KURUMSAL GELİŞME VE İKTİSADİ BÜYÜME: DOĞU AVRUPA GEÇİŞ EKONOMİLERİ ÖRNEĞİ

Ekonominin kurumsal yapının etkisinden bağımsız olarak değerlendirilemeyeceğini öne süren kurumsal iktisadi düşünce 1990’lı yıllardan itibaren büyüme literatüründe önem kazanmaya başlamıştır. Bu çalışmada kurumsal yapının ekonomik büyüme açısından önemli olduğu görüşü Doğu Avrupa geçiş ekonomileri örneğinde araştırılmıştır. Panel veri analizinin kullanıldığı çalışma 2006-2017 yıllarını kapsamaktadır. Çalışmada kurumsal yapıyı temsilen Dünya Ekonomik Forumunun kurumsal yapıya ilişkin endeksleri kullanılmıştır. Analiz sonuçları, genel kurumsal gelişme ve kamusal kurumsal gelişmenin ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilediğini göstermektedir. Buna göre, genel kurumsal gelişme endeksindeki %1’lik bir değişme GSYH’yı yaklaşık olarak %0.29 ve kişi başına düşen GSYH’yı %0.37 oranında aynı yönde etkilemektedir. Kamusal kurumsal kalite endeksinde meydana gelen %1’lik bir değişmenin etkisi ise sırasıyla yaklaşık olarak %0.35 ve %0.43 olarak tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, örneklem ülkelerde kurumsal gelişmeyi teşvik edecek politikalar uygulanmasının sürdürülebilir bir ekonomik büyümenin sağlanmasında önemli bir rol oynayacağı söylenebilir.

INSTITUTIONAL DEVELOPMENT AND ECONOMIC GROWTH: THE CASE OF EASTERN EUROPEAN TRANSITION ECONOMIES

The institutional approach to economic theory, claiming that the economy cannot be evaluated independently of the effect of the institutional, has been frequently included in the growth literature since the 1990s. In line with this view, the effects of institutional structure on economic growth were investigated for the Eastern European transition economies sample. The study, in which panel data analysis was used, covers the years 2006-2017. In the study, indices related to the institutional structures of the countries, obtained from the World Economic Forum Global Competitiveness Index were used. Analysis results show that institutional quality and quality of public institutions affect economic growth positively. Accordingly, 1% change in the institutional quality index affects the GDP by approximately 0.29% and the GDP per capita by 0.37% in the same direction. The effect of 1% change in the quality of public institutions index was determined to be approximately 0.35% and 0.43%, respectively. According to the findings, it can be said that the implementation of policies that will encourage institutional development in the sample countries will play an important role in ensuring a sustainable economic growth.

Kaynakça

Acaravcı, A. & Erdoğan, S. (2017). The Relationship between Institutional Structure and Economic Growth: A Comparative Analysis for Selected Countries, International Journal of Economics and Financial Issues, 2017, 7(6), 141-146.

Acemoğlu, D. & Robinson, J. (2012). Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity and Poverty, New York: Crown Publishers.

Ağazade S. (2016). Doğu Avrupa Geçiş Ekonomilerinde Rekabet ve Gelir Düzeyi İlişkisi, Rekabet Dergisi, 17(2), 120-146.

Akçay, S.(2002). Corruption and Economic Growth: Across-National Study, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 57(1), 1-13.

Artan, S. & Hayaloğlu, P. (2013). Ülkelerarası Büyüme Farklılıklarının Açıklanmasında Kurumsal Yapının Rolü: Panel Veri Analizi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 8(3), 31- 54.

(2014). Kurumsal Yapı ve İktisadi Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği, Sosyoekonomi, 22, 348-366.

Asteriou, D. & Price, S. (2000). Political Instability and Economic Growth: Uk Time Series Evidence, Scottish Journal of Political Economy, 48(4), 383-399.

Baltagi, B. H. (2013). Econometric Analysis of Panel Data, 5th ed., John Wiley and Sons Ltd., UK.

Baltagi, B. H. & wu, P. X. (1999). Unequally Spaced Panel Data Regressions With AR(1) Disturbances, Econometric Theory, 15(6), 814-823.

Barro, R. J. (1991). Economic Growth in a Cross Section of Countries, Quarterly Journal of Economics, 106 (2), 407-444.

Bhargava, A., Franzini, L. & Narendranathan, W. (1982). Serial Correlation and the Fixed Effects Model, The Review of Economic Studies, 49(4), 533-549.

Butkiewicza, J. L. & Yanikkaya, H. (2006). Institutional Quality and Economic Growth: Maintenanceof the Rule of Law or Democratic Institutions, or both? Economic Modelling, 23(4), 648-661.

Darby, J., Chol-Won, L. & Muscatelli, A. (2000). Political Uncertainty, Public Expenditure and Growth, Cesifo Working Paper Series, Working Paper No. 310.

Dawson, J. W. (2003). Causality in the Freedom–Growth Relationship, European Journal of Political Economy, 19, 479-495.

De Haan, J. & Siermann, C. L. J. (1995). New Evidence on the Relationship between Democracy and Economic Growth, Public Choice, 86, 175-198.

Devereux, M. B. & Jean-François, W. (1998). Political Instability, Capital Taxation and Growth, European Economic Review, 42, 1635-1651.

Driscoll, J. C. & Kraay, A. C. (1998). Consistent Covariance Matrix Estimation with Spatially Dependent Panel Data, The Review of Economics and Statistics, 80(4), 549-560.

Fabro, G. & Aixalá, J. (2012). Direct and Indirect Effects of Economic and Political Freedom on Economic Growth, Journal of Economic Issues, 46(4), 1059-1080.

Góes, C. (2016). Institutions and Growth: A GMM/IV Panel VAR Approach, Economics Letters, 138, 85-91.

Gökalp, M. F. & Baldemir, E. (2006). Kurumsal Yapı ve Ekonomik Büyüme İlişkisi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal. Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 212-226.

Hausman, J. (1978), “Specification Tests in Econometrics”, Econometrica, 46(6), 1251-1271.

Kasper, W. (2007). Ekonomik Özgürlük ve Gelişme, Mülkiyet Hakları, Rekabet ve Refah Üzerine Bir İnceleme, (Çev. Bahadır Akın), Ankara: Liberte Yayınları.

Koçak, E. & Uzay, N. (2018). Demokrasi, Ekonomik Özgürlükler ve Ekonomik Büyüme: Kurumların Rolü Üzerine Bir Araştırma, Sosyoekonomi, 26(36), 81-102.

Leschke, M. (2000). Constitutional Choice and Prosperity: A Factor Analysis, Constitutional Political Economy, 11, 265-279.

Levin, A., Lin, C. F. & Chu C. S. J. (2002). Unit Root Tests in Panel Data: Asymptotic and Finitesample Properties, Journal of Econometrics, 108(1), 1-24.

Mauro, P. (1995). Corruption and Growth, The Quarterly Journal of Economics, 110, 681-713.

Murphy, R. H. & O’Reilly, C. (2018). Applying Panel Vector Autoregression to Institutions, Human Capital, and Output, Empirical Economics, 57(5), 1-20.

North, D. C. (2002). Kurumlar, Kurumsal Değişim ve Ekonomik Performans, (Çev. Gül Çağalı Güven), İstanbul: Sabancı Üniversitesi Yayınevi.

Pesaran, M. H. (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels, Cambridge Working Papers in Economics, No: 0435.

(2007). A Simple Panel Unit Root Test in the Presence of Cross-section Dependence, Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312.

Scully, W. G. (2002). Economic Freedom, Government Policy and the Trade-Off between Equity and Economic Growth, Public Choice, 113, 77-96.

Siddiqui, D. A. & Ahmed, Q. M. (2010). Institutions and Economic Growth: A Cross Country Evidence, Mpra Paper No. 19747.

Svensson, J. (1998). Investment, Property Rights and Political Instability: Theory and Evidence. European Economic Review, 42, 1317-1341.

Tanzi, V. & Davodi, H. (1997). Corruption, Public Investment and Growth. IMF Working Paper.

Tatoğlu, F. Y. (2012). Panel Veri Ekonometrisi, Beta Basım, İstanbul.

Tavares, J. & Wacziarg, R. (2001). How Democracy Affects Growth, European Economic Review, 45, 1341-1378.

Ulubaşoğlu, M. A. & Doucouliagos, C. (2004). Institutions and Economic Growth: A Systems Approach, Econometric Society 2004, Australasian Meetings Paper No. 63.

Yalçınkaya, Ö. & Yazgan, Ş. (2016). Kurumsal Yapının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri: G-20 Ülkeleri Üzerinde Bir Uygulama (1996-2014), Business and Economics Research Journal, 7(4), 31-49.

Yapraklı, S. (2008). Kurumsal Yapının Ekonomik Büyümeye Etkisi: Üst Orta Gelir Düzeyindeki Ülkeler Üzerine Bir Uygulama, Ege Akademik Bakış/Ege Academic Review, 8(1), 301- 317.

Kaynak Göster