr=&id=1xuGErZCfbsC&oi=fnd&pg=PT12&ots=-p760J724u &sig=5PXQ6yyeGnjU7ZFrAwn293QPs8U&redir_ esc=y#v=onepage&q&f=false

23. Bagordo F, Grassi T, Serio F, Idolo A, De Donno A. Dietary habits and health among university students living at or away from home in Southern Italy. Journal of Food and Nutrition Research. 2013;52(3):164– 71. Available from: https://www.researchgate.net/ publication/255968558

24. Deliens T, Clarys P, De Bourdeaudhuij I, Deforche B. Determinants of eating behaviour in university students: a qualitative study using focus group discussions. BMC Public Health. 2014;14(1):53. doi: 10.1186/1471-2458-14-53.

25. Holubcikova J, Kolarcik P, Madarasova Geckova A, Van Dijk JP, Reijneveld SA. Lack of parental rule-setting on eating is associated with a wide range of adolescent unhealthy eating behaviour both for boys and girls. BMC Public Health. 2016;16(1). doi: 10.1186/s12889-016- 3002-4.

26. Bebis H, Akpunar D, Ozdemir S, Kilic S. Assessment of health promotion behavior of adolescents in a high school. Gulhane Medical Journal. 2015;57(2):129. doi: 10.5455/gulhane.43275.

27. Fan M, Jin Y. The effects of weight perception on adolescents’ weightloss intentions and behaviors: evidence from the youth risk behavior surveillance survey. International Journal of Environment Research and Public Health. 2015;12(11):14640–68. doi: 10.3390/ijerph121114640

Kaynak Göster