Şebinkarahisar Geleneksel Kadın Giysileri ve Şebinkarahisar Geleneksel Kadın Giysi Kültürünü Yaşatan Folklor Elçisi Zeynep Demirbaş

Kültür; toplumların yaşadıkları coğrafyalara ve geçirdikleri sosyal süreçlere göre oluşturdukları somut ve somut olmayan değerlerdir. Kültürel değerlerden geleneksel giysi ve aksesuarlar, ait oldukları toplumların kimliğini ve kültürel zenginliğini yansıtmakta, birçok bilgiyi günümüze taşıyarak ulusların geçmişlerini geleceklerine bağlamaktadır. Kültürel değerlerin korunması ve yaşatılmasında pek çok kurum ve kuruluşun yanında bireylere de önemli görevler düşmektedir. Giresun ili Şebinkarahisar ilçesi, tarihte birçok devletin hâkimiyetine tanık olmuş, Türk hâkimiyetine geçtikten sonra Şebinkarahisar'ın önemi artmıştır. Şebinkarahisar, uzun yıllar sancak beyliği ve vilayet olarak bir kültür merkezi haline gelmiştir. Cumhuriyet tarihinde Şebinkarahisar, 1933 yılına kadar il statüsünde kalmış; fakat tarihte yaşanan yangın, deprem gibi birçok olumsuzluk nedeni ile 1933 yılında Giresun iline ilçe olarak bağlanmıştır. Karadeniz ve İç Anadolu kültürünün yoğun bir şekilde yaşanıldığı ilçede geleneksel kadın giysileri, diğer yörelerden farklı olarak karakteristik bir özelliğe sahiptir. Günümüzde Şebinkarahisar ilçesi geleneksel giysi kültürünü yaşatmak için köylerin dernek yöneticileri ve folklor elçileri, farklı platformlarda bu giysi kültürünü yaşatmaya devam ettirmektedir. Çalışmada; Giresun ili Şebinkarahisar ilçesi geleneksel kadın giysi ve aksesuarlarını incelemek ve Şebinkarahisar geleneksel kadın giysi kültürünün yaşatılması için insan rolünün önemini Zeynep Demirbaş'ın yaptığı çalışmalar ile örneklendirmek amaçlanmıştır. Çalışmada betimsel yöntem kullanılmış ve Şebinkarahisar geleneksel kadın giysi kültürünü yaşatmak için çaba gösteren Zeynep Demirbaş ile görüşme yapılmıştır. Ayrıca Şebinkarahisar geleneksel kadın giysi ve aksesuarları için saha araştırması yapılmıştır. Özel koleksiyondan temin edilmiş giysi ve aksesuarların fotoğrafları çekilmiş, kalıp çizimleri yapılmıştır. Şebinkarahisar geleneksel kadın giysi ve aksesuarlarında kullanılan malzemeler, renkler, uygulanan model, kesim ve süsleme teknikleri betimlenmiştir. Çalışma sonunda, geleneksel giysi kültürünün yaşatılması için çaba gösteren gönüllü bireylerin desteklenmesi, ödüllendirilmesi ve literatüre kazandırılması ile ilgili önerilere yer vermiştir.

Traditional Woman Clothes of Sebinkarahisar And Zeynep Demirbaş, Folklore Envoy, Keeping Alive Traditional Woman Clothing of Culture

Culture is tangible and intangible values formed according to the process of the people where they spend and live. Traditional clothing and accessories of cultural values reflect the identity and cultural wealth of the society to which they belong and brings the history of nations to the future by carriying lot of information today. The individuals have many important roles in survival and preservation of cultural heritage in addition to many organizations and institutions. Sebinkarahisar district of Giresun, witnessed the rule of many states in history, after the Turkish domination has increased in its importance after the Turkish domination and has become the standard cultural center as principality and province for many years. Sebinkarahisar became province until 1933 during the history of Republic; but it is connected to the town of Giresun province in 1933 because of the many adversities in history. Traditional women's clothing of Sebinkarahisar being experienced an intensive culture of Black Sea and Central Anatolia Regions has characteristic feature different from the cultures of other regions. Today, the presidents of associations and the representative of folklore in the villages continue to keep alive the traditional clothing culture of Sebinkarahisar district on different platforms. This study aims to examine the traditional women's clothes and their accessories of Sebinkarahisar district. Giresun and to illustrate the importance of the role of human with the works of Zeynep Demirbas in order to keep the culture of the traditional women clothing of Sebinkarahisar district alive. It is used descriptive method in this study and is personally interviewed with Zeynep Demirbas, who makes efforts to keep this culture alive. It is also conducted field research for the traditional women's clothes and their accessories. The photographs ofthe women's clothes and the accessories supplied from the private collections are taken and pattern drawings are made. The materials, colors, applied patterns, cutting and finishing techniques used in Sebinkarahisar traditional women's clothes and accessories are described. At the end of study, it is given some proposals on being supported, rewarded and added to the literature of the volunteers who makes efforts to keep the traditional women clothing culture alive.

Kaynakça

Bayraktar, Z. (2014). Aşıklık Geleneğinin Yaşatılmasında Kültürel İcra Mekanı Olarak Eğitim Kurumlarının Rolü: İzmir Halk Aşıkları Derneği Örneklemi, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl: Sayı: 1, Haziran, s: 20 35.

Ceranoğlu, M. (2014). Şebinkarahisar Geleneksel Kadın Giysileri Konulu Fotoğraf Koleksiyonu, Şebinkarahisar.

Çakın, U. (2016). “Şebinkarahisar Geleneksel Halk Giysileri” Konulu Kişisel İletişim, 10.04.2016. Şebinkarahisar.

Demirbaş, Z. (2014). “Şebinkarahisar Geleneksel Kadın Giysileri” Konulu Görüşme, 20.04.2014. İstanbul.

Demircioğlu, İ., H. (2014). Tarih Öğretiminde Öğrenci Merkezli Yaklaşımlar, Anı yayıncılık. Ankara.

Ekici, M. (2010). Halk Bilgisi Derleme İnceleme Yöntemleri, Geleneksel Yayıncılık, Ankara.

Ekici, M. ve Fedakar, P. (2013). “Ege Üniversitesi” Deneyimleriyle Somut Olmayan Kültürel Mirası “Yaşatarak Koruma”, Milli Folklor, Yıl: 25, Sayı: 100, s. 50 60.

Göklüberk, Ö., P. ve Ceranoğlu, M. (2015). “Geleneksel Kadın Giysi Kültürünün Posta Pulları İle Tanıtılması”, Akademik Bakış Dergisi, Uluslar arası Hakemli Sosyal Bilimler E-Derğisi Sayı: 51., Eylül Ekim, 557 572.

Koç, A. (2006). Kütahya Merkezinde Giyim Kuşam Kültüründeki Değişmelerin Çözümlenmesi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Oğuz, M. O. (2003). “Halkbilimi Çalışmalarının Yeni Dönemi: Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi”, Milli Folklor, s. 60, s. 247-253.

Ölmez, N. F., ve Şimşek H. (2006). Senirkent (Isparta) Geleneksel Kadın Giysileri”, Halk Kültüründe Giyim Kuşam ve Süslenme Uluslararası Sempozyumu, 15 17 Aralık 2006, Eskişehir.

Turhan, M. (1959). Kültür Değişmeleri, Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul.

Zeynep Demirbaş, 58 Yaşında, Ev Hanımı, İstanbul.

Kaynak Göster