Batılı bir oryantalistin gözünden Rusya ve Kafkasya

XVII. ve XVIII. yüzyıla Çar Petro ile birlikte değişim rüzgarlarına kapılan Rusya, değişen dünya düzeni ve ekonomisi içerinde kendisine bir yer edinmeye çabasına girişmiştir. Hollandalı seyyah ve ressam Cornelis de Bruijn 1701 yılında başlayıp 1709 yılında sonlandırdığı Rusya, İran ve Doğu-Hindistan seyahati sonrasında kaleme aldığı “Travels into Muscovy, Persia, and Part of the East-Indies” isimli iki ciltlik eserinde tanık olduğu bu değişim sürecinden ve o dönemdeki Rusya’nın ekonomik, tarihi, kültürel ve sosyolojik görünümünden oldukça önemli bilgiler sunmuştur. Esas olarak bu çalışmanın amacı bahsedilen yıllar arasında kendi kültüründen büyük oranda farklılıklar içeren Rusya ve Kafkasya coğrafyasının sosyal, kültürel ve ekonmik hareketlerinin Batılı bir oryantalist olan Bruijn’ın hafızasında nasıl şekillendiğini ve yorumlandığını ortaya koymaktır.

In the $17^{th}$ and $18^{th}$ centuries, Russia together with Peter the Great, being caught by winds of change, strived for a place in the changing world order and economy. A Dutch traveler and painter Cornelis de Bruijn presented a very significant data about this changes that he witnessed and Russia’s economic, historical, cultural and sociological view in that period in his work, in two tomes named “Travels into Muscovy, Persia, and Part of the East-Indies” which he wrote after his travels started in1701 and ended in 1709 through Russia, Iran and East India. Basically, the aim of our study is to present how Russia’s and Caucasia’s social, cultural and economic activities which were, in the mentioned years, greatly different from the Bruiin’s culture environment, were shaped and interpreted in the mind of a Western Orientalist Bruijn.

Kaynakça

ACAR Serkan (2008), Kasım Hanlığı (1445-1681), İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.

ARMAOĞLU Fahir (2003), 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi 1789-1914, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

AUGUSTIN Antonoine; DE LA MARTINIÉRE Bruzen (1768) Le Grand Dictionnaire géographique historique et critique, T. III, Paris: Cez Les Libraires Associés.

BRAYN Micheal (1849), Dictionary of Painters and Engravers, London.

BRUSATI Celeste (1995), Artifice and Illusion: Art and Writing of Samuel Van Hoogstraten, Chicago: Univesity of Chicago Press.

CONTARINI Ambrossio (1873) Travel to Tana and Persia: A Narrative of Italian Travels in Persia in the Fifteenth and Sixteenth Centuries, (Trans. and Ed. William Thomas), New York: Hakluyt Society.

DE HOND Jan (1994), “Cornelis de Bruijn (1652-1726/7): A Dutch Painter in the East”, Eastward Bound: Dutch Ventures and Adventures in the Middle East, (Ed. by Geert Jan van Gelder, Ed de Moor), Amsterdam: Editions Radopi, 51-80.

DRIJVERS Jan Willem (2010) “Cornelis De Bruijn (1652-1727) ve Persepolis’in Yeniden Keşfi”, (Çev. Cansu Kılınçarslan), Toplumsal Tarih, XXXIV/199, 34-41. EREL Şerafeddin (1961), Dağıstan ve Dağıstanlılar, İstanbul: İstanbul Matbaası.

FERRO Marc (2002), Sömürgecilik Tarihi: Fetihlerden Bağımsızlık Hareketlerine Kadar, 13.-20. Yüzyıl, (Çev. Muna Cedden), Ankara: İmge Kitabevi.

FULLER William C. (1998), Strategy and Power in Russia 1600-1914, New York: Free Press.

HAYDEN Judy A. (2012), “Cornelis De Bruyn: Painter, Traveler, Curiosity Collector-Spy?”, Through the Eyes of the Beholder: The Holly Land 1517-1713, (Ed. by Judy A. Hayden, Nabil I. Matar), Leiden-Boston: Brill, 141-164.

HOUBRAKEN Arnold (1718), De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen, T‘Amsterdam: Gedrukt voor den auther, daar de zelve ook te bekomen zyn.

HOVING A.J. (2012), Nicolaes Witsen and Shipbuilding in the Dutch Golden Age, Texas: A & M University Press.

I LDEM Arzu Etensel, (2000), Fransız Gezginlerinin Gözüyle Türkler ve Yunanlılar, İstanbul: Boyut Kitapları.

IRWIN Robert (2008), Oryantalistler ve Düşmanları, (Çev. Bahar Tırnakçı), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

ISRAEL Jonathan I. (1995), The Dutch Republic: Its Rise, Greatness and Fall, 1477- 1806, Oxford: Oxford University Press.

KARA Hasan; BAŞER Alper (2009), “Fransız ve İngiliz Seyyahlara Göre 19. Yüzyılın İlk Çeyreğinde Astrahan Şehri”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, IX/2, İzmir, 119-136.

KEARNEY Richard (2012), Yabancılar, Tanrılar ve Canavarlar: Ötekiliği Yorumlamak, İstanbul: Metis Yayınları, 2012.

KOTILAINE J.T. (2005), Russia’s Foreign Trade and Economic Expansion in the Seventeenth Century: Windows on the World, Leiden-Boston: Brill.

LE BRUYN Cornelius (1702), A Voyage to the Levant: or Travels in the Principal Parts of Asia Minor, London.

LE BRUYN Cornelius (1737), Travels into Muscovy, Persia, and Part of the East-Indies, vol. I-II, London.

LENDERING Jona, Cornelis de Bruijn, http://www.livius.org/ bn-bz/bruijn/cornelis_de_bruijn.html, (Erişim tarihi 26.04.2013)

MONTIAS John Michael (1990), “Estimates of the number of Dutch masterpainters, their earnings and their output in 1650”, Leindschrift: Historisch Tijdschrift, VI/3, 59-74.

OLEARIUS Adam (1967), The Travels of Olearius in Seventeenth Century Russia, (Trans. and Ed. Samuel H. Baron), Stanford-California: Stanford University Press.

PARTHESIUS Robert (2010), Dutch Ships in Tropical Waters: The Development of the Dutch East India Company (VOC) Shipping Network in Asia 1595-1660, Amsterdam: Amsterdam University Press.

Russia through the Eyes of Foreigners: Travel and Personel Accounts from the Sixteenth Century to the October Revolution 1917, Leiden: IDC Publishers.

SAHNI Kalpana (1997), Crucifying the Orient: Russian Orientalism and the Colonization of Caucasus and Central Asia, White Orchid Press.

SAID Edward W. (1989), Oryantalizm: Sömürgeciliği Keşif Yolu, (Çev. Selahattin Ayaz), İstanbul: Pınar Yayınları.

STRUYS Jan Janszoon (1718), Illustrations de Les Voyages de Jean Struys en Muscovie, vol.I-II, Amsterdam: Aux depens de la Compagnie.

UMUNÇ Himmet (2009), “Türkiye’de Hollandalı Bir Seyyah: Cornelis De Bruyn ve Gözlemleri”, Belleten, LXXII/266, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 145-163.

VAN DER OYE David Schimelpenninck (2010), Russian Orientalism: Asia in the Russian Mind from Peter the Great to the Emigration, London: Yale University Press.

WITSEN Nicolaes (1705), Noord en Oost Tartarye, Amsterdam.

WITSEN Nicolaes, Путешествие в Московию 1664-1665, http://www.vostlit.info/Texts/rus5/Vitsen/pred.phtml?id=271, (Erişim tarihi 01.05.2013).

Kaynak Göster