Şizofrenide ve diğer psikotik bozukluklarda çoklu ilaç kullanımı: Uzun etkili antipsikotik ilaçların rolü

Amaç: Şizofreni tedavisinde çoklu ilaç kullanımı nedenleri arasında uzun etkili formların yeri üzerine kısıtlı veri bulunmaktadır. Çalışmamızda yatan şizofreni hastalarında çoklu antipsikotik uygulama sıklığı, bu uygulamaya yol açan risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: 2008 yılı içerisinde yatarak tedavi gören 561 hastanın dosyaları incelenerek şizofreni ve diğer psikotik bozukluk tanısı alan 261 hasta çalışmaya alınmıştır. Sosyodemografik ve klinik veriler tanımlayıcı istatistik yöntemlerle değerlendirilmiş, çoklu antipsikotik kullanımını öngören etkenler için lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışma grubunda çoklu antipsikotik kullanımı olan hasta oranı %50,2'dir. Bu grubun %44,2'sinde (n=58) "tipik+atipik antipsikotik" ilaçların birlikte kullanımı mevcuttu. Çalışmayan, daha önce tanısı olan, yatış sayısı fazla olan, hastalık süresi ve ilaç kullanım süresi uzun olan gruplarda istatistiksel olarak çoklu ilaç kullanımı oranı yüksekti. Çoklu ilaç kullanımı olan grupta düzenli ilaç kullanım oranı %21,4 ile anlamlı düzeyde düşüktü. Lojistik regresyon analizinde ilaç tedavilerinde uzun etkili antipsikotik ilacın yer alması ve geçmiş yatış sayılarının fazlalığı çoklu ilaç kullanımında yordayıcı değişkenler olarak saptandı. Sonuç: Çalışmamızda çoklu ilaç kullanımını yordayan etkenler olarak saptanan uzun etkili antipsikotik kullanımı ve geçmiş yatış sayılarının fazlalığı, hastalığın tedaviye yanıt azlığına ve tedaviye dirence işaret ediyor olabilir. Diğer yandan şizofrenide tedaviye yanıt düşüklüğü ve direnç konusu daha bütüncül bir yaklaşımla ele almayı gerektirmektedir.

Polipharmacy in Schizophrenia and Other Psychotic Disorders: The Role of Long-acting Antipsychotics

There is limited data on the effects of long acting drugs on antipsychotic polypharmacy in the treatment of schizophrenia in litherature. Our study is aimed to find the prevelance and the risk factors of inpatient antipsychotic polypharmacy. Method: The records of 561 inpatients treated in 2008 were examined and 261 patients diagnosed schizophrenia and other psychotic disorders were enrolled. Sociodemeographic, clinical data and the predictors of antipsychotic polypharmacy were evaluated by descriptive and logistic regression statistics. Results: Antipsychotic polypharmacy rate is 50,2% in the whole sample. 44,2% (n=52) of this group was "typical and atypical antipsychotic" combination. Polypharmacy incidence was higher in currently unemployed, previously diagnosed, longer duration of disorder and drug use groups. Treatment compliance was statistically lower as 21,4% in polypharmacy group. Referral type, rehospitalization in the same year, duration of hospitalization were similar between groups. Use of longacting antipsychotics and number of previous hospitalization were predictive factors of polypharmacy in logistic regression analyze. Conclusion: In our study the results of long-acting antipsychotics and higher hospitaliztion numbers as predictors for polipharmacy might assign to treatment resistance and low response rate. On the other hand low response rate and treatment resistance of schizophrenia warrant more integrated treatment approaches.

Kaynakça

Ananth J, Parameswaran S, Gunatilake S (2004) Antipsychotic polypharmacy. Curr Pharm Des, 10:2231-2238.

Chong MY, Tan CH, Fujii S ve ark. (2004) Antipsychotic drug prescription for schizophrenia in East Asia: Rationale for change. Psychiatry Clin Neurosci, 58(1):61-67.

Ganguly R, Kotzan JA, Miller LS ve ark. (2004) Prevalence, trends and factors associated with antipsychotic polypharmacy among Medicaid-eligible schizophrenia patients, 1998-2000. J Clin Psychiatry, 65:1377-1388.

Jannsen D, Weinmann S, Berger M. ve ark. (2004) Validation of polypharmacy process measures in inpatient schizophrenia care. Schizopr Bull, 30:1023-1033.

Kahiloğulları KA, Orsel S, Sargın E ve ark. (2008) Changes in drug prescription patterns in schizophrenia in five years. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, 18:162-166.

Karow A, Lambert M (2003) Polypharmacy in treatment with psychotropic drugs: the underestimated phenomenon. Cur Opin Psychiatry, 16:713-718.

Kennedy NB, Procyshyn RM (2000) Rational antipsychotic polypharmacy. Can J Clin Pharmacol, 7(3): 155-159.

Kingsbury SJ, Yi D, Simpson GM (2001) Psychopharmacology: Rational and irrational polypharmacy. Psychiatr Serv, 52:1033- 1036.

Las Cuevas CD, Sanz EJ (2004) Polypharmacy in psychiatric practice in the Canary Islands. BMC Psychiatry, 18:28-35.

Lelliott P, Paton C, Harrington M ve ark. (2002) The influence of patient variables on polypharmacy and combined high dose of antipsychotic drugs prescribed for in-patients, Psychiatr Bull, 26: 411-414.

McCue RE, Waheed R, Urcuyo L (2003) Polypharmacy in patients with schizophrenia. J Clin Psychiatry, 64: 984-989.

Miller AL, Craig CS (2002) Combination antipsychotics: pros, cons, and questions. Schizophr Bull, 28:105-109.

Nielsen J, le Quach P, Emborg C ve ark. (2010) 10-Year trends in the treatment and outcomes of patients with the first-episode schizophrenia. Acta Psychiatry Scand, 1-11.

Özalmete ÖA, Ceylan ME, Özalmete O ve ark. (2010) Yatan şizofreni hastalarında çoklu antipsikotik kullanımı. Nöropsikiyatri Arşivi, 47: 23-28.

Özalmete ÖA, Özalmete EO, Ceylan ME ve ark. (2009) Şizofreni tedavisinde çoklu ilaç kullanımının sebepleri. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, 19:68-74.

Özalmete AÖ (2006) Şizofreni hastalarının tedavisinde antipsikotik çoklu ilaç kullanımı uygulamasının değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul.

Pandurangi AK, Dalkilic A (2008) Polypharmacy with secondgeneration antipsychotics: a review of evidence. J Psychiatr Pract, 14:345-67.

Preskorn SH (1995) Polypharmacy: When is it rational? J Practical Psychiatr Behav Health, 92-98.

Procyshyn RM, Kennedy NB, Tse G ve ark. (2001) Antipsychotic polypharmacy: a survey of discharge prescriptions from a tertiary care psychiatric intuition. Can J Psychiatry, 46:334-339.

Rapp MR, Kaplan A (1981) Polypharmacy revisited. Can J Psychiatry, 26:569-573.

Ranceva N, Ashraf W, Odelola DA (2010) Antipsychotic polypharmacy in outpatients at Birch Hill Hospital: Incidence and adherence to guidelines. J Clin Psychopharmacol, 50:699- 704.

Stahl SM, Grandy MM (2004) A critical review of atypical antipsychotic utilization: comparing monotherapy with polypharmacy and augmentation. Curr Med Chem, 11313-327.

Stefan M, Travis M, Murray RM (2002) An Atlas of Schizophrenia. The Parthenon Publishing Group, London.

Tan CH, Shinfuku N, Sim K (2008) Psychotropic prescription practices in East Asia: Looking back and peering ahead. Curr Opin Psychiatry, 21(6):645-50.

Tomassi R (2006) The prescription of psychotropic drugs in psychiatric residential facilities: a national survey in Italy. Acta Psychiatry Scand, 113: 212-223.

Ukpong D, Mosaku S (2009) Nijerya'da bir üniversite hastanesinin psikiyatri biriminde yatış süresinin demografik ve klinik ilişkileri. Türk Psikiyatri Dergisi, 20:49-55.

Waddington JL, Youseff HA, Kinsella A (1998) Mortality in schizophrenia. Br J Psychiatry, 173:325-329.

Yılmaz A, Soykan A, Gül ES ve ark. (2007) Hastanede yatan şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanılı hastalardaki antipsikotik tedavi seçimlerinin geriye dönük değerlendirilmesi. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, 17: 9-14.

Kaynak Göster