TÜRKİYE’DE ÇOCUKLAR KALKINMA POLİTİKALARININ NERESİNDE? ÇOCUK HAKLARI AÇISINDAN BİR ANALİZ

Kalkınma kavramı ekonomik göstergeler üzerinden zenginleşmeyi ifade etmek için kullanılmıştır. Fakat ilerleyen dönemlerde, ekonomik göstergelerdeki iyileşmelerin insanların geneline yansımadığı görülmüştür. Bununla birlikte, bu anlayışın yoksulluğu azaltmadığı tam aksine gelir dağılımı konusundaki adaletsizliklerin yoksulluğu artırdığı anlaşılmıştır. Bu gelişmeler üzerine 1970’li yılların sonundan itibaren kalkınma politikaları ve anlayışı “insana” ve “çevreye” odaklanmıştır. Diğer yandan çocuk hakları alanında da başlayan hak arayışları çocukları yeni kalkınma politikalarının odağına taşımıştır. Bu araştırma, Türkiye’nin kalkınma politikalarında çocukların ne şekilde ve ne derece dikkate alındığını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Veriler nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi ile toplanmış ve içerik analizi ile yorumlanmıştır. Çalışma, kalkınma literatüründe pek değinilmemiş olan kalkınma ve çocuk/çocuk hakları ilişkisini kurarak, kalkınma politikalarını çocuk/çocuk hakları açısından sorgulaması açısından önem taşımaktadır. Çalışma sonucunda Türkiye’de kalkınma politikalarında çocuk/çocuk hakları konularının yeterince yer almadığı görülmüştür.

WHERE ARE CHILDREN IN THE DEVELOPMENT POLICIES OF TURKEY? AN ANALYSIS IN TERMS OF IN CHILD RIGHTS

The concept of development has been used to Express enrichment through economic indicators. However, it was observed that the improvements in economic indicators did not reflect to the general public in the following periods. However, it has been understood that this under standing does not reduce poverty, on the contrary, injustices regarding in come distribution increase poverty. The development policies and under standing of thesedevelopments since the late 1970s have focused on "human" and "environment". On the other hand, these arch forrights that started in the field of children's rights has brought the children to the focus of new development policies. In this research, what children in the way of Turkey's development policy and aims to determine to what extent taken into account. The data were collected from the qualitative research methods by document analysis method and interpreted by content analysis. The study is importantin terms of questioning development policies in terms of child / child rights by establishing the relationship between development and child / child rights, which is not mentioned in the development literature. In their study results in child development policies in Turkey / child rights issues it has been shown to sufficiently take place.

Kaynakça

Aksoy, H. H. (2012). Tarihin tekerleğini geriye sürmek. Eleştirel Pedagoji Dergisi, 4(21), 19-28.

Aktan, O., &Akkutay, Ü. (2014). OECD Ülkelerinde ve Türkiye’de Okulöncesi Eğitim. Asya Öğretim Dergisi, 2(1), 64-79

Arabacı, İ. B. (2011). Türkiye ve OECD Ülkelerinde Eğitim Harcamaları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(35), 100-112.

Aydınlıgil, S. (2007). Human Development, Capabilitiesand Gender. Keynote Presentation, Traditional Societies and Democracy Symposium, www.hbfasia.org. (ss 1-3 ve 11-12), Islamabad, Pakistan.

Aydınlıgil, S. (2009) İnsani kalkınma yaklaşımı: iyi yönetişim ve sosyal politika için önermeler. 4. Bölgesel Kalkınma ve Yönetişim Sempozyumu, Ankara.

Başkaya, F. (2009). Sınav Sanayi ve Eğitimin Sefaleti. Eleştirel Pedagoji Dergisi, 1(4-5), 44-49.

Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı 2020. 2018 yılı faaliyet raporu. 20 Mart 2020 tarihinde https://www.baka.gov.tr/dokumanflipbook/2018-yili-faaliyetraporu/ 266 adresinden erişildi.

Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı 2020.(2014-2023) Bölge planı. 20 Mart 2020 tarihinde https://www.baka.gov.tr/uploads/1391759531TR61Duzey2Bolgesi2014- 2023BolgePlani.pdf adresinden erişildi.

BM Çocuk Hakları Sözleşmesi, 20 Mart 2020 tarihinde http://cocukhaklari.barobirlik.org.tr/dokuman/mevzuat_uamevzuat/birles mismilletler.pdf adresinden erişildi

Çavlin, A. (2019). 2018 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması. www.hips.hacettepe.edu.tr › tnsa2018 › rapor › sonuclar_sunum.

ÇSGB (2006). Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi İçin Zamana Bağlı Politika ve Program Çerçevesi Ankara, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Yayını.

Demir, M. (2019). Sürdürülebilir Kalkınma. Kamu Yönetimi Ansiklopedisi içinde. 821-824.

Keskin D. D.(2012). Eğitimde Piyasalaşma ve Öğretmen Emeğinde Dönüşüm.Çalışma ve Toplum, 2012/1, ss.167-185

DİSK-Genel İş. (2016). Türkiye'de Çocuk İşçi Olmak. DİSK.

Doğan, İ. (2000) Akıllı Küçük; Çocuk Kültürü ve Çocuk Hakları Üzerine Sosyo- Kültürel Bir İnceleme. İstanbul: Sistem Yayıncılık.

Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı (2017-2021) Stratejik Planıhttps://www.dogaka.gov.tr/assets/upload/dosyalar/wwwdogakagovtr_47_wn1m71wd_kurumsal-stratejik-plan-2017-2021.pdf

Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı 2018 Faaliyet Raporu https://www.dogaka.gov.tr/assets/upload/dosyalar/wwwdogakagovtr_853 _ox6k58wp_2018-yili-faaliyet-raporu.pdf

Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı 2014-2023) Bölge Planı https://www.dogaka.gov.tr/assets/upload/dosyalar/wwwdogakagovtr_603 _ge7j97uv_tr63-bolge-plani-2014-2023.pdf

Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (2014-2023). Bölge planı. 20 Mart 2020 https://www.doka.org.tr/planlama_Bolge-Plani-TR.htmladresinden erişildi.

Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı 2019 Faaliyet raporu. 20 Mart 2020 tarihinde https://www.doka.org.tr/kurumsal_Kurumsal-Seffaflik_Kurumsal- Raporlar_Faaliyet-Raporlari-TR.html adresinden erişildi.

Dur, A. İ. B., Öztürk, M. (2017). Türkiye’de ve Dünyada Çocuk İşçiliği ve Mücadele Politikaları: SDÜ MYO öğrencileri üzerine bir araştırma, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(3), 613-635.

Gök, F. (2004). Eğitim Hakkı: Türkiye gerçeği. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz 2004, İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Malatya.

Gündoğdu, Y. (2018). Çocuk Hakları: Çocuk Haklarının Tarihsel Gelişimi ile Uluslararası Hukuk ve Türk Hukuku Kapsamında Mevcudiyeti Hakkında Kısa Bir Değerlendirme. TÜSODER. https://www.tusoder.org.tr/

Gündüz, M., & Akın, Ö. A. (2015). Türkiye’de Devlet Okullarındaki Özel Eğitimle İlgili Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 86-95.

Güney Ege Kalkınma Ajansı (2020). 2014-2023 Bölge planı. 20 Mart 2020 tarihinde https://geka.gov.tr/Dosyalar/o_19utnqk2s1tbcm0h1g6i1973po38.pdf adresinden erişildi.

Güney Ege Kalkınma Ajansı (2020). 2017-2021 Stratejik plan. 20 Mart 2020 tarihinde https://geka.gov.tr/Files/GEKA%20Stratejik%20Plan%20(2017- 2021)_2272019095407.pdfadresinden erişildi.

Güney Ege Kalkınma Ajansı 2018 yılı faaliyet raporu. https://geka.gov.tr/Dosyalar/o_1d8fthog21jpgvamihkqke1cgde.pdfadresin den erişildi.

Günsoy, G. (2005). İnsani Gelişme Kavramı ve Sağlıklı Yaşama Hakkı. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 35-52

Gürlük, S. (2010). Sürdürülebilir Kalkınma Gelişmekte olan Ülkelerde Uygulanabilir mi? Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 5(2), 85-99.

Gürses, D. (2009) İnsani Gelişme ve Türkiye, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(21), 339-350

Han, E. ve Kaya, A. A. (1999); Kalkınma Ekonomisi Teori ve Politikası, 2. Baskı, Birlik Ofset, Eskişehir.

Kırsal Kalkınma Eylem Planı 2015-2018 https://kkp.tarim.gov.tr/KKEP2015- 2018.pdf

İpek Yolu Kalkınma Ajansı (2020). 2014-2023 bölge planı. 20 Mart 2020 tarihinde https://www.ika.org.tr/upload/yazilar/TRC1-Bolge-Plani-2014- 2023-730709.pdfadresinden erişildi.

İpek Yolu Kalkınma Ajansı 2018 Yılı Faaliyet Raporuhttps://www.ika.org.tr/upload/yazilar/2018-Yili-Ara-Faaliyet- Raporu-573611.pdf

İpek Yolu Kalkınma Ajansı (2020).2017-2023 stratejik plan. 20 Mart 2020 tarihinde https://www.ika.org.tr/upload/yazilar/Stratejik-Plan- 957047.pdfadresinden erişildi.

İSİG Meclisi. (2018). Bakanlık 2018 yılını "çocuk işçiliği ile mücadele yılı" ilan etmişti ama... 23 Mart 2020 tarihinde http://isigmeclisi.org/19742- bakanlik-2018-yilini-cocuk-isciligi-ile-mucadele-yili-ilan-e adresinden erişildi.

İstanbul Kalkınma Ajansı 2018 Faaliyet Raporu https://www.ika.org.tr/upload/yazilar/2018-Yili-Faaliyet-Raporu- 849373.pdf

İZTO (2016). Birleşmiş Milletler binyıl kalkınma hedefleri ve 2030 sürdürülebilir kalkınma hedefleri. 20 Mart 2020 tarihinde http://izto.org.tr/demo_betanix/uploads/cms/ yonetim.ieu.edu.tr/ 6360_1470056885.pdf adresinden erişildi.

Kahraman, F., &, Gül.S. S. (2015). Türkiye’de Çocuk Yoksulluğu: Gaziantep Üzerine Bir Araştırma, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,8(1), 339-366

Kalafatcılar, K., (2019)., Demografik Gelişmeler ve Makroekonomik Etkileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Çalışma Tebliği No: 19/11, Ankara, s. 1-52.

Karabıçak, M., & Özdemir, B. (2015). Sürdürülebilir Kalkınmanın Kavramsal Temelleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 6(13), 44-49.

Karacadağ Kalkınma Ajansı 2018 Yılı Faaliyet Raporu https://www.karacadag.gov.tr/Dokuman/Dosya/www.karacadag.gov.tr_9 6_SY2U61VP_2018_yili_faaliyet_raporu_10.pdf

Karacadağ Kalkınma Ajansı (2014-2023) Bölge Planı https://www.karacadag.gov.tr/Planlama/Dosya/XO3X23ED_trc2_2014_2 023_bolge_plani.pdf

Karacadağ Kalkınma Ajansı 2020. (2016-2023) Stratejik plan. 20 Mart 2020 tarihinde https://www.karacadag.gov.tr/Planlama/Dosya/www.karacadag.gov.tr_83 _JL8J40AJ_stratejik_plan_2016_2020.pdfadresinden erişildi.

Karaman, B., &Özçalık, M. (2007). Türkiye’de Gelir Dağılımı Eşitsizliğinin Bir Sonucu: Çocuk İşgücü. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 14(1), 25-41.

Kaya, V., &Yalçınkaya, Ö. (2014). Nüfus Ekonomik Büyüme Kaynağı Olabilir mi?: “En Az Üç Çocuk” Politikasına Tarihsel Bir Bakış. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 28(1), 165-198.

Keleş, R., & Hamamcı, C. (1997). Çevrebilim. Ankara: İmge Kitabevi.

Kırdök, M. (1998). Çocuk hakları, İstanbul: Çivi Yazıları Yayınları.

MEB (2019a). Milli Eğitim İstatistikleri, örgün eğitim. 20 Mart 2020 tarihinde http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/ 2019_09/30102730_meb_istatistikleri_orgun_ egitim_2018_2019.pdf adresinden erişildi.

MEB (2019b). PISA 2018 Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı; Ulusal Ön Raporu. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi No:10. 2019. Ankara.

OECD. (2018). Education at a glance 2018: OECD Indicators, OECD Publishing, Paris.

OECD. (2019). OECD Health Data 2018. http://www.oecd.org/health/healthsystems/

Oktay, A. (2007). Okul Öncesi Eğitimden İlköğretime Geçiş Projesi. Türkiye Özel Okullar Birliği Derneği, Okul Öncesi Eğitimi, Öğretmen Eğitimi. 01 Şubat 2007. Antalya. İstanbul: Neta.

Onuncu Kalkınma Planı 2014-2018 http://www.sbb.gov.tr/wpcontent/ uploads/2018/11/Onuncu-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1- 2014-2018.pdf adresinden alındı.

Onbirinci Kalkınma Planı 2019-2023 http://www.sbb.gov.tr/wpcontent/ uploads/2019/07/OnbirinciKalkinmaPlani.pdf.

Orhan, S., & Genç, K. G. (2015). Engellilere Yönelik Ülkemizdeki Özel Eğitim Hizmet Uygulamaları ve Örnek Ülke Karşılaştırması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 15(35/2), 115-146.

Ömür, Ö. M., Giray, F. (2016). Kamusal Mal ve Hizmet Olarak Eğitim Hizmeti ve Harcamaları: Türkiye ve Diğer OECD Ülkeleri Karşılaştırması, MCBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 14(4), 129 – 160.

Peterson, W. C. (1994), Gelir İstihdam ve Ekonomik Büyüme, Çev. T. Güllap, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum.

Sağlam, M., & Aral, N. (2016). Tarihsel Süreç İçerisinde Çocuk ve Çocukluk Kavramları. Çocuk ve Medeniyet Dergisi(2), 43-56.

Sam, N. (2008). Yoksulluğa Bir Yaklaşım Biçimi: Kapasite Yaklaşımı. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27, 59-70

Sen , A.K.(1997), On Economic Inequality. Clarendon Press,New York.

Sen, A. K. (1999a), Development as Freedom. OUP, Oxford.

Sen, A. K. (1999b), "Human Rights and Economic Achievements". The East Asian Challenge for Human Rights. J. R. Bauer and D. A. Bell, CUP, Cambridge.

Soubbotina, T. P. (2004). Beyond Economic Growth: an Introductionto Sustainable Development (English). WBI learningresourcesseries. Washington DC: World Bank.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, http://www.surdurulebilirkalkinma.gov.tr/amaclari/

T. C. Kalkınma Bakanlığı (2017) Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Kapsamında Türkiye’nin Mevcut Durum Analizi Projesi. Ana rapor. www.ceidizleme.org ›ekutuphaneresim › dosya.

T.C. Dışişleri Bakanlığı (2020). Sürdürülebilir Kalkınma. 20 Mart 2020 tarihinde http://www.mfa.gov.tr/surdurulebilir-kalkinma.tr.mfa adresinden erişildi.

T.C. Resmi Gazete (1995). Çocuk Haklarına Dair Sözleşme. Milletlerarası sözleşme. 20 Mart 2020 tarihinde www.resmigazete.gov.tr adresinden erişildi.

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Stratejik Planı (2019-2023) https://www.tkdk.gov.tr/Content/File/2019- 2023%20Stratejik%20Plan%C4%B1.pdf

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Stratejik Planı (2012-2021) https://tkdk.gov.tr/Content/File/TKDK%202017- 2021%20D%C3%B6nemi%20Stratejik%20Plan%C4%B1.pdf

TEPAV. (2008). PISA Sonuçları Işığında Türkiye’nin Rekabet Gücünün Değerlendirilmesi, (Haz.: Ozan Acar), Türkiye Ekonomik Politikaları Araştırma Vakfı.

TKDK (2020). Kuruluş Amacımız. 20 Mart 2020 tarihinde https://van.tkdk.gov.tr/KurulusAmacimiz.aspx adresinden erişildi..

Torunoglu, E. (2003). Tübitak Vizyon 2023: Panel İçin Notlar: Sürdürülebilir Kalkınma Paradigması Üzerine Ön Notlar. Ankara: Tübitak

Trakya Kalkınma Ajansı (2020). 2014-2023 bölge planı. 20 Mart 2020 tarihinde https://www.trakyaka.org.tr/upload/Node/35208/xfiles/trakya_bolge_plan i_2014-2023.pdf adresinden erişildi.

Trakya Kalkınma Ajansı (2020). 2016-2023 Stratejik Plan https://www.trakyaka.org.tr/upload/Node/39378/xfiles/TR21_Trakya_Bol gesi_2016-2023_Stratejik_Plani.pdf

Trakya Kalkınma Ajansı (2020). 2018 yılı faaliyet raporu. 20 Mart 2020 tarihinde https://www.trakyaka.org.tr/upload/Node/38651/xfiles/0_2018_Yili_Faali yet_Raporu_Yayin_Tarihi_20_02_2019.pdf adresinden erişildi.

Tunç, M. (2018). Kalkınmada Kadın Ayrımcılığı ve Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Rolü: Ülkelerarası Farklı Gelir Gruplarına Göre Yatay Kesit Analizi. Sosyoekonomi, 26(38), 221-251.

TÜİK (2019). Çocuk istatistikleri-işgücü. 10 Mart 2020 tarihinde https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=202&locale=tr adresinden erişildi.

Tümertekin, E., & Özgüç. N. (2007). Ekonomik Coğrafya Küreselleşme ve Kalkınma. İstanbul: Çantay Kitabevi.

Türkiye Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları 2. Gözden Geçirme Raporu (2019) http://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2020/03/Surdurulebilir- Kalkinma-Amaclari-Turkiye-2nci-Ulusal-Gozden-Gecirme-Raporu_TRWEB. pdf

Tüylüoğu, Ş., & Karalı, B. 2006). İnsani Kalkınma Endeksi ve Türkiye için Değerlendirilmesi.SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi(12), 53-86

Ulusal Kırsal Kalkınma Stratejisi 2014-2020 https://kkp.tarim.gov.tr/UKKS%20(2014-2020).pdf

UNDP (1990) Human Development Report 1990, ConceptandMeasurement of Human Development, http://hdr.undp.org/ en/reports/global/hdr1990/chapters

UNDP (1991). Human Development Report 1991. New York: Oxford UniversityPress. http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/220/hdr_1991_en_complete _nostats.pdf

UNDP (1994). Human Development Report 1994. New York: Oxford UniversityPress. http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/255/hdr_1994_en_complete _nostats.pdf.

UNICEF (2015). Dünya Çocuklarının Durumu Raporu, Yönetici Özeti, 2015.ss.1-26

wwww.unicef.org.tr/basinmerkezidetay.aspx?id=22645

Ural, A. (2012). Kusurlu Kamusal Eğitim. Eleştirel Pedagoji Dergisi, 4(23), 72.

Vural, S., & Yücesoy, Ş. (2003). Türkiye’de Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Hizmetlerin Yasal Yapılanmasında Avrupa Birliği’ne Uyum Çabalarının Yansımaları. Sosyal Bilimler Dergisi 2003-2004, 3(1), 141-156.

World Commission on Environment and Development (1987). Ourcommonfuture. Oxford & New York: Oxford UnversityPress

Yıldırım, U., & Göktürk, İ. (2004). Sürdürülebilir Kalkınma. Çevre sorunlarına çağdaş yaklaşımlar. M. C. Marin, U. Yıldırım (Eds) Ekolojik, Ekonomik, Politik ve Yönetsel Perspektifler içinde. İstanbul: Beta Basım Yayım.

Kaynak Göster