Dağıstan'da konserve kültürü ve aile bütçesine katkısı

Bu çalışma, Dağıstan toplumu konserve kültürünü ve özelliklerini tanımlamakta, konserve kültürünün toplum için ekonomik önemine ve aile bütçesine olan katkısına dikkatleri çekmektedir. Ayrıca çalışma kültür ve ekonomi arasındaki karşılıklı ilişkiyi açıklamaktadır. Dağıstanlılar Ruslar’dan konserve yapımını öğrenmişler, zamanla konserve yapım tekniklerine katkıda bulunmuşlar ve onu kendi kültürleri haline getirmişlerdir. 1990 sonrası, her ne kadar yeni teknolojilere uyum sağlayamamak ve ekonomik krizlere bağlı olarak fabrikalarda konserve üretimi azalmış olsa da, halk evlerinde öncekinden daha fazla miktarlarda konserve hazırlamaktadır. Böyle bir değişimdeki en önemli neden, yönetimlerin konserve sanayi teknolojilerindeki gelişmeler için gerekli önlemleri almamış olması, buna karşın halkın konserve yapımı kültürel alışkanlıklarına daha sıkı sarılmaları ve yaşanan ekonomik krize kendilerince çözüm bulmalarıdır. Survey araştırmamız Dağıstanlı ailelerin yüzde 98’inin her yıl konserve yaptığını, konserve ile ilgili birçok yeni norm ve değerler geliştirdiklerini göstermiştir. Ortalama bir Dağıstanlı bir ailenin yıllık yaptığı konserve yaklaşık 100 balon (300 litre) olarak tespit edilmiştir. Böylece konserve kültürünün Dağıstanlı ailelerin bütçelerine ne ölçüde katkıda bulunduğu ve onların, ülkede yaşanan ekonomik krizle mücadelede konserve yapımına ne ölçüde sarıldıkları ortaya çıkmaktadır. Konserve kültürünün “Bugün yarın için ne yaptın?” sorusuna da iyi ve doğru bir cevap teşkil ettiği söylenebilir.

The culture of canned foods in Daghestan and its contibution to family budget

This study describes some characteristics of canned food culture in Dagestani society, and draws attention into its economic importance for society and its impact on family budget. On the other hand, it puts out the interrelationship between culture and economy. Dagestanes learnt canned culture from Russians, but by the time they could contribute it and made it their own culture. Although the production of canned food has decreased in the factories due to not to be able to keep pase with modern thechnologies and occuring economic crises, people prepare canned food in their households more than that before. The reason underlining such a difference is that the governments could not take necessary measures to improve the technologies in canned food industry, but people could succeed to continue their useful cultural habit. Our survey research has showed that 98 percent of the families made canned food every year. They have formed many new norms and values concerning the canning culture. The average of canned food produced by Dagestani families per year is approximately 100 balon (300 litres). Thus it has appeared that canned food culture today plays a vital role in overcoming economic crises in Dagestani society by contributing family budged. We can say that canned food is a good and true answer to the question "What have you prepared today for tomorrow?".

Kaynakça

"Mini Cans for Minors" Food canning news and comment from the US and UK, http://www.cannedfood.org/whatsnew/ukcans.html, 24 Ağustos 2001.

“Gıda Teknolojisi”, AnaBritanica, C:9.

“Konserve”, AnaBritanica, C.13.

“Konserve”, Meydan Larousse, C.11.

Akademiya Nauk USSR, Narodi Kavkaza, C. I, Moskova 1960.

BADDELEY John F., Rusya’nın Kafkasya’yı İstilası ve Şeyh Şamil, (Çev. Sedat Özden), Kayıhan Yay., İst., 1992, s. 32.

CANPALOV D. F., Glovnaya Priçina Nesterilnosti Normalnıh Jestanoçnıh Konservov i Borba s ney, Daggiz, Mahaçkala 1935.

Collins English Dictionary and Thresaurus, HarperCollins Publishers, 1992.

ERKAL M. E., İktisadi Kalkınmanın Kültürel Temelleri, Türk Dünyası Araştırma Vakfı, İstanbul 1994.

GOODMAN Melvin, “Perestroika: Its Impact on the Central Asian Republics and Their Future Relations with Moscovs”, edited by Hafeez Malik, Central Asia Its Strategic Importance and Future Prospects, Martin Press, New York 1996.

GÜNER Agah Oktay, İsraf Ekonomisi, Damla Yay., İstanbul, 1977.

GÜVENÇ Bozkurt, İnsan ve Kültür, Remzi Kitabevi, İstanbul 1996.

KAFESOĞLU İbrahim, Türk Milli Kültürü, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 1995.

Komitet Respubliki Dagestan Po Gosydarstvennoy Statistike, Sotsialno-Ekonomiçeskoe Polojenie Respubliki Dagestan, Mahaçkala 1997.

Komitet Respubliki Dagestan Po Gosydarstvennoy Statistike, Sotsialno-Ekonomiçeskoe Polojenie Respubliki Dagestan, Mahaçkala, 1997.

MAGAMEDOV R. M., Obıçay i Traditsii Narodov Dagestana, Daguçpedgiz, Mahaçkala 1992.

MAGOMEDOV S. R., Sotsialnonaya İssledovanie, Daguçpedgiz, Mahaçkala, 1997.

Marmara Üniversitesi Ortadoğu ve İslam Ülkeleri Ekonomik Araştırma Merkezi, Yeniden Yapılanma Sürecinde Türk Cumhuriyetleri ve İslam Ülkelerinin Sosyo-Ekonomik Yapıları ve Türkiye İlişkileri, Marmara Üniversitesi Ortadoğu ve İslam Ülkeleri Ekonomik Araştırma Merkezi Yayın No: 9, İstanbul 1998.

MİLLER Michael, Food in cans are commercial kitchen staples, What's new? http://www.cannedfood.org/whatsnew/miller.htm. 25 Ağustos 2001.

NOVOSAD N. G., Domaşnıye Zagotovki, Ekaterinburg u-Faktoriya, 1999. S. M. Umarov, Hozyaystvovanie: Poisk, Reşeniya, Dagestanskoe Knijnoe İzdatelstvo, Mahaçkala 1984.

SAİDOV M., Dagestanskaya Pravda, 18 Kasım 1953.

SALİHOV M., Dagestanskaya Pravda, 23 Mayıs 1968.

Tercüman 1 Eylül 1989.

The Canned Food Information Service Inc (CFIS), "A billion cans a year make life easier" What's new? http://www.cannedfood.org/whatsnew/ whatsnew.html, 25 Ağustos, 2001.

The Canned Food Information Service Inc (CFIS), "A complete 14 day menu plan developed for isolated areas with limited food resources," Napoleon's troops marched on them, now the UN relies on them—clever food cans! What's new? http://www.cannedfood.org/whatsnew/14daymenu.htm, 25 Ağustos, 2001.

TÜRKDOĞAN Orhan, Milli Kültür Modernleşme ve İslam, Birleşik Yay., İstanbul 1996.

TÜRKDOĞAN Orhan, Sanayi Sosyolojisi Türkiye'nin Sanayileşmesi Dün-Bugün-Yarın, Töre Devlet Yayınları, Ankara, 1981.

TYLOR Edward B., Primitive Culture, John Murray, Publishers, Ltd.1871.

YASTREBOV C. M., Konservı Dagestana, Dagestan Knijnoe İzdatelvstvo, Mahaçkala, 1964.

Kaynak Göster