Fatma Aliye Hanım’ın Türk Kadın Haklarının Düşünsel Temellerine Katkıları

Tanzimat döneminin önde gelen isimlerinden Ahmet Cevdet Paşa’nın kızı Fatma Aliye Hanım Osmanlı kadın hareketinin öncüleri arasındadır. O aydın bir Osmanlı kadını olarak kaleme aldığı makalelerinde, kadınlıkla ilgili kitaplarında ve romanlarında kadınlığa ait sorunları sıklıkla dile getirmiştir. Fatma Aliye babası Ahmet Cevdet Paşa gibi İslamcı-gelenekçi bir anlayışla kadınların eğitimi, evlenme şekilleri, çok eşlilik, boşanma, kadının sosyal hayatta görünür olması, çalışması ve İslamiyet’te kadının yeri gibi kadınlığı ilgilendiren sorunlar üzerinde durmuştur

Daughter to General Ahmet Cevdet (Pasha), a leading figure during reform era (tanzimat), Fatma Aliye Hanim is regarded as one of the pioneers of Ottoman feminism. As an intellectual Ottoman woman, she constantly wrote about the problems of women in her articles, books, and novels on femininity. Having an Islamic and conservative mind set just like her father General Ahmet Necdet, Fatma Aliye Hanim mainly focused on issues directly related with femininity such as education of women, how they get married, polygamy, divorce, the visibility of women in social life, working women, and the place of women in Islam.

Kaynakça

Ahmet Mithat Efendi (1311). Fatma Aliye Hanım Yahud Bir Muharrire-i Osmaniyenin Neşeti, İstanbul: Kırkambar.

ARGUNŞAH, Hülya (2007). "Osmanlı Kadınının Avrupa'ya Takdim ve Müdafaası: Nisvan-ı İslam", Kadın-Edebiyat İlişkileri ve Fatma Aliye Hanım.Sempozyumu, Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Yayımlanmamış Bildiri. Kayseri.

AŞA, Emel (1993) Fatma Aliye Hanım, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul.

CANBAZ, Firdevs (2007). Çok Eşlilik Taaddüd-i Zevcat Fatma Aliye Mahmut Esad, Ankara: Hece Yayınları.

DURAKBAŞA, Ayşe (2002). Halide Edip (Türk Modernleşmesi ve Feminizm), İstanbul: İletişim Yayınları.

Emine Semiye (tarihsiz). Hürriyet Kokuları, Milli Ktp. Yz. A. 4664.

ESEN, Nüket (2006). "Bir Osmanlı Kadın Yazarın Doğuşu: Fatma Aliye", Modern Türk Edebiyatı Üzerine Okumalar, İstanbul: İletişim Yayınları.

Fatih Kerimî (2001). İstanbul Mektupları, İstanbul: Çağrı Yayınları.

Fatma Aliye (1309). Nisvan-ı İslam, İstanbul.

Fatma Aliye (1311). "Talim ve Terbiye-i Benat-ı Osmaniye", Hanımlara Mahsus Gazete, S. 37, 25 Kânunuevvel 1311/6 Ocak 1896, s.1-2.

Fatma Aliye. (1325 a). "İlim ile Cehl", İnkılab, S.7,18 Şaban 1327, 22 Ağustos 1325, s.97-98.

Fatma Aliye (1325 b). "Terbiye-i İçtimaiye", Mehasin, S. 10, Eylül 1325, s.738-742.

Fatma Aliye (1326). Muhadarat, Dersaadet (İstanbul): Kasbar Matbaası.

Fatma Aliye (1328). Enin, İstanbul: Karabet Matbaası.

KARACA, Şahika (2010). "Şemsettin Sami ve Kadınlar",Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Kadın Araştırmaları Özel Sayısı, c.3, S.10, 2010, s.136-146.

MERİÇ, Nevin (2005). Âdâb-ı Muâşeret: Osmanlı'da Gündelik Hayatın Değişimi (1894-1927), 2. baskı, İstanbul: Kapı Yayınları.

Taksim Atatürk Kitaplığı, Fatma Aliye Hanım Evrakı: 9/1 Nolu belge.

Taksim Atatürk Kitaplığı, Fatma Aliye Hanım Evrakı: 9/3 Nolu belge.

ZİHNİOĞLU, Yaprak (2003). Kadınsız İnkılap, İstanbul: Metis.

Kaynak Göster