KUYUMCULUK SEKTÖRÜNÜN PORTER’IN BEŞ GÜÇ MODELİ İLE REKABETÇİLİK ANALİZİ: TRABZON İLİ ÖRNEĞİ

Bu çalışmada Trabzon'un köklü sektörlerinden biri olan kuyumculuk sektörünün rekabetçilik gücü değerlendirilerek bu gücün sürdürülmesine yönelik stratejik önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Trabzon ili içinde kuyumculuk sektöründe özellikle Trabzon ili ile özdeşleşmiş kuyumculuk ürünlerinin üretimini ve satışını gerçekleştiren 22 işletme üzerinde Michael Porter tarafından geliştirilen "Beş Güç Analizi" yaklaşımı kullanılarak, bu beş gücün sektörün rekabet gücü üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda özellikle sektöre yeni giren firmaların yarattığı tehdidin sektörün rekabet gücünü olumsuz etkilediği ve düşürdüğü gözlemlenmiştir. Yine sektör içinde bulunan firmaların kendi aralarında yaşadığı rekabet ve alıcıların sektördeki hakimiyet derecesi sektörün rekabet gücünü azaltan etkenlerden diğer ikisi olarak ortaya çıkmıştır. Tedarikçilerin hakimiyet gücünün ve ikame ürün varlığının sektörün rekabet gücünü arttıran iki önemli etken olarak ortaya çıkması analizin bir diğer önemli sonucudur

THE COMPETITIVE ANALYZE OF JEWELRY SECTOR BY PORTER’S FIVE FORCES MODEL: THE TRABZON CASE

The aim of this paper is to evaluate the competitive power of jewelry industry, the one of wellestablished sector of Trabzon Province, and to develop strategic recommendations for continuing this power. For this purpose, by using Michael Porter’s “Five Force Analysis” approach on 22 production and selling companies who produce Trabzon’s specific jewelry products, it is investigated the effects of these five forces on competitive power of jewelry industry. As a result of the research, especially the threats of new entrants to the sector significantly affect and decrease competitive power of the industry, have been observed. Also, it is seen that the competitive between existing companies in industry and domination power of buyers are two other major factors decreasing the competitiveness of industry. One of the other important solutions of the study is the domination power of suppliers and the existence of substitute products has significant effects for decreasing the competitive power of industry

Kaynakça

Albayrak, A. & Erkut, G. (2010). Türkiye’de Bölgesel Rekabet Gücü Analizi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Megaron e-dergisi, 5(3), 139.

Bekmez, S. (2008). Türkiye Avrupa Birliği Sektörel Rekabet Analizleri, Nobel Yayıncılık, İstanbul, 10-12.

Çetinkaya, Ö. (2010). Türkiye’nin Rekabetçi Üstünlüğüne Üretici Birliklerinin Katkısı: Tariş Örneği, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi.

Çevik, E. (2003). Türk Hazır Giyim Sektöründe Rekabet Avantajı Oluşturmada İnsan Kaynaklarının Değişen Rolü, Sakarya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 35-42

Çivi, E., Erol, İ., İnanlı, T. & Erol, E.D. (2008). Uluslararası Rekabet Gücüne Farklı Bakışlar, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Bahar, 4(1), 1-22.

Dursun, T. (2013). Manisa’nın Rekabetçilik Düzeyi Üzerine Bir Değerlendirme, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(3), 518-530.

EBİGM (2012). Altın Mücevherat Sektörü, Sektör Raporu, İhracat Genel Müdürlüğü, Ankara: T.C. Ekonomi Bakanlığı.

Eroğlu, O. & Yalçın, A. (2013). The Overall Assesment of Competition and Spatial Theories, KAU IIBF Dergisi, 4 (6), 95-114

Güngören, M. & Orhan, F. (2013). Sağlık Hizmetleri Sektörünün Rekabetçilik Analizi: 5 Güç Modeli Çerçevesinde Ankara ili’nde Bir Uygulama, KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (1), 202-203.

https://www.atkearney.com/consumer-products-retail/global-consumer-institute-detail/-/asset_publisher/2A6FiogCR7Kr/content/consumer-wealth-and-spending-the-12-trillionopportunity/10192

https://ipa.sanayi.gov.tr/tr/content/genel-bilgi/35 https://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=7&ved=0ahUKEwjKgc jp8vXLAhUsEJoKHQ1XBPYQFghQMAY&url=https%3A%2F%2Fmadencilikhaberleri.files.

wordpress.com%2F2014%2F10%2Fkuyumculuk-sektc3b6rc3bcnde-kullanc4b1lan-tac59flar. ppt&usg=AFQjCNFKWRYS4 wgbtLzkmhkrCSulspXhyw&sig2=RlCy1NT2fmmSdDW5kE_ sxA&bvm= bv.1 18443451,d.bGs&cad=rja IBEF (2006). Gems and jewellery Report, India Brand Equity Foundation - IBEF, http://www.ibef.org/

Kara, M. (2008). Bölgesel Rekabet Edebilirlik Kavramı ve Bölgesel Kalkınma Politikalarına Yansı- malar, Devlet Planlama Teşkilatı Planlama Dergisi.

Karacaoğlu, K. (2009). Rekabet Üstünlüğünü Etkileyen Unsurların Yapısal Eşitlik Modeli ile Belirlenmesi, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 34, 165-187, Kearney, A.T. (2012). Consumer wealth and spending: the $12 trillion opportunity, Chicago, USA, (6).

Kösekahyaoğlu, L. & Özdamar, G. (2011). Türkiye, Çin ve Hindistan’ın Sektörel Rekabet Gücü Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2, 29-49.

MEB (2006). Kuyumculuk Teknolojisi, Hasır Örme, Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Gerçekleş- tirilmesi Projesi, Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.

OECD (1996). Globalisation and Competitiveness: Relevant Indicators, STI Working Papers,5.

Sandıkçı, M. & Gürpınar, K. (2007). Uluslararası Rekabetçilik Analizinde Mıchael E. Porter’ın Elmas Modeli Yaklaşımı: Türkiye’deki Bazı Endüstrilerdeki Uygulanabilirliğinin ve Sonuçlarının Araş- tırılması, SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 106-125.

Scoot, B. R. & Lodge, C. (1985). US Competitiveness in the World Economy, Harvard Business School Press.

Timurçin, D. (2010). Türkiye’de Kobi’lerin Rekabet Gücü ve Rekabet Üstünlüğü Sağlamada Kümelenmenin Etkisi, İstanbul Üniversitesi SBE, Doktora Tezi, İstanbul.

Töre, N. (1995). Rekabet Gücü ve Ölçülmesi, Anadolu Sanayinin Rekabet Gücü ve Üniversite-Sanayi İşbirliği, İkinci Ulusal İktisat Sempozyumu, Ankara: Türkiye Ekonomi Kurumu Yayını.

Ülker, H. & Mirze, S.K. (2010). İşletmelerde Stratejik Yönetim, İstanbul: Beta Yayınları.

Kaynak Göster